Οι εφοπλιστές προσπαθούν να αποκρυπτογραφήσουν τους όρους της εκεχειρίας που ενδέχεται να ανοίξει προσωρινά τα Στενά του Ορμούζ, ελπίζοντας να εκμεταλλευτούν ένα πιθανό «παράθυρο» για την απομάκρυνση περισσότερων από 800 πλοίων που έχουν εγκλωβιστεί στον Περσικό Κόλπο.
Το σχεδόν πλήρες κλείσιμο της κρίσιμης θαλάσσιας οδού για εβδομάδες έχει προκαλέσει μια άνευ προηγουμένου κρίση στον παγκόσμιο ενεργειακό εφοδιασμό, καθώς το Ιράν ενίσχυσε τον έλεγχό του μετά τα πλήγματα των ΗΠΑ και του Ισραήλ. Αδυνατώντας να εγγυηθούν την ασφάλεια χιλιάδων ναυτικών και των φορτίων τους έπειτα από πολλαπλές επιθέσεις, τα πλοία παρέμεναν σε αναμονή εκατέρωθεν των Στενών, με τη διέλευση να έχει μειωθεί δραματικά.
Λίγες ώρες πριν από τη λήξη της προθεσμίας που είχε θέσει ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, οι δύο πλευρές συμφώνησαν την Τρίτη σε εκεχειρία με αντάλλαγμα την επαναλειτουργία των Στενών. Ωστόσο, οι λεπτομέρειες παραμένουν ασαφείς: το Ιράν αναφέρει ότι συμφώνησε σε ασφαλή διέλευση διάρκειας δύο εβδομάδων σε συντονισμό με τις ένοπλες δυνάμεις του και εντός «τεχνικών περιορισμών», ενώ ο Τραμπ έκανε λόγο για «ΠΛΗΡΗ, ΑΜΕΣΗ και ΑΣΦΑΛΗ επαναλειτουργία». Παραμένει άγνωστο εάν έχει υπάρξει συμφωνία για την επιβολή τελών ή πότε ακριβώς τίθεται σε ισχύ η εκεχειρία.
Για τους εφοπλιστές, πάντως, η είδηση ήταν αρκετή για να προκαλέσει συγκρατημένη αισιοδοξία. Η Ένωση Ιαπώνων Εφοπλιστών, ένας από τους σημαντικότερους φορείς του κλάδου, ανακοίνωσε ότι θα εξετάσει τις λεπτομέρειες της συμφωνίας ΗΠΑ–Ιράν και θα ενημερώσει σχετικά τα μέλη της.
Ωστόσο, οι περισσότεροι παράγοντες της αγοράς τονίζουν ότι απαιτείται μεγαλύτερη σαφήνεια πριν κινηθούν τα πλοία, ενώ ακόμη και στο καλύτερο σενάριο, η πλήρης αποκατάσταση των ροών θα χρειαστεί χρόνο. Σε περιόδους ειρήνης, περίπου 135 πλοία διέρχονται καθημερινά από τα Στενά, αριθμός που έχει πλέον μειωθεί κατακόρυφα.
«Δεν επανεκκινείς τη διεθνή ναυτιλία μέσα σε 24 ώρες», δήλωσε η Jennifer Parker, επίκουρη καθηγήτρια στο Ινστιτούτο Άμυνας και Ασφάλειας του Πανεπιστημίου της Δυτικής Αυστραλίας. «Οι πλοιοκτήτες δεξαμενόπλοιων, οι ασφαλιστές και τα πληρώματα πρέπει να πειστούν ότι ο κίνδυνος έχει πράγματι μειωθεί — όχι απλώς παγώσει».
Τα πλοία μεταφοράς ενέργειας αποτελούν μεγάλο μέρος του στόλου που παραμένει εγκλωβισμένος στον Κόλπο, σύμφωνα με στοιχεία της Kpler. Συγκεκριμένα, 426 δεξαμενόπλοια μεταφέρουν αργό πετρέλαιο και καθαρά καύσιμα, ενώ υπάρχουν ακόμη 34 πλοία μεταφοράς υγροποιημένου πετρελαϊκού αερίου (LPG) και 19 πλοία υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG). Τα υπόλοιπα μεταφέρουν ξηρό φορτίο, όπως αγροτικά προϊόντα, μέταλλα ή εμπορευματοκιβώτια.
Η κίνηση των πλοίων LNG παρακολουθείται ιδιαίτερα στενά, καθώς κανένα φορτωμένο πλοίο δεν έχει διασχίσει τα Στενά από την έναρξη του πολέμου, ενώ μια πρόσφατη προσπάθεια διέλευσης κατέληξε σε αναστροφή την τελευταία στιγμή. Περίπου το 20% της παγκόσμιας διακίνησης LNG διέρχεται από τα Στενά του Ορμούζ.
Σύμφωνα με στοιχεία του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού στα τέλη Μαρτίου, περίπου 20.000 άμαχοι ναυτικοί παραμένουν εγκλωβισμένοι σε αυτά τα πλοία, καθώς και σε βοηθητικά και υποστηρικτικά σκάφη. Οι ναυτικοί αυτοί αντιμετωπίζουν ελλείψεις σε προμήθειες, κόπωση και έντονο ψυχολογικό στρες, όπως προειδοποίησε ο οργανισμός των Ηνωμένων Εθνών.
