Ο Ντόναλντ Τραμπ απέρριψε χθες Παρασκευή ιρανική πρόταση με σκοπό να ανοίξει ξανά το στενό του Ορμούζ σε επτά ημέρες, σύμφωνα με δημοσίευμα της Wall Street Journal, κατά το οποίο ο αμερικανός πρόεδρος προβλέπει επίσης επανέναρξη των πληγμάτων στο Ιράν μετά τις εκλογές του μέσου της δεύτερης θητείας του, στις αρχές Νοεμβρίου.
Χθες βράδυ (σ.σ. λίγο πριν από τις 04:00 ώρα Ελλάδας), εξάλλου, ο ογδοντάρης ρεπουμπλικάνος δημοσιοποίησε (ξανά) χάρτη στον οποίο το στενό του Ορμούζ έχει μετονομαστεί σε «στενό Τραμπ» μέσω Truth Social.
Επικαλούμενη πηγές της στην κυβέρνησή του, η Τζέρναλ ανέφερε πως ο κ. Τραμπ αντιμετωπίζει με σκεπτικισμό το κατά πόσον η Τεχεράνη θα ανταποκριθεί στις απαιτήσεις του.
Το Ιράν υπέβαλε νωρίτερα χθες πρόταση στις ΗΠΑ για να ανοίξει εκ νέου μέσα σε επτά ημέρες το στρατηγικής σημασίας θαλάσσιο πέρασμα, προσθέτοντας πως «η επιλογή επαφίεται πλέον» στην Ουάσιγκτον.
«Η προθεσμία των επτά ημερών θα αρχίσει μόλις οι ΗΠΑ αποδεχτούν το σχέδιο αυτό», διευκρίνισε ο επικεφαλής της ιρανικής διπλωματίας Αμπάς Αραγτσί στην έδρα του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη.
Το άνοιγμα του στενού βρίσκεται πλέον στην καρδιά της σύγκρουσης ανάμεσα στο Ιράν και τις ΗΠΑ, που την πυροδότησαν με την επίθεση που εξαπέλυσαν μαζί με το Ισραήλ εναντίον της Ισλαμικής Δημοκρατίας την 28η Φεβρουαρίου.
Το ένα πέμπτο των υδρογονανθράκων που καταναλώνονται παγκοσμίως πέρναγε απρόσκοπτα από το στενό προτού ξεσπάσει ο πόλεμος.
«Τα μέτρα που θα πρέπει να λάβουν οι ΗΠΑ δεν είναι νέα», διευκρίνισε ο ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αραγτσί. Εξήγησε ότι προβλέπονταν «ήδη όλα στο μνημόνιο κατανόησης» που είχε υπογραφτεί τον Ιούνιο από στους προέδρους των δυο κρατών.
«Αν οι ΗΠΑ αποδεχτούν να προχωρήσουμε κατ’ αυτόν τον τρόπο, όλα θα επιστρέψουν στην κατάσταση που επικρατούσε προηγουμένως», διαβεβαίωσε ο ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν κατά τη διάρκεια συνέντευξής του στο CBS News χθες, επιμένοντας πως «η διαδικασία θα αρχίσει την ημέρα που θα το δεχτούν».
Ο κ. Τραμπ και ο κ. Πεζεσκιάν υπέγραψαν τον Ιούνιο το λεγόμενο μνημόνιο κατανόησης του Ισλαμαμπάντ, που θεωρητικά άνοιγε τον δρόμο για τερματιστεί ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, ξανανοίγοντας το στενό του Ορμούζ και βάζοντας τα θεμέλια για διαπραγματεύσεις όσον αφορά το ευαίσθητο ζήτημα του ιρανικού προγράμματος πυρηνικής ενέργειας.
Αλλά η καθεμιά πλευρά έκανε διαφορετική ερμηνεία του κειμένου κι η συμφωνία κατέρρευσε.
Παγωμένοι πόροι
Ανάμεσα στους όρους που είχε θέσει το Ιράν τον Ιούνιο ήταν ο τερματισμός των εχθροπραξιών, η άμεση και πλήρης διακοπή των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, όπου ο στρατός του Ισραήλ έχει εμπλακεί σε πόλεμο με το σιιτικό κίνημα Χεζμπολά.
Η Τεχεράνη αξίωνε εξάλλου να αποδεσμευτούν και να τεθούν στη διάθεσή της πόροι της χώρας που έχουν παγώσει στο εξωτερικό και άρση των οικονομικών κυρώσεων, καθώς η ιρανική οικονομία δοκιμάζεται εξαιτίας της ιλιγγιώδους αύξησης των τιμών, που πυροδότησαν διαδηλώσεις ευρείας κλίμακας τον Ιανουάριο, προτού πνιγούν στο αίμα.
Το Ιράν υφίσταται για δεκαετίες αμερικανικές κυρώσεις, που πλήττουν την οικονομία του και ειδικά τις διεθνείς εμπορικές συναλλαγές του. Η χώρα εξάλλου υφίσταται πάγωμα περιουσιακών στοιχείων της στο εξωτερικό από την εποχή της ισλαμικής επανάστασης, το 1979.
Ελλείψει επίσημων δεδομένων, ιρανικά ΜΜΕ υπολόγιζαν την άνοιξη πως οι πόροι αυτοί έχουν αξία μεταξύ 100 και 123 δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Κατά τη διάρκεια συνέντευξης που παραχώρησε κατ’ αποκλειστικότητα στο Γαλλικό Πρακτορείο την Τρίτη, εκπρόσωπος των Φρουρών της Επανάστασης, ο Χουσεΐν Μουχεμπί, είπε πως ανάμεσα στους ιρανικούς όρους είναι πλέον ο τερματισμός των εχθροπραξιών και στην Υεμένη.
«Στην Αμερική επαφίεται αν θέλει ή όχι να τελειώσει» αυτός ο πόλεμος, είπε ο ιρανός πρόεδρος Πεζεσκιάν κατά τη διάρκεια συνέντευξης που παραχώρησε στο Fox News νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, στην οποία συμμετείχε.
Ο αμερικανός ομόλογός του Τραμπ αποκάλυψε την Τρίτη πως διεξήχθησαν συνομιλίες μεταξύ ιρανών και αμερικανών αξιωματούχων στο περιθώριο του ετήσιου παγκόσμιου μεγάλου διπλωματικού ραντεβού.
Ο αμερικανός πρόεδρος είχε ως τώρα ουσιαστικά παραμερίσει τις διαπραγματεύσεις προκειμένου να ξανανοίξει το στενό του Ορμούζ και να πέσουν οι τιμές του πετρελαίου.
Καθώς πλησιάζουν οι ενδιάμεσες εκλογές της δεύτερης θητείας του, κρίσιμες για το κόμμα του, καθώς οι ρεπουμπλικάνοι διατρέχουν κίνδυνο να απολέσουν την πλειοψηφία και στα δυο σώματα του ομοσπονδιακού Κογκρέσου, ο αμερικανός πρόεδρος είναι ολοένα λιγότερο δημοφιλής, λόγω του ολοένα υψηλότερου κόστους ζωής στις ΗΠΑ και ειδικά της ανόδου των τιμών των καυσίμων, που εν μέρει οφείλεται ακριβώς στον πόλεμο εναντίον του Ιράν που διέταξε και στο κλείσιμο του Ορμούζ.
