Με τον κίνδυνο ευρύτερης σύγκρουσης να κορυφώνεται στη Μέση Ανατολή, η διεθνής ναυτιλία εισέρχεται σε μια από τις πιο επικίνδυνες περιόδους των τελευταίων δεκαετιών, με τα Στενά του Ορμούζ να μετατρέπονται σε επίκεντρο γεωπολιτικής αντιπαράθεσης.
Το τελεσίγραφο του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ προς το Ιράν για πλήρες άνοιγμα του περάσματος εντός 48 ωρών (από το πρωί του περασμένου Σαββάτου), υπό την απειλή στρατιωτικών πληγμάτων σε ενεργειακές υποδομές, πυροδότησε άμεση αντίδραση της Τεχεράνης, που προειδοποίησε με αντίποινα κατά υποδομών αμερικανικών συμφερόντων.
Εγκλωβισμός
Για σχεδόν τρεις εβδομάδες, το στρατηγικής σημασίας πέρασμα έχει κλείσει για το μεγαλύτερο μέρος της εμπορικής κίνησης, με περισσότερα από 100 δεξαμενόπλοια πετρελαίου και φυσικού αερίου, καθώς και πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων να αδυνατούν να διέλθουν καθημερινά. Συνολικά, σύμφωνα με τον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό (ΙΜΟ), περίπου 3.200 πλοία βρίσκονται εγκλωβισμένα στον Περσικό Κόλπο, με τα πληρώματά τους σε καθεστώς αναμονής. Την ίδια ώρα η Τεχεράνη φαίνεται να επιβάλλει ένα σύστημα ελέγχου της κυκλοφορίας μέσω των Στενών, επιτρέποντας την ασφαλή διέλευση σε φιλικά πλοία, ενώ τα άλλα φοβούνται ενδεχόμενη επίθεση.
Σημειώνεται ότι την περασμένη Παρασκευή το ιρανικό Πολεμικό Ναυτικό καθοδήγησε ένα ινδικό δεξαμενόπλοιο υγροποιημένου φυσικού αερίου μέσω των Στενών του Ορμούζ, επιτρέποντάς του να περάσει από μια προ-εγκεκριμένη διαδρομή μετά από διπλωματικές διαβουλεύσεις της ινδικής κυβέρνησης, σύμφωνα με ανώτερο αξιωματικό που βρισκόταν επί του σκάφους. Ο αξιωματικός ζήτησε να διατηρήσει την ανωνυμία του, καθώς το πλήρωμα του πλοίου του δεν είχε άδεια να μιλήσει στα ΜΜΕ. Σύμφωνα με αναλυτές της Lloyd’s List Intelligence, από την έναρξη της κρίσης έως σήμερα έχουν καταγραφεί 23 επιθέσεις σε πλοία, συμπεριλαμβανομένων περιστατικών με περιορισμένες ζημιές, αλλά και σοβαρότερων χτυπημάτων, με απώλειες και μεταξύ των πληρωμάτων.
Αύξηση επιθέσεων
Οι επιθέσεις πραγματοποιούνται με drones, πυραύλους και άλλα μέσα, αναδεικνύοντας τη μετάβαση της ναυτικής ασφάλειας σε μια νέα εποχή υψηλού κινδύνου. Παρά την κλιμάκωση, η αγορά ασφάλισης συνεχίζει να λειτουργεί, με τους Lloyd’s του Λονδίνου να διατηρούν την κάλυψη κινδύνων διαθέσιμη, αν και σε αυξημένα επίπεδα κόστους. Ωστόσο, η ζήτηση για διέλευση από τα Στενά έχει περιοριστεί δραστικά, καθώς η πλειονότητα των πλοιοκτητών επιλέγει να κρατά τα πλοία της αγκυροβολημένα ή σε αναμονή στα λιμάνια της περιοχής. Υπό το βάρος των εξελίξεων, ο IMO έχει ζητήσει τη δημιουργία ανθρωπιστικού θαλάσσιου διαδρόμου, προκειμένου να διασφαλιστεί η ασφαλής απομάκρυνση πληρωμάτων και η επανεκκίνηση της ναυσιπλοΐας. Μετά την 36η Έκτακτη Σύνοδο του Συμβουλίου του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού (IMO) στο Λονδίνο, το Διεθνές Ναυτικό Επιμελητήριο (ICS) απηύθυνε κάλεσμα στα κράτη-μέλη και στις Ο IMO έχει ζητήσει τη δημιουργία ανθρωπιστικού θαλάσσιου διαδρόμου, προκειμένου να διασφαλιστεί η ασφαλής απομάκρυνση πληρωμάτων. να επίπεδα κόστους.
