Για ένα νέο στέλεχος του ιού της γρίπης που προκαλεί βαρύτερη νόσηση και αυξημένη διασπορά ανησυχούν οι επιστήμονες.
Η φετινή σεζόν της γρίπης φαίνεται να μην μοιάζει με τις προηγούμενες. Η γρίπη στο νότιο ημισφαίριο φέτος ξεκίνησε νωρίτερα απ’ ό,τι συνήθως, με αρκετές χώρες να αναφέρουν έντονη κυκλοφορία του ιού. Αυτό αποτελεί «προειδοποιητικό μήνυμα», καθώς η εποχικότητα εκεί συχνά προλέγει τι θα συμβεί στο βόρειο ημισφαίριο.
Τα ευρωπαϊκά παρατηρητήρια λοιμωδών νοσημάτων και γρίπης, προσθέτουν ακόμη μία ανησυχητική πληροφορία. Την αυξημένη διασπορά του νέου υποκλάδου Κ, υπότυπου της γρίπης Α(Η3Ν2).
Στην Ευρώπη, η τελευταία επιδημιολογική έκθεση του ECDC, κατέγραψε 354.455 εργαστηριακά επιβεβαιωμένες περιπτώσεις γρίπης, με τον τύπο Α να κυριαρχεί και περίπου το 40% των δειγμάτων να αφορούν τον υποτύπο H3.
Πάνω από το 99% των ταυτοποιημένων δειγμάτων H3N2, ανήκαν στο clade 2a.3a.1 (J), δηλαδή στο «οικογενειακό δέντρο» όπου υπάγεται και ο υποκλάδος Κ.
Αυτό το νέο στοιχείο έχει αρχίσει να ανησυχεί τους επιδημιολόγους και δεν αφορά μόνο την απλή αύξηση των κρουσμάτων. Η εμφάνιση του υποκλάδου K στη Βρετανία έχει φέρει πολλά κρούσματα, τα οποία παρουσιάζουν διαφορές από το στέλεχος που επιλέχθηκε για το φετινό αντιγριπικό εμβόλιο.
Ο πρόεδρος του ΕΟΔΥ, Χρήστος Χατζηχριστοδούλου, δήλωσε πώς «πρώιμα δεδομένα από το Ηνωμένο Βασίλειο δείχνουν επικράτηση του αντιγονικά μετατοπισμένου κλάδου Κ του υπότυπου Α(Η3Ν2) στις ανιχνεύσεις. Αυτό ενδεχομένως υποδεικνύει αυξημένη μεταδοτικότητα. Τα Εθνικά Κέντρα Αναφοράς Γρίπης Νότιας και Βόρειας Ελλάδας ελέγχουν την ενδεχόμενη κυκλοφορία του εν λόγω κλάδου και στη χώρα μας», πρόσθεσε.
Στον Καναδά και στη Βρετανική Κολομβία επισημαίνεται ότι το στέλεχος υπολογίζεται ως «μετατοπισμένο» σε σχέση με εκείνα που επιλέχθηκαν για το εμβόλιο της φετινής σεζόν, γεγονός που μπορεί να επηρεάσει αλλά όχι να ακυρώσει την αξία του εμβολιασμού.
Όμως, τι σημαίνουν όλα αυτά για την Ελλάδα; Και πόσο κρίσιμος είναι φέτος ο αντιγριπικός εμβολιασμός;
Χαμηλά ακόμη η δραστηριότητα της γρίπης, αλλά όχι για πολύ
Με απλά λόγια: οι ειδικοί τονίζουν πώς δεν πρόκειται για έναν νέο ιό, αλλά έχει αλλάξει αρκετά ώστε να υπάρχει μια σχετική αντιγονική απόκλιση από την ανοσία των προηγούμενων χρόνων και του τρέχοντος αντιγριπικού εμβολίου, αν και αυτό δεν σημαίνει ότι το εμβόλιο «δεν πιάνει».
Στην Ελλάδα, ο ΕΟΔΥ καταγράφει ακόμη χαμηλή δραστηριότητα, όμως η επιστημονική κοινότητα προειδοποιεί ότι αυτό δεν θα κρατήσει για πολύ. Γι’ αυτό και συστήνουν τον εμβολιασμό, χωρίς καθυστέρηση.
Τα πρώτα στοιχεία της Υπηρεσία Ασφάλειας Υγείας του Ηνωμένου Βασιλείου (UKHSA) δείχνουν 70-75% αποτελεσματικότητα στα παιδιά 2–17 ετών για αποτροπή νοσηλείας, και 30-40% στους ενήλικες.
