Στη λίστα των νέων έργων του CRM Act (Critical Raw Material Act) της Ευρώπης που στόχο έχει την ενίσχυση του εφοδιασμού της Ε.Ε. με κρίσιμες πρώτες ύλες συμπεριελήφθησαν οι προτάσεις των ελληνικών εταιρειών ElvalHalcor και Ελληνικός Χρυσός, γεγονός που επιβεβαιώνει τη σημασία της χώρας μας στην αλυσίδα αξίας των κρίσιμων πρώτων υλών της Ευρώπης και διεθνώς.
Συγκεκριμένα πρόκειται για την πρόταση του έργου «ETEOCLES – Developing a recycling hub for low quality copper scrap» που αφορά την ανακύκλωση χαλκού της ElvalHalcor, το έργο «NEW ALUMINIUM RECYCLING HUB IN GREECE» επίσης της ElvalHalcor και αφορά την ανακύκλωση αλουμινίου και το έργο των Σκουριών –«Skouries Project» της Ελληνικός Χρυσός θυγατρική της Εldorado Gold, που εγκαινιάστηκε προχθές και αφορά την εξόρυξη και επεξεργασία χαλκού-χρυσού που αναμένεται να τεθεί σε εμπορική παραγωγή στο τέλος του 2026.
Σύμφωνα με πληροφορίες υπήρχε άλλη μία ελληνική πρόταση η οποία δεν συμπεριελήφθη σε αυτή τη νέα λίστα λόγω μη ωριμότητας του έργου αλλά όπως τονίζουν στη «Ν» γνώστες του χώρου αναμένεται να συμπεριληφθεί στην επόμενη προκήρυξη των νέων έργων του CRM Act. Να τονιστεί πως στη λίστα προτάσεων έργων Στρατηγικής Σημασίας 2025 είχε συμπεριληφθεί το καθετοποιημένο έργο της METLEN για την εξόρυξη βωξίτη, την επέκταση της μονάδας παραγωγής αλουμίνας και την παραγωγή γαλλίου.
Για τη δεύτερη αυτή πρόσκληση, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έλαβε 102 αιτήσεις από 18 κράτη μέλη της Ε.Ε. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα ανακοινώσει σύντομα νέα πρόσκληση υποβολής αιτήσεων για στρατηγικά έργα προς το τέλος του 2026. Παράλληλα η νέα ανακοίνωση της Επιτροπής αναφέρει ότι, μετά την έναρξη του RESourceEU, έχουν δεσμευθεί πάνω από 2 δισ. ευρώ χρηματοδοτικής στήριξης μέσω του Ταμείου Καινοτομίας, κρατικών ενισχύσεων και της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων.
Στο επίκεντρο η ανακύκλωση χαλκού και αλουμινίου και η παραγωγή
Τα δύο έργα της ElvalHalcor αποτελούν βασικά σημεία της στρατηγικής της εταιρείας η οποία στοχεύει σε ενισχυμένη θέση στην αξιοποίηση δευτερογενούς πρώτης ύλης μέσω της ανακύκλωσης αλουμινίου και χαλκού. Η ελληνική εταιρεία επιδιώκει συνολικά το scrap input expansion να φτάσει στο +84%. Αντίστοιχα σε βασικό προμηθευτή της Ευρώπης και της διεθνούς αγοράς κυρίως σε χαλκό και χρυσό εξελίσσει το Μεταλλείο των Σκουριών η Eldorado Gold.
Σύμφωνα με τους ανθρώπους του εξορυκτικού κλάδου, «η ισχυρή παρουσία της ανακύκλωσης επιβεβαιώνει τον κεντρικό ρόλο των δευτερογενών πρώτων υλών στον ευρωπαϊκό σχεδιασμό. Παράλληλα, η συμμετοχή της εξόρυξης και της μεταλλουργικής επεξεργασίας αναδεικνύει την ανάγκη ανάπτυξης ολόκληρης της παραγωγικής αλυσίδας.
