Η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ επιχειρεί να ξεμπλοκάρει τη ναυσιπλοΐα στο Στενό του Ορμούζ προσφέροντας έως 20 δισ. δολάρια σε αντασφάλιση (reinsurance) για τα πλοία που θα επιχειρήσουν να περάσουν από την περιοχή.
Ωστόσο, οι αγορές και οι αναλυτές εμφανίζονται έντονα επιφυλακτικοί για το κατά πόσο το σχέδιο μπορεί να αποδειχθεί επαρκές ώστε να αποκαταστήσει τη ροή του πετρελαίου και να καθησυχάσει τις ναυτιλιακές και τις ασφαλιστικές εταιρείες.
Αντασφάλιση πολεμικού κινδύνου
Το πρόγραμμα θα υλοποιηθεί μέσω της U.S. International Development Finance Corporation (DFC) και θα καλύπτει κινδύνους πολέμου για πλοία που δραστηριοποιούνται στη Μέση Ανατολή.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση της κυβέρνησης, η αντασφάλιση θα αφορά αρχικά:
- το σκάφος (hull and machinery)
- το φορτίο
- τους βασικούς κινδύνους μεταφοράς
Θα απευθύνεται σε αμερικανικές και συμμαχικές εταιρείες. Ωστόσο, τα κριτήρια συμμετοχής δεν έχουν ακόμη αποσαφηνιστεί.
Το πρόβλημα είναι πολύ μεγαλύτερο
Η πρωτοβουλία των 20 δισ. δολαρίων αντιμετωπίζεται με σκεπτικισμό από τους αναλυτές.
Σύμφωνα με εκτίμηση της J.P. Morgan, τα εκατοντάδες δεξαμενόπλοια που έχουν εγκλωβιστεί στον Περσικό Κόλπο θα χρειάζονταν συνολικά περίπου 352 δισ. δολάρια ασφαλιστικής κάλυψης σε περίπτωση ολικής απώλειας.
Η κάλυψη αυτή θα περιλάμβανε:
- ρύπανση από πετρέλαιο
- διάσωση πλοίου
- ζημιές στο σκάφος
- ευθύνη προς τρίτους
Πρόκειται για επίπεδα ασφαλιστικού κινδύνου που η ιδιωτική αγορά δεν είναι διατεθειμένη να αναλάβει.
Σύμφωνα με την εταιρεία ανάλυσης ναυτιλιακών δεδομένων Kpler, στον Περσικό Κόλπο βρίσκονταν έως την Παρασκευή 411 δεξαμενόπλοια, αρκετά από τα οποία συνδέονται με το Ιράν.
Η κυκλοφορία στο Ορμούζ έχει σχεδόν καταρρεύσει
Η ναυσιπλοΐα στο Στενό του Ορμούζ έχει περιοριστεί δραματικά. Σύμφωνα με στοιχεία της αγοράς, μόλις οκτώ πλοία την ημέρα περνούν πλέον από το στενό, αριθμός μειωμένος κατά 94% σε σχέση με τα φυσιολογικά επίπεδα.
Σε περιόδους ειρήνης, από το Ορμούζ περνούν περίπου 20 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου την ημέρα, δηλαδή σχεδόν το 20% της παγκόσμιας κατανάλωσης.
Η κατάρρευση της ροής έχει ήδη προκαλέσει σοβαρές πιέσεις στις αγορές ενέργειας.
Η πραγματική ανησυχία: Ασφάλεια πληρωμάτων
Πέρα από την ασφάλιση, οι ναυτιλιακές αντιμετωπίζουν και άλλους κινδύνους.
Ο Tobin Marcus της Wolfe Research εκτιμά ότι το σχέδιο αντασφάλισης δύσκολα θα επαναφέρει την κυκλοφορία αν δεν εξαλειφθεί η απειλή των ιρανικών drones.
«Οι επενδυτές αμφιβάλλουν ότι το πρόγραμμα θα πείσει τα πλοία να επιστρέψουν στο στενό, όσο παραμένει ο κίνδυνος επιθέσεων», σημειώνει. Στην εξίσωση προστίθενται και ζητήματα ασφάλειας πληρωμάτων, επιχειρησιακού κινδύνου, φήμης των εταιρειών, που κάνουν πολλές ναυτιλιακές να αποφεύγουν την περιοχή.
Πιθανές περικοπές παραγωγής πετρελαίου
Την ίδια στιγμή, οι διαταραχές στην αγορά ενέργειας επιταχύνονται.
Σε νέα ανάλυση, η J.P. Morgan προειδοποιεί ότι τα προβλήματα στις εξαγωγές και η έλλειψη διαθέσιμων αποθηκευτικών χώρων μπορεί να οδηγήσουν σε περικοπές παραγωγής άνω των 4 εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως ήδη από την επόμενη εβδομάδα.
«Οι διαταραχές στην προσφορά επιταχύνονται ταχύτερα από ό,τι αναμενόταν», σημειώνουν οι αναλυτές, προειδοποιώντας ότι χωρίς λύση στα προβλήματα εξαγωγών, οι περικοπές παραγωγής στον Περσικό Κόλπο είναι σχεδόν αναπόφευκτες.
Το στοίχημα της Ουάσιγκτον
Η πρωτοβουλία της κυβέρνησης Τραμπ έρχεται ενώ η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή έχει εισέλθει στη δεύτερη εβδομάδα και δεν διαφαίνεται άμεση διπλωματική διέξοδος.
Ο Αμερικανός πρόεδρος κάλεσε το Ιράν σε «άνευ όρων παράδοση», ενώ η Τεχεράνη έχει ήδη απαντήσει με επιθέσεις σε ενεργειακές εγκαταστάσεις και με χρήση drones στην περιοχή.
Σε αυτό το περιβάλλον, το ερώτημα για τις αγορές δεν είναι μόνο αν τα 20 δισ. δολάρια αρκούν για να ασφαλίσουν τα πλοία.
Είναι αν μπορούν να πείσουν τους πλοιοκτήτες ότι το πέρασμα από το σημαντικότερο ενεργειακό στενό του κόσμου είναι ξανά ασφαλές.
