Μια παρέκκλιση σε ένα μέρος από τις δαπάνες ύψους 1 δισ. ευρώ, τις οποίες δικαιούται να κάνει η Ελλάδα, μέσω της εθνικής ρήτρας διαφυγής για την ενέργεια, μπορεί να λύσει τα χέρια της Αθήνας για περισσότερο δημοσιονομικό χώρο, ο οποίος θα χρηματοδοτήσει μέτρα στήριξης όσο οι τιμές της ενέργειας είναι ψηλά.
Το αίτημα που υπέβαλε επίσημα η Ελλάδα στο Eurogroup της Τετάρτης, και θα εξεταστεί ξανά στην Σύνοδο Κορυφής στις 15-16 του μήνα, είναι σχετικά απλό και έχει στόχο να μην εκτεθεί καμία πλευρά. Προβλέπει ότι από τα έργα ύψους 1 δισ. ευρώ που έχει δεσμευτεί να ολοκληρώσει η Ελλάδα μέχρι το 2028 θα διατεθούν 600 εκατ. ευρώ για επενδύσεις ενίσχυσης της οικονομίας από ενεργειακές κρίσεις. Τα υπόλοιπα 400 εκατ. ευρώ η Αθήνα ζητά να επιτραπεί από την Επιτροπή να προστεθούν στα 200 εκατ. ευρώ για έκτακτα μέτρα στήριξης, τα οποία έχει υπολογίσει στον Προϋπολογισμό του 2027 Με τον τρόπο αυτό, θα δημιουργηθεί ένας “κουμπαράς” ύψους 600 εκατ. ευρώ, για νέα μέτρα στήριξης για όσο διάστημα χρειαστεί.
Στην ουσία η Ελλάδα ζητά από την Επιτροπή να επιτρέψει μια παρέκκλιση από τους κανόνες που έβαλε με την συγκεκριμένη ρήτρα. Ότι δηλαδή δεν θα είναι επιλέξιμες μέσω της ρήτρας διαφυγής δαπάνες οι οποίες θα διατεθούν για έκτακτα μέτρα όπως πχ η μείωση φόρων.
Ωστόσο η πρόταση της Ελλάδα εξασφαλίζει ότι η Επιτροπή δεν έχει να ανησυχεί για κακή χρήση κοινοτικών κονδυλίων, αφού τα έργα της συγκεκριμένης ρήτρας θα υλοποιηθούν με εθνικούς πόρους και επιπλέον δεν θα χρειαστεί να προχωρήσει σε περαιτέρω οριζόντια δημοσιονομική χαλάρωση, δίνοντας λάθος σήμα εντός και εκτός Ευρώπης.
Μικρή δημοσιονομική απόκλιση
Δημοσιονομικά η Επιτροπή επίσης δεν θα έχει ανησυχία. Τούτο με δεδομένο ότι η Ελλάδα θα έχει μειωτική επιρροή 0,2% του ΑΕΠ στα βασικά δημοσιονομικά μεγέθη της. Ειδικότερα, στον Προϋπολογισμό του 2027 προβλέπεται ότι η Ελλάδα θα έχει για το 2027 δημοσιονομικό πλεόνασμα 0,3% του ΑΕΠ και πρωτογενές πλεόνασμα 3,3% του ΑΕΠ. Αν γίνει δεκτή η πρόταση της Αθήνας, θα έχει για τον επόμενο χρόνο οριακά πλεονασματικό προϋπολογισμό (πλεόνασμα 0,1% του ΑΕΠ και πρωτογενές πλεόνασμα 3,1% του ΑΕΠ) επιτυγχάνοντας και δημοσιονομικές επιδόσεις, πολύ καλύτερες από την πλειοψηφία των κρατών μελών της ΕΕ .
Ωστόσο στο Eurogroup της Τετάρτης η Επιτροπή η οποία εξέτασε το αίτημα της Ελλάδας και το ανάλογο αίτημα της Ιταλίας δεν είπε το “ναι” Ο επίτροπος αρμόδιος για οικονομικά θέματα κ. Βάλντις Ντομπρόβσκις, μετά το τέλος της συνεδρίασης, τόνισε ότι η Επιτροπή θα συνεχίσει να εξετάζει το αίτημα της Ιταλίας και της Ελλάδας, αλλά επανέλαβε γενικά ότι δεν μπορεί να υποστηρίξει μια περαιτέρω χαλάρωση στο δημοσιονομικό σύμφωνο. Με τον τρόπο αυτό μετέφερε το βάρος των αποφάσεων στην επόμενη σύνοδο κορυφής την ερχόμενη Πέμπτη και Παρασκευή.
Νέος γύρος η Σύνοδος Κορυφής στις 15-16 του μήνα
Έτσι, η επόμενη ευκαιρία για να πάρει αυτό που θέλει η Αθήνα θα είναι η Σύνοδος Κορυφής στα μέσα του μήνα, όπου η αντιπαράθεση θα γίνει σε επίπεδο ηγετών. Εκεί θα αντιπαρατεθούν οι χώρες του Βορρά, όπως η Ολλανδία, η Εσθονία και το Βέλγιο, οι οποίες -εκ του ασφαλούς βέβαια- ομνύουν στην πιστή εφαρμογή του δημοσιονομικού συμφώνου και φοβούνται για περαιτέρω άνοδο των επιτοκίων των ομολόγων με τις χώρες του Νότου. Τις χώρες που έχουν έλλειμμα στα όρια του 3% ή και ψηλότερα και επείγονται να στηρίξουν τις οικονομίες του εν μέσω μιας κρίσης η οποία δεν έχει ακόμη ορατό ορίζοντα.
