Νέες κινήσεις ετοιμάζει το οικονομικό επιτελείο για να «μαλακώσουν» οι επιβαρύνσεις που φέρνει ο τεκμαρτός τρόπος φορολόγησης για περίπου 700.000 ελεύθερους επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενους. Ο στόχος είναι να περιοριστεί η πίεση χωρίς να χαλάσει ο βασικός κορμός της μεταρρύθμισης, που έχει ήδη φέρει μείωση της φοροδιαφυγής.
Μετά τις πρόσφατες διορθώσεις στο τεκμαρτό καθεστώς και την πλήρη κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος, εξετάζονται νέες παρεμβάσεις, ώστε η αύξηση του κατώτατου μισθού από 830 σε 880 ευρώ από τον Απρίλιο του 2025 να μη μεταφραστεί αυτόματα σε ακόμα μεγαλύτερους φόρους.
Να θυμίσουμε ότι ο κατώτατος μισθός χρησιμοποιείται ως βάση υπολογισμού του ελάχιστου φορολογητέου εισοδήματος, και έτσι κάθε αύξηση ανεβάζει και το «τεκμαρτό». Για το 2025, αυτό σημαίνει πως το ελάχιστο εισόδημα πάει από τα 11.620 στα 12.320 ευρώ – και μαζί ανεβαίνει και ο φόρος.
Η κυβέρνηση θέλει να βρει μια ισορροπία: να μείνει ο έλεγχος στη φοροδιαφυγή, αλλά να μη «τσακίζονται» όσοι δηλώνουν χαμηλά εισοδήματα. Δεν είναι τυχαίο ότι ήδη πάνω από το 80% των επαγγελματιών δηλώνει κάτω από 20.000 ευρώ τον χρόνο, και το 56% πλήρωσε το 2024 φόρο πάνω από αυτόν που αναλογεί στα πραγματικά του έσοδα, λόγω των τεκμηρίων.
Οι οριστικές αποφάσεις αναμένονται μέχρι τον Αύγουστο, αφού θα ληφθεί υπόψη και ο γενικότερος σχεδιασμός για τη φορολογική κλίμακα. Αν, για παράδειγμα, μειωθεί ο εισαγωγικός συντελεστής του 22% ή προστεθεί ένας ενδιάμεσος για εισοδήματα 10.000–20.000 ευρώ, τότε τα τεκμήρια θα «πονάνε» λιγότερο.
Πάντως, οι ελαφρύνσεις θεωρούνται δεδομένες. Το πώς ακριβώς θα δοθούν, μένει να αποφασιστεί.
Ρόλο στις εξελίξεις θα παίξει και η απόφαση του ΣτΕ, όπου έχουν προσφύγει διάφοροι επαγγελματικοί φορείς κατά του τεκμαρτού υπολογισμού. Αν κριθεί αντισυνταγματικός ο τρόπος εφαρμογής, θα αναγκαστεί και η κυβέρνηση να επανεξετάσει συνολικά το μοντέλο.
Πώς επηρεάζει η αύξηση του κατώτατου μισθού
Από 1η Απριλίου 2025, ο κατώτατος μισθός ανεβαίνει στα 880 ευρώ. Αυτό σημαίνει πως το ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα ανεβαίνει στα 12.320 ευρώ, από 11.620 που ήταν το 2024. Το 2023 ήταν ακόμη χαμηλότερο, στα 10.920 ευρώ. Αυτή η αύξηση «φουσκώνει» τον φόρο για πολλούς, κυρίως για όσους δηλώνουν κάτω από 15.000 ευρώ.
Ποιες είναι οι προτάσεις
Στο τραπέζι υπάρχουν ήδη ιδέες όπως:
- Αύξηση της έκπτωσης για όσους έχουν μέχρι 4 έτη λειτουργίας χωρίς προσωπικό
- Νέα προσέγγιση στον υπολογισμό του ελάχιστου εισοδήματος με βάση τον μέσο τζίρο του ΚΑΔ (Κωδικού Δραστηριότητας)
Για παράδειγμα, επαγγελματίες με τζίρο πάνω από τον μέσο όρο του ΚΑΔ τους πληρώνουν σήμερα +5% πάνω στο τεκμαρτό. Αυτό θα μπορούσε να αλλάξει ώστε να είναι πιο δίκαιο.
Επιπλέον, όσοι δραστηριοποιούνται λιγότερο από 4 χρόνια απαλλάσσονται τελείως από το τεκμαρτό. Από το 5ο έτος και μετά, αρχίζουν οι προσαυξήσεις, που σήμερα φτάνουν το 33% ή και 50% σε ορισμένες περιπτώσεις.
Πότε τελειώνουν τα τεκμήρια
Η πλήρης κατάργηση των τεκμηρίων είναι στο πλάνο της κυβέρνησης για το 2027 ή το 2028, υπό την προϋπόθεση ότι θα αποδώσουν στο 100% τα νέα εργαλεία κατά της φοροδιαφυγής. Με ηλεκτρονικά τιμολόγια, myDATA, προσυμπληρωμένες δηλώσεις, κλειδωμένα ποσά και έλεγχο του ΦΠΑ, το τεκμαρτό μοντέλο δεν θα είναι πια απαραίτητο.
Η τεχνολογία αναμένεται να αντικαταστήσει τον υπολογισμό «κατ’ εκτίμηση» με πραγματικά δεδομένα. Αν όλα πάνε σύμφωνα με το σχέδιο, το μέτρο αυτό θα περάσει στην ιστορία.
