Ο ελληνικός εξορυκτικός κλάδος ξεχώρισε και το 2025 ως ένας από τους πλέον δυναμικούς και εξωστρεφείς παραγωγικούς τομείς της ελληνικής οικονομίας, επιβεβαιώνοντας τη στρατηγική σημασία των ορυκτών πρώτων υλών για τη βιομηχανική ανάπτυξη, την ενεργειακή μετάβαση και την ευρωπαϊκή αυτονομία σε κρίσιμες πρώτες ύλες, σύμφωνα με τον απολογισμό του Συνδέσμου Μεταλλευτικών Επιχειρήσεων.
Ο κλάδος που μέχρι πρόσφατα κινούνταν «σιωπηλά» βρίσκεται πλέον στον πυρήνα της ευρωπαϊκής πολιτικής, εξελίσσεται σε πρωταγωνιστή της σύγχρονης οικονομίας και σε καταλυτικό παράγοντα γεωπολιτικής ισχύος. Στα μείζονα ζητήματα για την περαιτέρω ανάπτυξη του κλάδου την περίοδο 2026-2030 πρωτοστατεί το θέμα των αδειοδοτήσεων. Και αυτό γιατί η γρήγορη και προβλέψιμη αδειοδότηση είναι κρίσιμη για νέες επενδύσεις.
Διεθνής θέση Ελλάδας
Σύμφωνα με το ΣΜΕ, η διεθνής θέση της Ελλάδας στον τομέα των ορυκτών πρώτων υλών παραμένει ιδιαίτερα ισχυρή. Όπως δείχνουν τα στοιχεία του World Mining Data, η Ελλάδα κατατάσσεται 1η στην Ε.Ε. και 2η παγκοσμίως στην παραγωγή περλίτη, 1η στην Ε.Ε. και 6η παγκοσμίως στην παραγωγή μπεντονίτη, 1η στην Ε.Ε. και 14η παγκοσμίως στην παραγωγή βωξίτη, 5η στην Ε.Ε. στην παραγωγή μαγνησίτη, 4η στην Ε.Ε. στην παραγωγή αλουμινίου, 6η στην Ε.Ε. στην παραγωγή λιγνίτη. Πρέπει να σημειωθεί πως κατά τη διάρκεια της απολιγνιτοποίησης και με τους εντατικούς ρυθμούς αποκατάστασης των παλιών εκμεταλλεύσεων έχουν επιστραφεί στο ελληνικό Δημόσιο 55.000 στρέμματα.
Επιδόσεις
Ο κλάδος το 2025 διατήρησε τη στρατηγική του σημασία, με αύξηση της συνολικής παραγωγής και διατήρηση της εξωστρεφούς του φυσιογνωμίας, παρά τη συνεχιζόμενη πτώση της λιγνιτικής δραστηριότητας λόγω απολιγνιτοποίησης. Συνολικά, η προηγούμενη χρονιά χαρακτηρίστηκε από υψηλά επίπεδα παραγωγής βιομηχανικών ορυκτών και μεταλλευμάτων, ισχυρή εξαγωγική κατεύθυνση, ιδίως σε κατεργασμένα προϊόντα, ενίσχυση του κύκλου εργασιών βασικών επιχειρήσεων του κλάδου, σταδιακή προσαρμογή στην ενεργειακή μετάβαση με μείωση του λιγνίτη, αλλά διατήρηση του ρόλου του στην ασφάλεια εφοδιασμού και την ενεργειακή ασφάλεια.