Ωστόσο, η ζήτηση για διέλευση από τα Στενά έχει περιοριστεί δραστικά, καθώς η πλειονότητα των πλοιοκτητών επιλέγει να κρατά τα πλοία της αγκυροβολημένα ή σε αναμονή στα λιμάνια της περιοχής. Υπό το βάρος των εξελίξεων, ο IMO έχει ζητήσει τη δημιουργία ανθρωπιστικού θαλάσσιου διαδρόμου, προκειμένου να διασφαλιστεί η ασφαλής απομάκρυνση πληρωμάτων και η αρμόδιες αρχές να συνεργαστούν με συντονισμένο τρόπο, σε συνεννόηση με τον κλάδο, για την αποκατάσταση της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ και για την πρόληψη και την αποφασιστική αντιμετώπιση τυχόν επιθέσεων κατά ναυτικών. Το ICS, πρόεδρος του οποίου είναι ο Εμανουέλ Γκριμάλντι, χαιρέτισε την έγκριση του τελικού εγγράφου της 36ης Έκτακτης Συνόδου του Συμβουλίου του IMO, υπογραμμίζοντας τη σημασία της διεθνούς δέσμευσης για την ασφάλεια στη θάλασσα.
Έκκληση ICS για παύση πυρός κατά ναυτιλίας
Σε ανακοίνωσή του το ICS απηύθυνε έκκληση για άμεση παύση των επιθέσεων κατά εμπορικών πλοίων, τονίζοντας ότι οι ναυτικοί δεν αποτελούν μέρος της σύγκρουσης, ενώ επεσήμανε την ανάγκη διασφάλισης βασικών προμηθειών για την ευημερία των επιβαινόντων στα πλοία που παραμένουν εγκλωβισμένα στην περιοχή. Παράλληλα και το Παγκόσμιο Συμβούλιο Ναυτιλίας (WSC) προειδοποίησε ότι περισσότεροι από 20.000 ναυτικοί εξακολουθούν να βρίσκονται εκτεθειμένοι σε εξαιρετικά επικίνδυνες και αβέβαιες συνθήκες, καθώς τα εμπορικά πλοία συνεχίζουν να αποτελούν στόχους επιθέσεων. «Ναυτικοί δεν εμπλέκονται σε αυτή τη σύγκρουση, ωστόσο έχουν παγιδευτεί στη διαδρομή της. Δεν πρέπει να αποτελούν στόχους» δήλωσε ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος του WSC, Joe Kramek. Την ίδια στιγμή, διεθνείς δυνάμεις εξετάζουν σενάρια στρατιωτικής συνοδείας πλοίων, σε μια προσπάθεια να αποκατασταθεί η ροή ενέργειας και εμπορευμάτων. Η Αυστραλία δήλωσε την ετοιμότητά της να συμβάλει στις «κατάλληλες προσπάθειες» για την ασφαλή διέλευση των πλοίων. Ωστόσο, η κυβέρνηση Αλμπανέζε ξεκαθάρισε ότι δεν προτίθεται να αποστείλει πολεμικά πλοία στην περιοχή.
