Με το ακραίο ενδεχόμενο της διακοπής παραγωγής βρίσκεται ο κλάδος των πλαστικών, εξαιτίας της περιορισμένης προσφοράς αργού πετρελαίου, πετροχημικών προϊόντων και πλαστικών πρώτων υλών.
Οι μεταποιητές του κλάδου κάνουν λόγο για μια κατάσταση έκτακτης ανάγκης, η οποία χαρακτηρίζεται από ξαφνικές αυξήσεις στις τιμές των πλαστικών πρώτων υλών, αστάθεια στη διαθεσιμότητα του εφοδιασμού και αυξανόμενα κόστη ενέργειας και logistics και μειωμένη προβλεψιμότητα και ακραίες δυσκολίες στον συνεχή προγραμματισμό της παραγωγής. Αυτόπου καταγράφεται μέχρι σήμερα ως αποτέλεσμα της νέας κρίσης στη Μέση Ανατολή είναι η ανισόρροπη προσφορά και ζήτηση, η εμφάνιση αγορών πανικού (panic buy) με την αντίστοιχη στρέβλωση των τιμών και είναι αδιευκρίνιστο πόσο θα διαρκέσει αυτή η κατάσταση και πόσο χρόνο θα χρειαστεί για να επανέλθει σε φυσιολογικά επίπεδα.
«Δεδομένης της ακραίας μεταβλητότητας στις τιμές των πρώτων υλών και της ενέργειας, οι αυξήσεις των τιμών θα πρέπει να περάσουν σε ολόκληρη την αλυσίδα αξίας των πλαστικών», δήλωσε ο Πρόεδρος της ένωσης των εταιρειών πλαστικών της Ευρώπης ΕυEuPC, Benoit Hennaut.
Οι εταιρείες της εφοδιαστικής αλυσίδας λειτουργούν ήδη με σοβαρά συμπιεσμένα περιθώρια κέρδους και αντιμετωπίζουν μείωση της κερδοφορίας τους, λαμβάνοντας σημαντικά οικονομικά ρίσκα, προκειμένου να εξασφαλίσουν βασικά υλικά για στρατηγικούς τομείς.
Εάν το κόστος των πολυμερών και της ενέργειας συνεχίσει να αυξάνεται, οι Ευρωπαίοι μεταποιητές πλαστικών ενδέχεται να αναγκαστούν να σταματήσουν ή να μειώσουν ορισμένες διαδικασίες παραγωγής, πολλές από τις οποίες μπορεί να αποδειχθούν απαραίτητες για κρίσιμους τομείς όπως η υγειονομική περίθαλψη, οι συσκευασίες, η αυτοκινητοβιομηχανία, οι κατασκευές και η παραγωγή ενέργειας. Οι εταιρείες μεταποίησης και επεξεργασίας πλαστικών, με πλήθος πάνω από 50.000 στην Ευρώπη, οι οποίες απασχολούν πάνω από 1.600.000 άτομα και έχουν κύκλο εργασιών άνω των 300 δις. ευρώ.
Σε αυτό το έκτακτο πλαίσιο, η εφοδιαστική αλυσίδα αντιμετωπίζει μία άνευ προηγουμένου πίεση που απειλεί να υπονομεύσει τη βιωσιμότητα της αλυσίδας αξίας των πλαστικών στην Ευρώπη, ιδίως των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων.
