Η Παγκόσμια Ημέρα Αποδημητικών Πτηνών γιορτάζεται δύο φορές τον χρόνο, τον Μάιο και τον Οκτώβριο, για να τιμήσει το εντυπωσιακό ταξίδι δισεκατομμυρίων πουλιών που μετακινούνται μεταξύ ηπείρων κάθε άνοιξη και φθινόπωρο. Τα πουλιά αυτά ακολουθούν τρεις βασικές μεταναστευτικές διαδρομές: την αφρικανική-ευρασιατική, την ανατολική ασιανοαυστραλιανή και την αμερικανική. Ο εορτασμός του Μαΐου συμπίπτει με την κορύφωση της εαρινής μετανάστευσης, όταν εκατομμύρια πτηνά ταξιδεύουν προς τις καλοκαιρινές τους περιοχές στη Μεσόγειο και το βόρειο ημισφαίριο.
Η Ελλάδα κατέχει ιδιαίτερη θέση στο δίκτυο αυτών των διαδρομών, λειτουργώντας ως σημαντικός σταθμός για τα αποδημητικά πουλιά. Οι υγρότοποι της χώρας προσφέρουν καταφύγιο, ξεκούραση και τροφή στα πουλιά κατά τη διάρκεια του μακρινού και απαιτητικού ταξιδιού τους.
Η Ψήφτα: ένας πολύτιμος υγρότοπος στην καρδιά της Τροιζηνίας
Ένας χαρακτηριστικός υγρότοπος στην Ελλάδα είναι αυτός της Ψήφτας, που βρίσκεται στον κόλπο της Επιδαύρου, στην επαρχία Τροιζηνίας. Αν και λιγότερο γνωστός, αποτελεί παράκτιο υγρότοπο μεγάλης οικολογικής αξίας – έναν τύπο οικοσυστήματος που συγκαταλέγεται στους πιο απειλούμενους, τόσο σε εθνικό όσο και σε παγκόσμιο επίπεδο.
Η γεωγραφική του θέση τον καθιστά κρίσιμο σημείο για τα αποδημητικά πουλιά, ειδικά την άνοιξη. Πολλά είδη φθάνουν στην Ψήφτα εξαντλημένα από το ταξίδι πάνω από τη Μεσόγειο και την αφρικανική έρημο και βρίσκουν εκεί τις ιδανικές συνθήκες για να ανακτήσουν τις δυνάμεις τους. Ο υγρότοπος φιλοξενεί επίσης πολλά διαχειμάζοντα είδη, όπως κύκνους, ερωδιούς και πάπιες, με τους πληθυσμούς τους να αυξάνονται ιδιαίτερα σε περιόδους έντονου χειμώνα.
Ορνιθολογικές έρευνες έχουν καταγράψει 89 είδη πτηνών από 34 διαφορετικές οικογένειες στην περιοχή, ενώ ο αριθμός των ερωδιών κατά το καλοκαίρι έχει πενταπλασιαστεί σε σχέση με προηγούμενες χρονιές.
Ενέργειες προστασίας και ανάδειξης της Ψήφτας
Για την ενίσχυση και διατήρηση της βιοποικιλότητας της Ψήφτας, έχουν υλοποιηθεί σημαντικές δράσεις με στόχο τη μετατροπή του υγροτόπου σε Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης. Οι παρεμβάσεις περιλαμβάνουν την κατασκευή θυροφραγμάτων για τον περιορισμό της αλατότητας, εκτεταμένους καθαρισμούς και εκβαθύνσεις για τη βελτίωση της ποιότητας του νερού, καθώς και έργα υποδομής για τους επισκέπτες.
Συγκεκριμένα, έχουν δημιουργηθεί παρατηρητήρια για την παρακολούθηση των πουλιών, χωμάτινα και πλακόστρωτα μονοπάτια, ξύλινο γεφύρι και ενημερωτικές πινακίδες, με σκοπό την καλύτερη εμπειρία των επισκεπτών και την ενίσχυση της περιβαλλοντικής ευαισθητοποίησης.
Η Ψήφτα είναι ένας από τους λίγους υγροτόπους της νότιας Ελλάδας και η σημασία της είναι τεράστια για την επιβίωση τόσο των αποδημητικών όσο και των διαχειμαζόντων πτηνών. Η προστασία της αναδεικνύει τη γενικότερη ανάγκη για διατήρηση των μεταναστευτικών διαδρομών και των φυσικών οικοσυστημάτων που τις υποστηρίζουν.
