Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ συνεχίζει να κινείται ασταθώς στη διεθνή σκηνή: μία πρόοδος στη Μέση Ανατολή, αλλά οπισθοχωρήσεις σε Ουκρανία και εμπόριο, σκιαγραφούν το μωσαϊκό των πρωτοβουλιών του.
Πρόοδος στην Υεμένη, με φόντο την περιοδεία του
Μια σημαντική εξέλιξη καταγράφεται στη Μέση Ανατολή, με συμφωνία κατάπαυσης των επιθέσεων από τους Χούθι στην Ερυθρά Θάλασσα. Η συμφωνία επετεύχθη με διαμεσολάβηση του Σουλτανάτου του Ομάν και προβλέπει την παύση των επιθέσεων με αντάλλαγμα τη διακοπή των αμερικανικών επιδρομών στην Υεμένη. Η κίνηση αυτή ελπίζεται να τονώσει το θαλάσσιο εμπόριο και να περιορίσει τις εντάσεις στην περιοχή, λίγες ημέρες πριν την περιοδεία του Τραμπ σε Σαουδική Αραβία, Κατάρ και Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (13-16 Μαΐου).
Ρόλος του Ιράν και μηνύματα συνεννόησης
Η συμφωνία επανενεργοποιεί και τις επαφές ΗΠΑ – Ιράν, με φόντο την επιρροή της Τεχεράνης στους Χούθι. Χαρακτηριστικό της μεταβαλλόμενης κατάστασης είναι η περιοδεία του Ιρανού ΥΠΕΞ Αμπάς Αραγτσί στις αραβικές χώρες, στέλνοντας μήνυμα διαλόγου και συνεργασίας.
Ωστόσο, η συμφωνία αυτή δεν αγγίζει το Ισραήλ, το οποίο δέχθηκε πυραυλική επίθεση από τους Χούθι στο αεροδρόμιο Μπεν Γκουριόν, απαντώντας με βομβαρδισμό του αεροδρομίου της Σανάα. Παραμένει ασαφές αν αυτή η “μερική” αποδέσμευση των ΗΠΑ σηματοδοτεί αλλαγή στάσης απέναντι στις ισραηλινές προτεραιότητες.
Η έκπληξη: Ο Ιράν ως μεσολαβητής στην Ινδοπακιστανική ένταση
Αξιοσημείωτο είναι πως το Ιράν αναλαμβάνει πρωτοβουλία και στο μέτωπο Ινδίας – Πακιστάν, με τον Ιρανό ΥΠΕΞ να δρα ως μεσολαβητής, σε μια σπάνια ανάμειξη της Τεχεράνης σε ένα τόσο ευαίσθητο γεωπολιτικό ζήτημα.
Κρατούνται αποστάσεις στην Ουκρανία
Στο ουκρανικό μέτωπο, ο Τραμπ απομακρύνεται από τη φιλορωσική γραμμή και ευθυγραμμίζεται περισσότερο με τις ευρωπαϊκές θέσεις. Πρότεινε άνευ όρων κατάπαυση του πυρός 30 ημερών, μετά από συνομιλία με τον Ζελένσκι. Ωστόσο, η Μόσχα απορρίπτει την πρόταση, θεωρώντας την ένα απλό τέχνασμα για να ανασυνταχθεί η Ουκρανία.
Σκιάσεις στην εμπορική πολιτική
Στο μέτωπο του εμπορίου, οι κινήσεις του Τραμπ δείχνουν σημάδια υποχώρησης. Η αμετακίνητη στάση της Κίνας τον έχει οδηγήσει σε επαναπροσέγγιση με την Ευρώπη και πρόταση μείωσης των δασμών από το 145% στο 80%.
Η μόνη εξαίρεση μέχρι στιγμής στην απουσία νέων εμπορικών συμφωνιών είναι η Βρετανία, που προσπαθεί από το Brexit να εξασφαλίσει ειδική σχέση με τις ΗΠΑ. Παράλληλα, η φιλική διάθεση του Τραμπ προς την πρόεδρο της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δείχνει να ανοίγει ένα νέο παράθυρο συνεννόησης, αν και η ίδια κρατά επιφυλάξεις μέχρι να υπάρξει “συγκεκριμένο πακέτο”.
