Το δεύτερο μεγαλύτερο πακέτο στήριξης για νοικοκυριά και επιχειρήσεις απέναντι στις υψηλές τιμές ενέργειας, μετά από αυτό της Ισπανίας, εφαρμόζει η Ελλάδα, με βάση τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Συγκεκριμένα, λαμβάνοντας υπόψη το πρώτο πακέτο στήριξης που ανακοινώθηκε στις αρχές Απριλίου, με κόστος 500 εκατ. ευρώ (0,2% του ΑΕΠ), η Επιτροπή, στο σχόλιό της για την Ελλάδα στις εαρινές προβλέψεις που έδωσε χθες στη δημοσιότητα, θεωρεί τα μέτρα που ελήφθησαν, σε γενικές γραμμές, στοχευμένα, αφού στόχευσαν στη μείωση του κόστους των μεταφορών με την επιδότηση του πετρελαίου κίνησης με 20 λεπτά το λίτρο, τη δίμηνη επιδότηση των αυξημένων καυσίμων για το ευρύ κοινό μέσω του Fuel Pass, την επιδότηση του 15% του τιμολογίου αγοράς για λιπάσματα και μια επιδότηση για τα εισιτήρια των πλοίων της ακτοπλοΐας.
Μάλιστα, κάνοντας μια προβολή ως το τέλος του χρόνου, εκτιμούσε ότι η Ελλάδα θα διαθέσει 0,55% του ΑΕΠ της μέχρι και το τέλος του χρόνου (περίπου 1,3 δισ.), αν επεκτείνει το πακέτο στήριξης ως έχει μέχρι και το τέλος του χρόνου, ενώ το πακέτο της Ισπανίας θα είναι ελάχιστα μεγαλύτερο.
Ωστόσο, στην κατάταξη των χωρών ανάλογα με τα μέτρα στήριξης που εφάρμοσαν από την αρχή της τρέχουσας κρίσης, φαίνονται τα πολύ στενά δημοσιονομικά περιθώρια τα οποία υπάρχουν στα μέλη της ΕΕ. Τα κράτη μέλη με τα αμέσως μεγαλύτερα πακέτα στήριξης από αυτά της Ισπανίας και της Ελλάδας (Σλοβενία, Σουηδία, Πολωνία, Κύπρος) δεν περνούν ως κόστος το 0,3% του ΑΕΠ για το σύνολο του έτους. Επίσης, έξι χώρες, κυρίως του Βορρά (Ολλανδία, Δανία, Λουξεμβούργο, Σλοβακία και Μάλτα), δεν έχουν στηρίξει καθόλου επιχειρήσεις και νοικοκυριά. Σε μέσα επίπεδα για την ΕΕ, τα μέτρα στήριξης μόλις προσεγγίζουν το 0,2% του ΑΕΠ.
Μη στοχευμένα μέτρα
Η έκθεση που ενέταξε η Επιτροπή στις εαρινές προβλέψεις σημειώνει ότι τα έκτακτα μέτρα στήριξης είναι πολύ λιγότερα από αυτά που υλοποιήθηκαν κατά την ενεργειακή κρίση του 2022. Παρατηρεί, ωστόσο, ότι τα 3/4 των μέτρων δεν είναι στοχευμένα σε οικονομικά ευάλωτα νοικοκυριά και ενεργοβόρες επιχειρήσεις, όπως συμφωνήθηκε σε κεντρικό επίπεδο, ενώ δεν δίνουν κίνητρο για την εξοικονόμηση ενέργειας. Ως γενικός σχεδιασμός, περίπου τα 2/3 των μέτρων αφορούν επιδοτήσεις για τη μείωση του κόστους των καυσίμων, μείωσης άμεσων και έμμεσων φόρων και μη αναλογικές επιδοτήσεις για τις επιχειρήσεις. Το υπόλοιπο 1/3 των μέτρων στήριξης αφορά μέτρα ενίσχυσης του εισοδήματος, τα οποία όμως είναι οριζόντια και δεν διαχωρίζουν τους οικονομικά ευάλωτους, οι οποίοι πιέζονται περισσότερο από την κρίση και τις υψηλές τιμές ενέργειας.
Πίεση για τα θεσμικά μέτρα
Εκτός από τα μέτρα στήριξης, η Κομισιόν καλεί τα κράτη μέλη να υιοθετήσουν και τα υπόλοιπα εργαλεία που πρότεινε και αφορούν τη μείωση των τελών μεταφοράς ενέργειας και την εναρμόνιση των διαφορετικών κανονισμών για την ενέργεια, οι οποίοι παράγουν γραφειοκρατία και μεγάλο κόστος για όλα τα κράτη μέλη.
Μάλιστα, καλούσε στην υιοθέτηση των νέων κοινών κανονισμών μέχρι και το τέλος του χρόνου, με στόχο, όπου χρειάζεται, να γίνουν οι απαραίτητες επενδύσεις και να λειτουργήσει καλύτερα η εσωτερική αγορά ενέργειας και να μειωθεί οριζόντια το κόστος για όλα τα κράτη μέλη.