Η παραγωγή σε τόνους εμπορεύσιμων προϊόντων αυξήθηκε κατά 7,9% στους 37,3 εκατομμύρια τόνους. Η αξία των πωλήσεων αυξήθηκε κατά 5,22% στα 1,77 δις. ευρώ. Τα ασβεστολιθικά αδρανή αντιπροσώπευσαν το μεγαλύτερο όγκο παραγωγής το 2025 σε ποσοστό 75,4%, ακολούθησαν τα βιομηχανικά ορυκτά, ενεργειακά ορυκτά, μεταλλευτικά ορυκτά και το μάρμαρο. Σε επίπεδο επιχειρήσεων, ο συνολικός κύκλος εργασιών μεγάλου μέρους των μελών του ΣΜΕ ενισχύθηκε, αντανακλώντας την αυξημένη ζήτηση σε υλικά υποδομών, τσιμέντο, βιομηχανικά ορυκτά και παραγόμενα συμπυκνώματα μετάλλων. Η αναπτυξιακή αυτή δυναμική συνδέεται με μεγάλα έργα υποδομής, την ανοδική πορεία των αδρανών υλικών και τη σταθερή ζήτηση για κρίσιμες πρώτες ύλες στην ευρωπαϊκή αγορά.
Στα βιομηχανικά ορυκτά, η παραγωγή μπεντονίτη και περλίτη παρέμεινε σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα, με σημαντική συμμετοχή κατεργασμένων προϊόντων και σχεδόν πλήρη εξαγωγικό προσανατολισμό. Σύμφωνα με τον ΣΜΕ, η Ελλάδα εξακολουθεί να κατατάσσεται 1η στην Ε.Ε. στην παραγωγή περλίτη και μπεντονίτη, επιβεβαιώνοντας τον ηγετικό της ρόλο στη διεθνή αγορά βιομηχανικών ορυκτών.
Στα μεταλλευτικά προϊόντα, σημειώθηκαν υψηλές παραγωγές σε χρυσοφόρο πυρίτη, ψευδάργυρο και αργυρούχο μόλυβδο, με το σύνολο των πωλήσεων να αφορά εξαγωγές, ενισχύοντας την εισροή συναλλάγματος και τη συμβολή του κλάδου στο εμπορικό ισοζύγιο.
Αντίστοιχα, διατηρήθηκε σταθερή η παραγωγική και εμπορική δραστηριότητα σε εξειδικευμένα βιομηχανικά προϊόντα, με σημαντική εξαγωγική κατεύθυνση.
Επιμέρους πρώτες ύλες
Με βάση την επιμέρους ανάλυση στα βιομηχανικά ορυκτά η εικόνα είναι μεικτή, κάποια υλικά όπως περλίτης και μπετονίτης εμφάνισαν καλύτερα αποτελέσματα το 2025 έναντι του 2024. Τα προϊόντα ασβεστίτη επίσης είχαν καλή πορεία στο πρώτο τρίμηνο του 2025. Στον ατταπουλγίτη σημειώθηκει μικρή κάμψη στις πωλήσεις από μικρές μεταβολές στην παγκόσμια αγορά που αφορούν τη χρήση του υλικού. Υπήρξε σημαντικό πρόβλημα με τις τελευταίες απαιτήσεις σε σχέση με τα δελτία διακίνησης των υλικών. Σε ό,τι αφορά τον λιγνίτη συνεχίζεται η έντονη προσπάθεια απολιγνιτοποίησης και η επιστροφή στο δημόσιο αποκατεστημένων εκτάσεων για περαιτέρω αξιοποίηση. Στα αδρανή το 2025 ήταν ιδιαίτερα αισιόδοξο με αυξήσεις ζήτησης λόγω αυξημένης οικονομικής και κατασκευαστικής δραστηριότητας.
Εξαγωγές
Παρά το ασταθές διεθνές περιβάλλον και τις γεωπολιτικές εξελίξεις που επηρεάζουν τις παγκόσμιες αγορές ενέργειας και πρώτων υλών, ο ελληνικός εξορυκτικός τομέας διατήρησε υψηλά επίπεδα ανταγωνιστικότητας και εξαγωγικής δραστηριότητας. Ο ΣΜΕ επισημαίνει πως η έντονη εξωστρέφεια του κλάδου παραμένει καθοριστικό χαρακτηριστικό του, καθώς για πολλά προϊόντα —όπως ο μπεντονίτης, ο περλίτης, η γύψος, ο λευκόλιθος, τα προϊόντα εμπλουτισμού μικτών θειούχων μεταλλευμάτων και τα προϊόντα μεταλλουργικής επεξεργασίας βωξίτη και λατεριτών— οι εξαγωγές προσεγγίζουν σχεδόν το σύνολο των πωλήσεων. Συνολικά οι εξαγωγές αυξήθηκαν κατά 8,6% στα 1,1 δις. ευρώ.
