Η παγκόσμια ναυτιλιακή κοινότητα βρίσκεται μπροστά σε τρεις βασικές προκλήσεις, σύμφωνα με την κα Μαρία Μπερτζελέτου, senior analyst του Signal Group. Παρόλο που ο κλάδος διατηρεί μια σταθερή δυναμική το 2025, με την Ασία να ηγείται, η ανησυχία εντείνεται λόγω των λιμενικών τελών των ΗΠΑ στα κινεζικά πλοία, της πράσινης μετάβασης και της διαχείρισης της υπερπροσφοράς πλοίων.
Παράλληλα, στο παρασκήνιο διατηρείται η έντονη αντιπαράθεση μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας για την παγκόσμια κυριαρχία στο εμπόριο, την τεχνολογία και τη ναυτιλία.
Η κα Μπερτζελέτου τονίζει ότι οι δασμοί που σκοπεύουν να επιβάλουν οι ΗΠΑ στα κινεζικά ναυπηγικά προϊόντα ενδέχεται να αυξήσουν το κόστος κατασκευής πλοίων, γεγονός που θα επηρεάσει τις παγκόσμιες τιμές και τις μελλοντικές αποφάσεις επενδύσεων. Την ίδια στιγμή, η πράσινη μετάβαση και η ανάγκη για μείωση του στόλου μέσω διαλύσεων το 2025-2026 έρχονται στο προσκήνιο.
Οι Γεωπολιτικές Εξελίξεις
Η χρονιά σηματοδοτεί μια νέα φάση έντασης, με αντίκτυπο στο θαλάσσιο εμπόριο και στις ναυλαγορές. Ο εμπορικός πόλεμος μεταξύ Δύσης και Ασίας επηρεάζει συνεχώς τις ισορροπίες, με επίκεντρο τις ΗΠΑ και την Κίνα.
Η Ινδία, εμφανώς πιο προετοιμασμένη, αναδύεται ως βασική αναδυόμενη δύναμη. Παράλληλα, η εμπορική σύγκρουση επηρεάζει άμεσα βασικούς κλάδους του θαλάσσιου εμπορίου, όπως τα δημητριακά και το αργό πετρέλαιο.
Ο Ρόλος της Οικονομίας
Οι διαπραγματεύσεις μεταξύ των μεγάλων οικονομιών βρίσκονται σε εξέλιξη, με τους αναλυτές να διερωτώνται αν οι γεωπολιτικές ανησυχίες έχουν περιοριστεί ή αν έχουν απλώς μετατοπιστεί προς τις εμπορικές εντάσεις.
Η σύγκρουση ΗΠΑ–Κίνας παραμένει κρίσιμο ζήτημα για τη ναυτιλία. Αν και υπήρξε πρόσφατη 90ήμερη συμφωνία για αναστολή δασμών, η επιβολή νέων λιμενικών τελών αναμένεται από τον Οκτώβριο.
Την ίδια ώρα, η αστάθεια στην Ερυθρά Θάλασσα συνεχίζεται. Στις 24 Μαΐου 2025, η Ρωσία εξαπέλυσε τη μεγαλύτερη αεροπορική επίθεση από την αρχή του πολέμου, ενώ επιθέσεις κατά πλοίων συνεχίζονται στην Ερυθρά Θάλασσα, παρά την προσωρινή κατάπαυση του πυρός. Οι Χούθι έχουν ανακοινώσει αποκλεισμό του λιμανιού της Χάιφα, αυξάνοντας τον κίνδυνο για διεθνή πλοία.
Οι Πιέσεις στη Βιομηχανία
Η ναυτιλία καλείται να διαχειριστεί την υπερπροσφορά πλοίων, που διαταράσσει την ισορροπία της αγοράς. Ταυτόχρονα, η μετάβαση σε μια πιο «πράσινη» λειτουργία φέρνει νέες απαιτήσεις για συμμόρφωση με περιβαλλοντικούς κανονισμούς.
Η ανανέωση του στόλου είναι πλέον απαραίτητη, όχι μόνο για την προστασία του περιβάλλοντος, αλλά και για τη μείωση της μέσης ηλικίας των πλοίων.
Η Αντιπαράθεση ΗΠΑ – Κίνας
Η σύγκρουση μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας ξεπερνά τους δασμούς. Αποτελεί μια βαθιά γεωοικονομική μάχη για την κυριαρχία σε εμπόριο, τεχνολογία και ναυτιλία. Η Κίνα, παρότι αντιμετωπίζει δημογραφικές προκλήσεις, διατηρεί δυναμική παρουσία σε κρίσιμους τομείς, όπως η τεχνητή νοημοσύνη και η ηλεκτροκίνηση.
Στρατηγικά, το Πεκίνο προωθεί το σχέδιο «Μία Ζώνη, Ένας Δρόμος», εδραιώνοντας τη θέση του στο παγκόσμιο εμπόριο μέσω ενός δικτύου υποδομών και εμπορικών διαδρόμων.
Οι Διεθνείς Σχέσεις Αναδομούνται
Η Κίνα αναδιοργανώνει τις εμπορικές της σχέσεις για να μειώσει την εξάρτηση από τις ΗΠΑ. Ενισχύει τη συνεργασία της με τη Βραζιλία, το Κατάρ, την Αυστραλία και την Ιαπωνία. Αντίστοιχα, οι ΗΠΑ χτίζουν νέες συμμαχίες με χώρες όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, η Νότια Κορέα και το Μεξικό.
Η Ουάσιγκτον επιχειρεί να αναπτύξει ξανά τη ναυπηγική της βιομηχανία, επενδύοντας σε συνεργασίες με Ιαπωνία και Νότια Κορέα, ενώ τα νέα μέτρα κατά των κινεζικών προϊόντων στοχεύουν στον περιορισμό της επιρροής της Κίνας στις διεθνείς αγορές.
Η Αναδιάρθρωση του Θαλάσσιου Εμπορίου
Η αυξημένη ζήτηση για βωξίτη, κυρίως από την Αφρική προς την Ασία, ενισχύει τη ναυλαγορά των bulk carriers. Το θαλάσσιο εμπόριο βρίσκεται σε αναδιάρθρωση, καθώς τα νέα εμπορικά μονοπάτια αναδεικνύουν διαφορετικούς παίκτες και εταίρους.
Ο εμπορικός πόλεμος ΗΠΑ–Κίνας εντείνει την αστάθεια και καθιστά αναγκαία την ευελιξία και τη στρατηγική προσαρμογή των ναυτιλιακών εταιρειών.
Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο προβλέπει επιβράδυνση της παγκόσμιας οικονομικής ανάπτυξης στο 2,8% το 2025, κυρίως λόγω των εμπορικών εντάσεων. Ωστόσο, η Ασία παραμένει σταθερό σημείο αναφοράς, με την Ινδία να καταγράφει ανάπτυξη 6,7% και την Κίνα 4%, επιβεβαιώνοντας τη σημασία της περιοχής στο παγκόσμιο θαλάσσιο εμπόριο.
