Το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Πειραιά (ΕΒΕΠ) απευθύνει έκκληση για άμεση στήριξη και συντονισμένες ενέργειες από τα συναρμόδια υπουργεία, με στόχο την αξιοποίηση του τομέα της ανακύκλωσης πλοίων. Πρόκειται για έναν τομέα με τεράστιες προοπτικές, τόσο σε οικονομικό όσο και σε περιβαλλοντικό επίπεδο.
Το ΕΒΕΠ υπογραμμίζει ότι ενώ στην Ελλάδα ακόμη μιλάμε θεωρητικά για πράσινη ανάπτυξη, γαλάζια οικονομία και βιώσιμες πρακτικές, άλλες ευρωπαϊκές χώρες — όπως η Γερμανία, η Νορβηγία και η Δανία — έχουν ήδη περάσει στο στάδιο των πράξεων. Επενδύουν στη δημιουργία εγχώριων μονάδων ανακύκλωσης και σταματούν την εξαγωγή πλοίων προς διάλυση στην Τουρκία, η οποία σήμερα διαθέτει τη μοναδική μεγάλης κλίμακας υποδομή στη Μεσόγειο.
Η αξία του “πράσινου” χάλυβα
Ένα μόνο πλοίο μπορεί να περιέχει 15.000 έως 30.000 τόνους χάλυβα. Η ανακύκλωση 1 τόνου χάλυβα μπορεί να εξοικονομήσει περίπου 1,5 τόνο σιδηρομεταλλεύματος, να μειώσει 1 τόνο εκπομπών CO₂ και να εξοικονομήσει έως και 75% της ενέργειας που απαιτείται για την παραγωγή πρωτογενούς χάλυβα. Σύμφωνα με μελέτες, η ανακύκλωση πλοίων θα μπορούσε να προσφέρει 96 έως 150 εκατ. τόνους χάλυβα μέσα στην επόμενη δεκαετία.
Τι κάνουν οι υπόλοιποι στην Ευρώπη
Η Δανία έχει ήδη εγκρίνει τέσσερις μονάδες ανακύκλωσης πλοίων, τις οποίες και έχει προτείνει για ένταξη στον ευρωπαϊκό κατάλογο. Η Νορβηγία έχει πέντε μονάδες σε λειτουργία και υπέβαλε αίτηση για προσθήκη μιας ακόμα. Οι χώρες αυτές έχουν αναγνωρίσει τόσο την οικονομική όσο και την περιβαλλοντική αξία της ανακύκλωσης πλοίων και ενεργούν με σχέδιο.
Επιπλέον, η Νορβηγία επενδύει στην ανακύκλωση πλαστικών σκαφών. Εφαρμόζοντας μια καινοτόμα χημική διαδικασία, διαχωρίζει τα υλικά των σκαφών ώστε να επαναχρησιμοποιούνται. Υπολογίζεται ότι κάθε χρόνο αποσύρονται περίπου 5.000 σκάφη, ενώ 35.000 προστίθενται στον στόλο. Πολλά από τα παλιά σκάφη καταλήγουν στον βυθό ή καίγονται, προκαλώντας σοβαρή περιβαλλοντική επιβάρυνση.
Η στρατηγική της Γερμανίας
Η Γερμανία, μέσα από εταιρείες όπως η EWD Recycling, στοχεύει σε πλοία ποντοπόρα, εσωτερικής ναυσιπλοΐας, επιβατηγά και κρουαζιερόπλοια. Περίπου 700 πλοία διαλύονται κάθε χρόνο, τα περισσότερα όμως καταλήγουν σε Ασία και Τουρκία, όπου υπάρχουν σημαντικές ελλείψεις σε θέματα ασφάλειας και περιβάλλοντος. Οι Γερμανοί βλέπουν τη μεγάλη εικόνα: δημιουργούν υποδομές, υπολογίζοντας πως η μελλοντική ζήτηση για διάλυση πλοίων δεν θα μπορεί να εξυπηρετηθεί μόνο από τις ασιατικές μονάδες.
Τι δείχνει η παγκόσμια νομοθεσία
Η Σύμβαση του Χονγκ Κονγκ για την ασφαλή και περιβαλλοντικά υπεύθυνη ανακύκλωση πλοίων τίθεται σε ισχύ τον Ιούνιο του 2025. Μαζί με αυστηρότερους κανόνες από τον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό (IMO), δημιουργείται ένα νέο περιβάλλον: τα παλαιά πλοία που δεν πληρούν τις νέες προδιαγραφές δεν θα είναι πλέον οικονομικά βιώσιμα και θα οδηγηθούν προς διάλυση.
Και η Ελλάδα;
Παρά τη ναυτιλιακή της υπεροχή, η Ελλάδα δεν διαθέτει καμία συγκροτημένη, περιβαλλοντικά πιστοποιημένη μονάδα ανακύκλωσης πλοίων. Ο Βασίλης Κορκίδης, πρόεδρος του ΕΒΕΠ, κρούει τον κώδωνα του κινδύνου: «Για πόσο ακόμα θα πετάμε τον θαλάσσιο πλούτο μας και θα τον καρπώνονται οι γείτονες;».
Η Τουρκία αποκομίζει τεράστια οικονομικά οφέλη από τα ευρωπαϊκά πλοία που καταλήγουν εκεί για διάλυση, με τον χάλυβα να χρησιμοποιείται ακόμα και στην αμυντική της βιομηχανία. Το κέρδος δεν περιορίζεται μόνο στον χάλυβα, αλλά και στη δευτερογενή αγορά υλικών από παλιά πλοία.
Τι πρέπει να κάνει η Ελλάδα
Η χώρα έχει την ευκαιρία να δημιουργήσει ένα σύγχρονο, «πράσινο» διαλυτήριο πλοίων, αξιοποιώντας την τεχνογνωσία, τον στόλο και τη γεωγραφική της θέση. Ο επικεφαλής της Metlen, Ευάγγελος Μυτιληναίος, τόνισε ότι η ανακύκλωση μετάλλων μπορεί να αποτελέσει το «game changer» της ελληνικής βιομηχανίας, με πιλοτικό πρόγραμμα στη Σίνδο που ήδη πετυχαίνει ανάκτηση 98%.
Η Ελλάδα οφείλει να προχωρήσει από τη θεωρία στην πράξη, επενδύοντας στην ανακύκλωση πλοίων, τόσο για το περιβάλλον όσο και για την εθνική οικονομία. Η στιγμή είναι κρίσιμη και η αδράνεια δεν είναι πλέον επιλογή.