Προοπτικές 2026
Για το 2026 οι προοπτικές του κλάδου παραμένουν θετικές, παρά τις διεθνείς αβεβαιότητες. Η επιτάχυνση των δημόσιων και ιδιωτικών επενδύσεων, η υλοποίηση μεγάλων έργων υποδομής και η αυξημένη ευρωπαϊκή ζήτηση για κρίσιμες πρώτες ύλες αναμένεται να στηρίξουν περαιτέρω την ανάπτυξη και την εξωστρέφεια του ελληνικού εξορυκτικού τομέα. Σε επίπεδο Ευρώπης η πράσινη και ψηφιακή μετάβαση, η στρατηγική αυτονομία και η βιομηχανική ανασυγκρότηση της Ευρώπης προϋποθέτουν ασφαλή πρόσβαση σε ορυκτές πρώτες ύλες.
Κάνοντας ειδική αναφορά στη συγκυρία και τις γεωπολιτικές εξελίξεις ο Πρόεδρος του ΣΜΕ, Κωνσταντίνος Γιαζιτζόγλου τόνισε πως «σχεδόν όλο το 2025 κύλησε με πλήρη αβεβαιότητα σε σχέση με το πώς θα λειτουργήσουν εφεξής οι διεθνείς εφοδιαστικές αλυσίδες. Ως κλάδος, θα μπορούσαμε να δούμε και μια θετική πλευρά σε αυτό, καθώς έγινε πλέον σαφές με τον πιο ξεκάθαρο και ωμό τρόπο, ότι δεν μπορεί κανείς να εξαρτάται από τρίτους όταν πρόκειται για στρατηγικές επιλογές. Το πρώτο εξάμηνο του 2026, ένας πόλεμος πολύ κοντά μας, μας αναγκάζει να αναθεωρήσουμε όλες μας τις προβλέψεις. Η εκτόξευση των διεθνών τιμών της ενέργειας και η διακοπή, για άλλη μια φορά, βασικών εφοδιαστικών αλυσίδων, υπογραμμίζει την ανάγκη στοιχειώδους αυτάρκειας σε κρίσιμες και στρατηγικές πρώτες ύλες. Η Ε.Ε. και η Δύση γενικότερα, αντιλαμβάνεται πλέον την σημασία των Ορυκτών Πρώτων Υλών και αναγνωρίζει την ουσιαστική συμβολή μας όχι μόνο στην ανάπτυξη αλλά και στην γεωπολιτική σταθερότητα. Η εκτόξευση των διεθνών τιμών της ενέργειας και η διακοπή, για άλλη μια φορά, βασικών εφοδιαστικών αλυσίδων, υπογραμμίζει την ανάγκη στοιχειώδους αυτάρκειας σε κρίσιμες και στρατηγικές πρώτες ύλες».
Θεσμικές παρεμβάσεις
Κατά τη διάρκεια του 2025, ο Σύνδεσμος Μεταλλευτικών Επιχειρήσεων προχώρησε σε σειρά θεσμικών παρεμβάσεων και τεκμηριωμένων προτάσεων προς τα αρμόδια Υπουργεία και τη Δημόσια Διοίκηση, με στόχο τον εκσυγχρονισμό του ρυθμιστικού πλαισίου, την επιτάχυνση των αδειοδοτικών διαδικασιών και την ενίσχυση της βιώσιμης ανάπτυξης της εξορυκτικής δραστηριότητας. Όπως είχε επισημάνει η διοίκηση του ΣΜΕ κατά τη Γενική Συνέλευση των μελών του, οι επιχειρήσεις του κλάδου αναμένουν τη νομοθέτηση σειράς από ρυθμίσεις για ζητήματα που αθροιστικά επιβαρύνουν και επιβραδύνουν τα μέλη του. Η πρωτοβουλία για την αναθεώρηση του Κανονισμού Μεταλλευτικών και Λατομικών Εργασιών (ΚΜΛΕ), την οποία με επιμονή ζητά εδώ και χρόνια ο ΣΜΕ, βρίσκει θερμούς υποστηρικτές επί της αρχής. Επίσης ο ΣΜΕ επιμένει ότι η χώρα χρειάζεται μια σύγχρονη Εθνική Πολιτική, η οποία θα εκφράζεται και από έναν διαφορετικό Μεταλλευτικό Κώδικα. Το 2025 ο Σύνδεσμος καλωσόρισε τρία νέα μέλη, τις εταιρίες KNAUF Γυψοποιεία ΑΕΒΕ, Περλίτες Αιγαίου ΑΕ και ΑΥΓΗ ΕΠΕ ( Θρακικός Ζεόλιθος).
