Κάποιες από τις βασικές προτεραιότητες της κυβέρνησης στο μέτωπο των υποδομών σκιαγράφησε ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης από τη 90ή Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης, βάζοντας στο επίκεντρο τις επεκτάσεις του Μετρό της Θεσσαλονίκης, την ασφάλεια και την αναβάθμιση του σιδηροδρόμου, τη σύνδεση των λιμανιών με το σιδηροδρομικό δίκτυο κορμού, αλλά και την προσαρμογή των υποδομών στις πιέσεις που δημιουργεί η κλιματική κρίση.
Ιδιαίτερο βάρος είχαν, όπως ήταν αναμενόμενο, τα έργα της Θεσσαλονίκης, από την επόμενη επέκταση του Μετρό και τη σιδηροδρομική σύνδεση του λιμανιού μέχρι την ανάπλαση της ΔΕΘ και τις αθλητικές εγκαταστάσεις της πόλης.
Μετρό: Επόμενος στόχος η βορειοδυτική Θεσσαλονίκη
Για το Μετρό Θεσσαλονίκης, ο πρωθυπουργός στάθηκε στη σημασία που έχει πλέον το ενιαίο δίκτυο για τις μετακινήσεις στην πόλη μετά και την επέκταση προς την Καλαμαριά, στρέφοντας παράλληλα το βλέμμα στις επόμενες επεκτάσεις. Όπως ανέφερε, για να προχωρήσει η επόμενη φάση θα απαιτηθούν περίπου 18 έως 24 μήνες για την ολοκλήρωση των αναγκαίων μελετών, ενώ αναγνώρισε ότι η χρηματοδότηση δεν έχει ακόμη εξασφαλιστεί. Επισήμανε, ωστόσο, ότι υπάρχει η βούληση να αναζητηθούν οι απαιτούμενοι πόροι, ξεκαθαρίζοντας ουσιαστικά ότι πρόκειται για ένα έργο που δεν μπορεί να περάσει άμεσα σε κατασκευαστική φάση.
Το ενδιαφέρον στρέφεται κυρίως στη βορειοδυτική επέκταση, η οποία έχει τεθεί ως πρώτη προτεραιότητα για την επόμενη ανάπτυξη του δικτύου. Η Ελληνικό Μετρό έχει ήδη εκπονήσει την πρώτη προκαταρκτική μελέτη, ενώ έχει υπογραφεί σύμβαση για πρόδρομες εργασίες, που περιλαμβάνουν τοπογραφικές αποτυπώσεις, μετατοπίσεις δικτύων κοινής ωφέλειας και αρχαιολογικές εργασίες.
Με βάση τον υφιστάμενο σχεδιασμό, η επέκταση της Γραμμής 1 θα έχει μήκος περίπου 7,96 χλμ., θα διακλαδώνεται από τον σταθμό Δημοκρατίας και θα περιλαμβάνει έξι σταθμούς: Νεάπολη, Τερψιθέα, Σταυρούπολη, Πολίχνη, Ευκαρπία και Παπαγεωργίου, όπου προβλέπεται και αμαξοστάσιο. Στόχος είναι το έργο να αποκτήσει την απαιτούμενη ωριμότητα ώστε να μπορέσει να ενταχθεί στο επόμενο ευρωπαϊκό χρηματοδοτικό πλαίσιο.
Σιδηρόδρομος: «Μεγάλη προσπάθεια να είμαστε συνεπείς στις δεσμεύσεις μας»
Ιδιαίτερη αναφορά, απαντώντας σε σχετική ερώτηση, έκανε ο Κυριάκος Μητσοτάκης στον σιδηρόδρομο και στην ασφάλεια του δικτύου μετά το δυστύχημα των Τεμπών. Όπως είπε, πραγματοποιήθηκε το πρώτο δρομολόγιο με πλήρη τηλεδιοίκηση και ηλεκτρονική σήμανση στη γραμμή Αθήνα–Θεσσαλονίκη, σημειώνοντας ότι το συγκεκριμένο έργο έχει πλέον ολοκληρωθεί.
Ο πρωθυπουργός απέδωσε την καθυστέρηση που είχε προηγηθεί στις εκτεταμένες καταστροφές που προκάλεσε η κακοκαιρία Daniel, οι οποίες επέβαλαν την ανακατασκευή τμημάτων της γραμμής. Παράλληλα, ανέφερε ότι το ETCS έχει εγκατασταθεί και απομένει η πιστοποίησή του από τη Ρυθμιστική Αρχή Σιδηροδρόμων, χαρακτηρίζοντάς το συμπληρωματικό σύστημα ασφάλειας.