Υπερδιπλασιασμός τιμών – Κρίση παραγωγής και ζήτησης
Όπως τονίζει στη «Ν» ο πρόεδρος του Συνδέσμου Βιομηχανιών Πλαστικών Ελλάδας, κ. Γεροντόπουλος «οι τιμές έχουν υπερδιπλασιαστεί από 01.03/2026 έως και 15.04/2026. Οι μεταποιητές ωστόσο δυσκολεύονται να περάσουν τις αυξήσεις είτε στα είδη του σούπερ μάρκετ (συσκευασία), είτε στις κατασκευές (ιδιωτικές ή κρατικές). Δεν θα πρέπει να ξεχνάμε ότι υπάρχουν πραγματικές ελλείψεις καθώς η ροή από τα στενά του Ορμούζ δεν είναι ομαλή, και παράλληλα έχουν ήδη χτυπηθεί καίριες υποδομές πετροχημικών στην Σαουδική Αραβία (Al Jubail), στο Κατάρ (Las Raffan), αλλά ακόμα και στο Ιράν που έστω και έμμεσα οι τελευταίες κάλυπταν κάποιες ανάγκες της παγκόσμιας αγοράς. Αυτό βραχυπρόθεσμα συμπιέζει πάρα πολύ τα περιθώρια κέρδους τους και ήδη αρκετοί βρίσκονται να δουλεύουν με αρνητικά περιθώρια κέρδους και περιμένουν να καταφέρουν να περάσουν αυξήσεις στους ενδιάμεσους αγοραστές (εταιρείες τροφίμων, φαρμάκων, εργολάβων) για να ισορροπήσουν. Προφανώς οι νέες αυξήσεις σύντομα θα φανούν στα ράφια των σούπερ μάρκετ, αύξηση κόστους κατασκευών και υποδομών που πάλι καλούνται να τα πληρώσουν οι φορολογούμενοι».
Σύμφωνα με τον ΣΒΠΕ, οι πιέσεις αυτές δεν εξαντλούνται στα οικονομικά αποτελέσματα των επιχειρήσεων, αλλά επηρεάζουν συνολικά την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής μεταποίησης έναντι των ευρωπαϊκών ανταγωνιστών της, εντείνοντας παράλληλα τις τάσεις αποβιομηχάνισης που καταγράφονται ήδη στην Ευρώπη. Εφόσον η κατάσταση αυτή παραταθεί, είναι πιθανό να οδηγήσει σε περαιτέρω μείωση της παραγωγής στον κλάδο των πλαστικών. Παράλληλα, η άνοδος των τιμών ενδέχεται να περιορίσει την κατανάλωση, μεταβάλλοντας τη συμπεριφορά των καταναλωτών και, κατ’ επέκταση, τη ζήτηση σε βασικούς τομείς όπου τα πλαστικά έχουν κομβικό ρόλο, όπως η συσκευασία και τα καταναλωτικά προϊόντα.
Η έντονη μεταβλητότητα στα κόστη των πρώτων υλών και η περιορισμένη προβλεψιμότητα δυσχεραίνουν περαιτέρω τον επιχειρησιακό σχεδιασμό των επιχειρήσεων. Η διαθεσιμότητα γίνεται πιο αβέβαιη και ο προγραμματισμός της παραγωγής δυσχεραίνεται σημαντικά. Εάν η κατάσταση δεν αποκλιμακωθεί ουσιαστικά μετά την εκεχειρία και οδηγηθούμε σε περαιτέρω επιδείνωση, δεν μπορεί να αποκλειστεί ο περιορισμός της παραγωγής, ως αποτέλεσμα της περαιτέρω αύξησης του κόστους και της επιβάρυνσης της εφοδιαστικής αλυσίδας. Την ίδια ώρα, η άνοδος των τιμών στα παρθένα πολυμερή και οι περιορισμοί στη διαθεσιμότητά τους, ως αποτέλεσμα των διαταραχών που προκαλεί ο πόλεμος στην εφοδιαστική αλυσίδα, ενισχύουν τη σχετική ανταγωνιστικότητα των ανακυκλωμένων υλικών. Ήδη από τον περασμένο Ιούλιο, ο ΣΒΠΕ, μαζί με ακόμη 15 βιομηχανικούς φορείς, είχε επισημάνει την ανάγκη για ουσιαστικές, διαρθρωτικές παρεμβάσεις που θα οδηγούν σε μόνιμη μείωση του ενεργειακού κόστους. Σε αυτή την κατεύθυνση, η προτεραιότητα δεν μπορεί να είναι η προσωρινή αντιστάθμιση, αλλά η αποκατάσταση συνθηκών ανταγωνιστικότητας σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