Knauf Γυψοποιία ΑΒΕΕ
Η Knauf Γυψοποιία Α.Β.Ε.Ε. είναι θυγατρική του πολυεθνικού Ομίλου Knauf, δραστηριοποιείται στην Ελλάδα από το 1991, με έδρα την Αθήνα και εργοστάσιο γυψοσανίδων στον Στανό Αμφιλοχίας, καθώς και εγκαταστάσεις σε Θεσσαλονίκη και Κύπρο. Απασχολεί πάνω από 240 εργαζομένους, και περισσότερο από το 75% του κύκλου εργασιών να προέρχεται από εγχώρια παραγόμενα προϊόντα. Η Knauf Γυψοποιία Α.Β.Ε.Ε. ακολουθεί καθετοποιημένη παραγωγή δομικών υλικών (γυψοσανίδες, τσιμεντοσανίδες, γυψοσοβάδες, αυτοεπιπεδούμενα δάπεδα, μεταλλικά προφίλ, συστήματα εξοικονόμησης ενέργειας κ.ά.), καλύπτοντας κυρίως τις αγορές Ελλάδας και Κύπρου, με εξαγωγές σε βαλκανικές χώρες.
Thracean Zeolite by Avgi
Η AVGI Thracean Zeolite A.B.E.E. δραστηριοποιείται στην περιοχή της Θράκης, αξιοποιώντας τα κοιτάσματα ζεόλιθου της περιοχής και αναπτύσσοντας μια καθετοποιημένη παραγωγική δραστηριότητα, από την εξόρυξη έως την επεξεργασία και τη διάθεση εξειδικευμένων προϊόντων ζεόλιθου. Η εταιρεία παράγει και διαθέτει προϊόντα που χρησιμοποιούνται σε γεωργικές εφαρμογές, κτηνοτροφία, περιβαλλοντικές εφαρμογές (επεξεργασία υδάτων, προσρόφηση ρύπων), καθώς και σε βιομηχανικές χρήσεις. Η AVGI Thracean Zeolite αναπτύσσει διαρκώς νέες εφαρμογές του ζεόλιθου σε συνεργασία με ερευνητικούς και ακαδημαϊκούς φορείς.
Περλίτες Αιγαίου
Η «Περλίτες Αιγαίου Α.Ε.», που ιδρύθηκε το 1994, είναι μια εξειδικευμένη μεταλλευτική εταιρεία εξόρυξης, επεξεργασίας και εμπορίας ακατέργαστου περλίτη παγκοσμίως. Η εταιρεία παράγει διογκωμένο και ακατέργαστο περλίτη, ο οποίος χρησιμοποιείται σε οικοδομικές εφαρμογές (θερμομόνωση, ελαφροσκυροδέματα, σοβάδες), στη γεωργία και κηποτεχνία (υπόστρωμα καλλιεργειών, βελτιωτικό εδάφους), καθώς και σε βιομηχανικές και περιβαλλοντικές χρήσεις (διηθητικά μέσα, προσροφητικά υλικά κ.ά.). Το μετάλλευμα διακρίνεται για την εξαιρετική ποιότητά του και εξάγεται σε περισσότερες από 50 χώρες.