«Κάνουμε μια μεγάλη προσπάθεια να είμαστε συνεπείς με τις δεσμεύσεις μας», ήταν το μήνυμα του πρωθυπουργού, ο οποίος έθεσε ως στόχο έναν σύγχρονο και ασφαλή σιδηρόδρομο, τουλάχιστον στο δίκτυο κορμού. Εκτίμησε ακόμη ότι, με την προσθήκη των νέων συρμών, μπορεί να αρχίσει να αποκαθίσταται και η εμπιστοσύνη των επιβατών στις σιδηροδρομικές μεταφορές.
Πέρα από τον άξονα Αθήνα–Θεσσαλονίκη, στον σχεδιασμό για τη Βόρεια Ελλάδα περιλαμβάνονται παρεμβάσεις στις γραμμές Θεσσαλονίκη–Ειδομένη, Μουριές–Προμαχώνας και Αλεξανδρούπολη–Ορμένιο, με στόχο την ενίσχυση των σιδηροδρομικών συνδέσεων με τις γειτονικές χώρες.
Προτεραιότητα η σύνδεση των λιμανιών με τον σιδηρόδρομο
Ξεχωριστή διάσταση έδωσε ο πρωθυπουργός στον εμπορευματικό ρόλο του σιδηροδρόμου. Όπως επισήμανε, ο σιδηρόδρομος δεν μεταφέρει μόνο επιβάτες αλλά και εμπορεύματα και, για τον λόγο αυτό, η διασύνδεση των λιμανιών της χώρας και ειδικότερα της Θεσσαλονίκης με την κεντρική σιδηροδρομική γραμμή αποτελεί σημαντική προτεραιότητα.
Κατά τον κ. Μητσοτάκη, η Ελλάδα μπορεί να ενισχύσει τον ρόλο της ως κέντρο logistics, αλλά η πλήρης αξιοποίηση της γεωγραφικής της θέσης προϋποθέτει συνδυασμένες μεταφορές και, κατά συνέπεια, λιμάνια που θα είναι αποτελεσματικά συνδεδεμένα με το σιδηροδρομικό δίκτυο κορμού.
Η αναφορά αυτή συνδέεται άμεσα με ένα από τα σημαντικότερα έργα που βρίσκονται αυτή την περίοδο σε εξέλιξη στη Θεσσαλονίκη: τον Προαστιακό Δυτικής Θεσσαλονίκης και τη σιδηροδρομική σύνδεση του 6ου Προβλήτα του ΟΛΘ με το εθνικό δίκτυο.
Η διαδικασία της τεχνικής αξιολόγησης των δύο προσφορών που έχουν υποβληθεί βρίσκεται στο τελικό στάδιο και το έργο είναι πλέον προ των πυλών της ανάδειξης αναδόχου. Στόχος του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών είναι η υπογραφή της σύμβασης εντός του 2026, ώστε να ξεκινήσουν οι εργασίες, με ορίζοντα ολοκλήρωσης τους 36 μήνες.
Η συγκεκριμένη σύνδεση έχει ιδιαίτερη σημασία για τον εμπορευματικό ρόλο του λιμανιού, καθώς θα επιτρέψει την αποτελεσματικότερη διοχέτευση φορτίων από τον 6ο Προβλήτα προς το εθνικό σιδηροδρομικό δίκτυο. Σε συνδυασμό με την αναβάθμιση των γραμμών της Βόρειας Ελλάδας προς τα σύνορα, ενισχύει τον σχεδιασμό για καλύτερη σύνδεση της Θεσσαλονίκης με τις αγορές των Βαλκανίων και της Κεντρικής Ευρώπης.
Ανάπλαση ΔΕΘ
Στο μέλλον της ίδιας της ΔΕΘ αναφέρθηκε ο πρωθυπουργός κατά τη συνάντησή του με τη διοίκησή της στο πλαίσιο της 90ης ΔΕΘ, χαρακτηρίζοντας «οραματικό» το σχέδιο ανάπλασης του εκθεσιακού χώρου και δημιουργίας μητροπολιτικού πάρκου.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης υπογράμμισε ότι η Θεσσαλονίκη διαθέτει το ιδιαίτερο πλεονέκτημα ενός μεγάλου εκθεσιακού χώρου στο κέντρο της πόλης και ότι η ανάπλασή του μπορεί αφενός να αναβαθμίσει συνολικά την περιοχή και αφετέρου να τοποθετήσει τις εγκαταστάσεις της ΔΕΘ σε ανταγωνιστικότερη θέση έναντι αντίστοιχων εκθεσιακών χώρων της Ευρώπης.