Οι ειδικοί το υπογραμμίζουν σταθερά: ακόμη κι αν υπάρχει μετατόπιση, η προστασία από σοβαρή νόσηση παραμένει σημαντική. Και φέτος, με δεδομένη τη συμπεριφορά του H3N2 σε περιόδους υψηλής κυκλοφορίας, αυτό έχει μεγαλύτερη σημασία από ποτέ.
Στην Ελλάδα, το Υπουργείο Υγείας μιλά ανοιχτά για μια σεζόν που μπορεί να είναι «μακρύτερη και βαρύτερη».
«Περιμένουμε τον κλάδο Κ και στη χώρα μας» – SOS για τον εμβολιασμό των ευπαθών ομάδων
Ο καθηγητής Χρ. Χατζηχριστοδούλου πρόσθεσε πως «στην Ιαπωνία και την Αυστραλία το εποχικό κύμα άρχισε νωρίτερα απ’ ό,τι συνήθως και χαρακτηρίστηκε από υψηλή μετάδοση στην κοινότητα, ξεπερνώντας τον μέσο όρο της τελευταίας πενταετίας».
Η αναπληρώτρια υπουργός Υγείας, Ειρήνη Αγαπηδάκη, επίσης μίλησε για αυξημένη μεταδοτικότητα της γρίπης φέτος και τόνισε σε δηλώσεις της στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, πώς ο εμβολιασμός «προστατεύει αποτελεσματικά έναντι σοβαρής νόσησης και θανάτου».
«Την φετινή περίοδο αναμένεται η δραστηριότητα της εποχικής γρίπης να έχει μακρύτερη διάρκεια και με βαρύτερη νόσηση», ανέφερε συγκεκριμένα και πρόσθεσε πώς η καλοκαιρία στη χώρα μας, δεν θα πρέπει να μας ξεγελάει.
Οι ειδικοί όμως εκτιμούν πως, όταν αρχίσει για τα καλά η εποχή της γρίπης, θα είναι παρατεταμένη.
«Η εποχή της συνήθως διαρκεί από τον Οκτώβριο έως τα τέλη Μαρτίου. Εφέτος, όμως, υπάρχει η εκτίμηση ότι η γρίπη ενδεχομένως θα διαρκέσει μέχρι το τέλος Απριλίου».
Το γεγονός αυτό, επισήμανε η Ειρήνη Αγαπηδάκη, «καθιστά επιτακτικό τον αντιγριπικό εμβολιασμό, ιδιαιτέρως για ανθρώπους με ευάλωτο ανοσοποιητικό σύστημα».
Οι ειδικοί συμφωνούν ότι οι ηλικιωμένοι, τα άτομα με χρόνια νοσήματα και όσοι έχουν ευπάθεια στο αναπνευστικό είναι οι πρώτοι που πρέπει να εμβολιαστούν άμεσα.
Σε εγκύκλιό της η αναπληρώτρια υπουργός τονίζει ότι ο εμβολιασμός «προστατεύει αποτελεσματικά έναντι της σοβαρής νόσησης ή ακόμα και του θανάτου» τους ηλικιωμένους, τους ασθενείς με χρόνιες ασθένειες, αλλά και τα παιδιά, που είναι οι πιο ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού μας.
Γιατί περιμένουμε βαρύτερες νοσηλείες
Ο φόβος για βαρύτερες νοσηλείες δεν είναι αβάσιμος. Ο H3N2, ιστορικά, είναι ο πιο «δύσκολος» ιός της εποχικής γρίπης, με υψηλότερη θνητότητα στους ηλικιωμένους.
Όταν επικρατεί, η πίεση στα νοσοκομεία αυξάνεται. Και με ένα στέλεχος που παρουσιάζει αντιγονική μετατόπιση, η πιθανότητα για μεγαλύτερη ένταση της επιδημίας είναι υπαρκτή.
Στην Ευρώπη γενικότερα, το Κέντρο Ελέγχου Λοιμώξεων (ECDC) προειδοποιεί ότι η εμβολιαστική κάλυψη είναι σε χαμηλά επίπεδα και μάλιστα σε πολλές χώρες κάτω από 50%, κι αυτό ενδέχεται να καταστήσει τη φετινή σεζόν πιο δύσκολη.
Το μήνυμα είναι ξεκάθαρο: ο εμβολιασμός πρέπει να γίνει τώρα, όχι όταν θα ξεκινήσει το κύμα της γρίπης.