Όσον αφορά τις ελληνικές επενδύσεις, το επόμενο βήμα είναι να συνδεθεί η αναγνώριση με συγκεκριμένα ορόσημα: ολοκλήρωση των αναγκαίων διαδικασιών, εξασφάλιση χρηματοδότησης και τροφοδοσίας, εμπορικές συμφωνίες και σταθερή παρακολούθηση της προόδου. Η δημόσια διοίκηση μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά με έγκαιρο συντονισμό και επίλυση εκκρεμοτήτων, διατηρώντας τις απαιτήσεις περιβαλλοντικής προστασίας και τη διαφάνεια».
Στεφάν Σεζουρνέ: Επιταχύνουμε τους ρυθμούς μας στις κρίσιμες πρώτες ύλες
Συνολικά η λίστα των νέων έργων της Ευρώπης για την υποστήριξη των Κρίσιμων Ορυκτών Πρώτων Υλών περιλαμβάνει 46 προτάσεις έργων το σύνολο σχεδόν των κρατών χωρών μελών της Ε.Ε. μεταξύ των οποίων Βέλγιο, Βουλγαρία, Εσθονία, Φινλανδία, Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία, Λιθουανία, Πολωνία, Πορτογαλία, Ρουμανία, Σλοβακία, Ισπανία, Σουηδία και Ελλάδα.
Όπως δήλωσε ο Στεφάν Σεζουρνέ, Εκτελεστικός Αντιπρόεδρος της Κομισιόν για τη Βιομηχανική Στρατηγική, που έχει απόλυτη γνώση της ελληνικής προσπάθειας στον τομέα των κρίσιμων πρώτων υλών, «με αυτό το δεύτερο κύμα στρατηγικών έργων η Ευρώπη εντείνει τις προσπάθειές της όσο ποτέ άλλοτε για να ανακτήσει την κυριαρχία της στον τομέα των κρίσιμων πρώτων υλών.
Από τη στιγμή που εγκρίθηκε το RESourceEU, αξιοποιούμε κάθε μέσο που έχουμε στη διάθεσή μας για να ανοίξουμε ορυχεία, να αναπτύξουμε τις ικανότητες επεξεργασίας και ανακύκλωσης και να θωρακίσουμε τις αλυσίδες εφοδιασμού μας. Η προσέγγισή μας είναι απλή: μείωση της εξάρτησης, αύξηση της παραγωγής στην Ευρώπη. Διαθέτουμε τους πόρους, τα έργα και τη χρηματοδότηση». «Τώρα επιταχύνουμε τους ρυθμούς μας», δήλωσε ο κ. Σεζουρνέ.
Τι σηματοδοτούν
Τα έργα θα συμβάλουν στα σημεία αναφοράς που ορίζονται στην πράξη για τις κρίσιμες πρώτες ύλες (CRMA), σύμφωνα με τα οποία έως το 2030 η δυναμικότητα της ΕΕ θα καλύπτει τουλάχιστον το 10% της ετήσιας κατανάλωσής της για εξόρυξη, το 40% για επεξεργασία και το 25% για ανακύκλωση πρώτων υλών στρατηγικής σημασίας.
Οι νέες προτάσεις έργων καλύπτουν διάφορα στάδια της αλυσίδας αξίας των πρώτων υλών: οκτώ σχετίζονται με την εξόρυξη, 11 με την επεξεργασία και 19 με έργα ανακύκλωσης. Καλύπτουν 15 από τις 17 πρώτες ύλες στρατηγικής σημασίας στο πλαίσιο της πράξης για τις κρίσιμες πρώτες ύλες.
Τα 46 έργα —σε συνδυασμό με τα 47 έργα στρατηγικής σημασίας στην ΕΕ και τα 13 στρατηγικά έργα σε τρίτες χώρες που επιλέχθηκαν τον Μάρτιο και τον Ιούνιο του περασμένου έτους αντίστοιχα—θα μπορούσαν επίσης να καλύψουν το 89% του δείκτη αναφοράς για την επεξεργασία κοβαλτίου και το 57% και το 51% για το βολφράμιο και το μαγνήσιο αντίστοιχα.
Παράλληλα θα καλύψουν πλήρως τα σημεία αναφοράς για την ανακύκλωση στοιχείων λιθίου, κοβαλτίου και σπάνιων γαιών.