Το μεγάλο στοίχημα είναι πλέον η τήρηση των χρονοδιαγραμμάτων, με τον πρωθυπουργό να θέτει ως ημερομηνία – ορόσημο το 2030, εκφράζοντας την εκτίμηση ότι έως τότε η παρέμβαση θα έχει αλλάξει συνολικά την εικόνα της Θεσσαλονίκης.
Τι είπε για γήπεδα ΠΑΟΚ, Άρη και Ηρακλή
Στις αθλητικές υποδομές της Θεσσαλονίκης, ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε ξεχωριστά στα σχέδια που αφορούν τις τρεις μεγάλες ομάδες της πόλης.
Για το γήπεδο του ΠΑΟΚ επανέλαβε ότι απαιτείται συγχρηματοδότηση με ιδιώτη επενδυτή, μέσω ενός μεικτού μοντέλου χρηματοδότησης. Παράλληλα, υπενθύμισε την παρέμβαση στο Μέλαθρο για τον Άρη, το προπονητήριο κοντά στη ΔΕΘ και την πλήρη ανακατασκευή του Καυτανζογλείου για τον Ηρακλή.
Αναφέρθηκε ακόμη στη δυνατότητα μετεγκατάστασης του ποδοσφαιρικού Άρη σε νέο χώρο, παραπέμποντας ως παράδειγμα στη διαδικασία που ακολουθήθηκε στην Αθήνα για τον Παναθηναϊκό.
Κλιματική κρίση και νερό: Η πρόκληση της επόμενης δεκαετίας
Σημαντική ήταν και η αναφορά του Κυριάκου Μητσοτάκη στις υποδομές που συνδέονται με την κλιματική κρίση και τη διαχείριση του νερού.
Ο πρωθυπουργός χαρακτήρισε την κλιματική κρίση πρόκληση της επόμενης δεκαετίας, τονίζοντας ότι «είναι ήδη εδώ» και ότι, πέρα από την ενίσχυση της Πολιτικής Προστασίας, απαιτείται συνολική προσαρμογή των δημόσιων πολιτικών στις νέες συνθήκες. Στο πλαίσιο αυτό αναφέρθηκε στις ήπιες μορφές ενέργειας, στον πολεοδομικό σχεδιασμό και στα βιοκλιματικά κτίρια, συμπεριλαμβάνοντας ρητά στις προτεραιότητες και τη διαχείριση των υδάτινων πόρων.
Η αναφορά αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα σε μια περίοδο κατά την οποία οι πιέσεις στα αποθέματα νερού διευρύνονται πέρα από τις περιοχές που αντιμετώπιζαν παραδοσιακά προβλήματα λειψυδρίας. Παράλληλα, ο νέος αναπτυξιακός σχεδιασμός της χώρας δημιουργεί ήδη ένα σημαντικό χρηματοδοτικό απόθεμα για σχετικές υποδομές.
Θυμίζουμε πως ήδη, σύμφωνα με όσα έχουν ανακοινωθεί, το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2026–2030 προβλέπει συνολικά 516,19 εκατ. ευρώ για έργα ύδρευσης και διαχείρισης υδάτινων πόρων. Από αυτά, 387,45 εκατ. ευρώ προορίζονται για έργα ύδρευσης και πόσιμου νερού και 128,74 εκατ. ευρώ για τη διαχείριση υδάτινων πόρων, όπου μπορούν να ενταχθούν παρεμβάσεις όπως φράγματα, λιμνοδεξαμενές και αρδευτικά δίκτυα.
Τα έργα νερού εντάσσονται στον ευρύτερο αναπτυξιακό στόχο της «Πράσινης Ανάπτυξης και του Πράσινου Μετασχηματισμού», συνολικού ύψους 1,636 δισ. ευρώ. Αυξημένο βάρος στη διαχείριση του νερού δίνουν και τα Περιφερειακά Προγράμματα, μεταξύ άλλων σε Αττική, Στερεά Ελλάδα, Θεσσαλία και Κρήτη.
