Το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ συνεδρίασε πρόσφατα για να εξετάσει την επιδεινούμενη κρίση στην Αϊτή. Η Μαρία Ισαβέλ Σαλβαδόρ, Ειδική Αντιπρόσωπος του ΓΓ του ΟΗΕ, έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου: η χώρα πλησιάζει σε ένα «σημείο χωρίς επιστροφή» λόγω της ανεξέλεγκτης βίας από συμμορίες και της κατάρρευσης των κρατικών θεσμών.
Η κ. Σαλβαδόρ παρουσίασε μια ζοφερή εικόνα: μόνο τους μήνες Φεβρουάριο και Μάρτιο του 2025, πάνω από 1.000 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους, εκατοντάδες τραυματίστηκαν και περισσότεροι από 60.000 πολίτες αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους.
Οι συμμορίες φαίνεται να έχουν οργανωμένο σχέδιο, καταλαμβάνοντας στρατηγικές περιοχές – με παράδειγμα το Μιρεμπαλέ – και εκμεταλλευόμενες την αδυναμία των δυνάμεων ασφαλείας, ακόμη και με τη βοήθεια της Πολυεθνικής Αποστολής MSS. Η Σαλβαδόρ ζήτησε επειγόντως περισσότερη υποστήριξη για τη MSS, λέγοντας πως «δεν υπάρχει άλλη λύση» αν θέλουμε σταθερότητα στην Αϊτή.
Παρά την επικίνδυνη κατάσταση, οι τοπικές αρχές, με τη στήριξη του ΟΗΕ, προσπαθούν να κρατήσουν ζωντανή τη διαδικασία πολιτικής μετάβασης. Το νέο Μεταβατικό Συμβούλιο, με επικεφαλής τον Φριτζ Ζαν, δεσμεύεται για εκλογές έως τον Φεβρουάριο του 2026, ενώ προχωρούν και οι διαδικασίες για νέο Σύνταγμα.
Η ανθρωπιστική διάσταση της κρίσης είναι εξίσου τραγική: χολέρα, σεξουαλική και έμφυλη βία σε κέντρα εκτοπισμένων, νοσοκομεία και σχολεία που κλείνουν το ένα μετά το άλλο. Ο ΟΗΕ καλεί τα κράτη μέλη να στηρίξουν άμεσα το Σχέδιο Ανθρωπιστικής Βοήθειας για το 2025, τονίζοντας πως ακόμη και η ελάχιστη παρουσία του ΟΗΕ στη χώρα απειλείται.
Η Ελλάδα, δια του μόνιμου αντιπροσώπου της στον ΟΗΕ, πρέσβη Ευάγγελου Σέκερη, υπογράμμισε την ανάγκη για μια λύση από τους ίδιους τους Αϊτινούς, με συμμετοχή όλων – και κυρίως των γυναικών και των νέων. Χαιρέτισε τη συμμετοχή 30% γυναικών στα εκλογικά γραφεία και τη συμμετοχή τους στις διαβουλεύσεις για το νέο Σύνταγμα.
Ο κ. Σέκερης εξέφρασε ιδιαίτερη ανησυχία για τη χρήση της σεξουαλικής βίας ως όπλο τρόμου από τις συμμορίες και για το γεγονός ότι οι ανήλικοι πλέον αποτελούν το 50% των μελών τους. Η Ελλάδα ζήτησε περισσότερη προστασία για τα θύματα και δράσεις για να σταματήσει η στρατολόγηση ανηλίκων, τονίζοντας πως η εκπαίδευση είναι κλειδί για το μέλλον της χώρας.
Η Ελλάδα ζήτησε επίσης αυστηρότερο έλεγχο στα σύνορα και στα λιμάνια της Αϊτής, καθώς και αποτελεσματική εφαρμογή του εμπάργκο όπλων και των κυρώσεων.
Αντίστοιχα, το Ηνωμένο Βασίλειο και οι ΗΠΑ καταδίκασαν τη συνεχιζόμενη βία, ζητώντας επιβολή κυρώσεων και περιοριστικών μέτρων για όσους συνεργάζονται με τις συμμορίες. Η Αμερικανίδα διπλωμάτης Ντόροθι Σέι τόνισε τη σημασία των κυρώσεων κατά των ηγετών των συμμοριών και όσων στηρίζουν τη διακίνηση όπλων.
Η κατάσταση στην Αϊτή είναι από τις σοβαρότερες των τελευταίων δεκαετιών. Οι συμμορίες ελέγχουν μεγάλο μέρος της πρωτεύουσας, η πολιτική αστάθεια παραμένει και ο πληθυσμός υποφέρει καθημερινά.
Ο ΟΗΕ, μέσω της Αποστολής BINUH, προσπαθεί να κρατήσει ζωντανή την ελπίδα για ένα καλύτερο αύριο. Και απευθύνει έκκληση: μόνο με διεθνή συνεργασία και αλληλεγγύη μπορεί να υπάρξει φως στο τούνελ για την Αϊτή.
