Στο επίκεντρο των μεγάλων έργων υποδομής που υλοποιούνται στη χώρα βρίσκεται η Κρήτη, καθώς η κατασκευή του νέου αεροδρομίου στο Καστέλι Ηρακλείου εισέρχεται στην τελική ευθεία και σήμερα ενεργοποιείται η 35ετής παραχώρηση του Βόρειου Οδικού Άξονα Κρήτης (ΒΟΑΚ).
Στο υπό κατασκευή αεροδρόμιο θα ξεναγηθεί το πρωί ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, με τις πληροφορίες να αναφέρουν ότι θα ανακοινώσει την επίλυση του ζητήματος της προμήθειας των μέσων αεροναυτιλίας και το απόγευμα, παρουσία των τοπικών αρχών, του υπουργού Υποδομών και Μεταφορών, Χρίστου Δήμα και του υφυπουργού Υποδομών, Νίκου Ταχιάου, προγραμματίζεται η εκδήλωση που θα σηματοδοτήσει την έναρξη της παραχώρησης.
Ο ΒΟΑΚ, όταν ολοκληρωθεί στο σύνολό του, θα συνδέει το δυτικό με το ανατολικό άκρο του νησιού, αναβαθμίζοντας καθοριστικά την οδική ασφάλεια και τη λειτουργικότητα των μεταφορών στην Κρήτη. Πρόκειται για έργο – σταθμό για το νησί, το οποίο υλοποιείται μέσω τριών διακριτών υποέργων:
Με σύμβαση παραχώρησης μεταξύ του Δημοσίου και του ομίλου ΓΕΚ Τέρνα υλοποιείται το τμήμα Χανιά – Ηράκλειο, καθώς και η προαίρεση Κίσσαμος – Χανιά, συνολικού μήκους 187 χιλ. και συνολικού κατασκευαστικού αντικειμένου ύψους 1,75 δισ. ευρώ. Το έργο περιλαμβάνει την κατασκευή 43 ανισόπεδων κόμβων, 23 σηράγγων και 89 γεφυρών, με την κατασκευαστική περίοδο να προβλέπεται ότι θα διαρκέσει πέντε έτη από την ημερομηνία έναρξης της παραχώρησης.
Το τμήμα Χερσόνησος – Νεάπολη, μήκους 22,5 χιλιομέτρων, υλοποιείται ως έργο ΣΔΙΤ αρχικής αξίας 350 εκατ. ευρώ από τους ομίλους ΓΕΚ Τέρνα και Aktor και βρίσκεται υπό κατασκευή.
Το Νεάπολη – Άγιος Νικόλαος, μήκους 14,5 χιλιομέτρων, εκτελείται ως δημόσιο έργο με αρχικό εγκεκριμένο προϋπολογισμό 186 εκατ. ευρώ (με ΦΠΑ). Η σύμβαση υπεγράφη τον Σεπτέμβριο του 2022 και, σύμφωνα με τα πλέον πρόσφατα στοιχεία για τα έργα υποδομής της κυβέρνησης, το συγκεκριμένο τμήμα του ΒΟΑΚ αναμένεται να ολοκληρωθεί το τέταρτο τρίμηνο του 2026.
Διαπραγματεύσεις
Αναφορικά με το τμήμα Χανιά – Ηράκλειο επίσης, με ενδιαφέρον αναμένεται η ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων μεταξύ του ΓΕΚ Τέρνα και των ομίλων Metlen και Aktor, οι οποίοι εξετάζουν την εξαγορά ποσοστού στο σχήμα της παραχώρησης.
Νωρίτερα ο πρωθυπουργός με την πολιτική ηγεσία του υπουργείου Υποδομών και το νέο Διοικητή της ΥΠΑ, Γιώργο Βαγενά θα βρεθούν στο Καστέλι Ηρακλείου για την εκκίνηση του διαγωνισμού σχετικά με τα νέα συστήματα αεροναυτιλίας στο νέο αεροδρόμιο.
Το έργο, η πρόοδος του οποίου ξεπερνά σήμερα το 65%, βρίσκεται σε ένα από τα πιο κρίσιμα σημεία, καθώς εκκρεμούσε η προκήρυξη του διεθνούς διαγωνισμού για τον εξοπλισμό αεροναυτιλίας από την ΥΠΑ εκτιμώμενου προϋπολογισμού άνω των 90 εκατ. ευρώ.
Πρόκειται για το πλέον “ευαίσθητο” σκέλος της επένδυσης ύψους κοντά στο 1 δις ευρώ, η οποία υλοποιείται με σύμβαση παραχώρησης από την κοινοπραξία ΓΕΚ Τέρνα – GMR, και από την οποία εξαρτάται όχι μόνο η πιστοποίηση αλλά και η ασφαλής έναρξη λειτουργίας του αεροδρομίου.
Το χρονοδιάγραμμα που έχει εγκρίνει η Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας αποτυπώνει τα στενά χρονικά περιθώρια μέσα στα οποία πρέπει να κινηθεί ο διαγωνισμός για τον εξοπλισμό αεροναυτιλίας με σκοπό κυρίως να μην εκτροχιαστεί η έναρξη λειτουργίας του νέου αεροδρομίου από την κοινοπραξία.
Σε εκκρεμότητα παραμένει επίσης, και η προσφυγή στο Συμβούλιο της Επικρατείας από τον Δήμο Μινώα Πεδιάδας σχετικά με τη χωροθέτηση του ραντάρ στον λόφο Παπούρα όπου αρχαιολογικές έρευνες έχουν αποκαλύψει σημαντικά κατάλοιπα της Μινωικής εποχής.
Σύμφωνα με πληροφορίες η υπόθεση δεν φαίνεται να απειλεί άμεσα την προκήρυξη του διαγωνισμού της ΥΠΑ, ωστόσο αφήνει ανοικτό το σημείο εγκατάστασης, το οποίο έχει προχωρήσει με τη σύμφωνη γνώμη του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου “ΚΑΣ” και αναμένεται να κριθεί δικαστικά το επόμενο διάστημα.
Πάντως παρά τις εκκρεμότητες, τα βασικά ορόσημα του έργου παραμένουν αμετάβλητα. Η κατασκευαστική φάση αναμένεται να ολοκληρωθεί το καλοκαίρι του 2026, με τις εγκαταστάσεις να παραδίδονται τμηματικά από το φθινόπωρο της ίδιας χρονιάς. Για το 2027 έχουν προγραμματιστεί οι δοκιμαστικές πτήσεις, ενώ η πλήρης επιχειρησιακή χρήση των συστημάτων αεροναυτιλίας και η έναρξη της εμπορικής λειτουργίας τοποθετούνται χρονικά στο 2028, αν λάβουμε υπόψη και τις σημερινές εξαγγελίες.
