Ο αριθμός των περιστατικών που σχετίζονται με πειρατεία στα ανοιχτά της Σομαλίας βρίσκεται στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων δέκα ετών. Η τάση υποδηλώνει ανανεωμένη δραστηριότητα στην περιοχή μετά από αρκετά χρόνια με σχετικά λίγα περιστατικά.
Η Δανία δημοσίευσε μια ανάλυση βασισμένη σε στοιχεία του Διεθνούς Ναυτιλιακού Γραφείου (IMB) του ICC, η οποία δείχνει σημαντική αύξηση στον αριθμό των επιθέσεων που πραγματοποιούνται από Σομαλούς πειρατές.
Το IMB κατέγραψε οκτώ περιστατικά στα ανοιχτά της Σομαλίας το 2024 και πέντε περιστατικά το 2025. Μόνο κατά τους πρώτους επτά μήνες του 2026, έχουν ήδη καταγραφεί 13 περιστατικά. Η δραστηριότητα παραμένει χαμηλή σε σύγκριση με το κύμα πειρατείας την περίοδο 2009-2011, όταν καταγράφονταν περισσότερες από 200 επιθέσεις ετησίως, αλλά η τάση υποδηλώνει ανανεωμένη δραστηριότητα στην περιοχή.
Μόλις αυτή την εβδομάδα, υπήρξαν αναφορές για μια ακόμη πειρατική επίθεση σε φορτηγό πλοίο στα ανοικτά των ακτών της Σομαλίας. Το περιστατικό αυτό δεν έχει ακόμη συμπεριληφθεί στα στοιχεία του IMB.
«Φυσικά, ανησυχώ όταν βλέπω ότι ο αριθμός των περιστατικών που σχετίζονται με την πειρατεία στα ανοιχτά της Σομαλίας αυξάνεται. Μου ξυπνάει δυσάρεστες αναμνήσεις. Ωστόσο, αξίζει να τονιστεί ότι τα πλοία που ακολουθούν τις διεθνείς συστάσεις για τις βέλτιστες πρακτικές διαχείρισης είναι γενικά πολύ λιγότερο ευάλωτα σε πειρατικές επιθέσεις.
Οι ναυτιλιακές εταιρείες θα πρέπει να διενεργούν διεξοδική αξιολόγηση κινδύνου και, βάσει αυτής, να εφαρμόζουν τα κατάλληλα μέτρα ασφαλείας», επισήμανε ο Jacob K. Clasen, Αναπληρωτής Διευθύνων Σύμβουλος της Danish Shipping.
Τα μέτρα ασφαλείας μπορεί να περιλαμβάνουν μέτρα φυσικής προστασίας όπως συρματοπλέγματα, ασφάλεια σημείων πρόσβασης, κανόνια νερού και παρακολούθηση με κλειστό κύκλωμα τηλεόρασης, καθώς και βελτιωμένες διαδικασίες παρακολούθησης, αναφοράς και ετοιμότητας έκτακτης ανάγκης. Σε περιοχές με αυξημένο κίνδυνο πειρατείας, συχνά χρησιμοποιούνται ένοπλοι φρουροί ως πρόσθετο επίπεδο προστασίας.
«Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η ανάπτυξη καθοδηγείται από μια σύνθετη αλληλεπίδραση ενός ευρέος φάσματος εσωτερικών και εξωτερικών παραγόντων. Εντός της Σομαλίας, προκλήσεις όπως η ξηρασία, η παράνομη αλιεία, οι οικονομικές δυσκολίες και οι αδύναμες κυβερνητικές δομές μπορεί να συμβάλλουν στο να καταστεί η πειρατεία μια πιο ελκυστική «επαγγελματική πορεία».
Εξωτερικά, οι αλλαγές στην κατάσταση της θαλάσσιας ασφάλειας στην περιοχή μπορεί επίσης να έχουν δημιουργήσει ευνοϊκότερες συνθήκες για ανανεωμένη πειρατική δραστηριότητα στην περιοχή», τόνισε ο Clasen.
Το λειτουργικό πρότυπο των Σομαλών πειρατών εξακολουθεί να χαρακτηρίζεται από την πειρατεία ευάλωτων σκαφών, ιδίως αλιευτικών σκαφών, τα οποία μπορούν στη συνέχεια να χρησιμοποιηθούν ως μητρικά πλοία για την επίθεση σε μεγαλύτερες αποστάσεις από την ακτή.
Η ναυτική αποστολή της ΕΕ «Επιχείρηση Atalanta» εκτιμά ότι αρκετές πειρατικές ομάδες δραστηριοποιούνται και επιχειρούν στην περιοχή, όπου επιδεικνύουν ολοένα και περισσότερο την ικανότητά τους να διεξάγουν συντονισμένες επιχειρήσεις.
Ταυτόχρονα, οι δραστηριότητές τους προσαρμόζονται συνεχώς στις καιρικές συνθήκες και στις συνθήκες των μουσώνων, επιτρέποντας στους πειρατές να εκμεταλλεύονται ευκαιρίες στον Κόλπο του Άντεν και στη Λεκάνη της Σομαλίας αντίστοιχα. Η εξέλιξη αυτή υποδηλώνει αυξημένο επιχειρησιακό εύρος και μια εικόνα απειλής που μοιάζει όλο και περισσότερο με την κατάσταση πριν από το 2012.
Το παγκόσμιο μητρώο περιστατικών του IMB δείχνει επίσης ότι η πλειονότητα των περιστατικών πειρατείας και ένοπλης ληστείας παγκοσμίως συνεχίζουν να συμβαίνουν στη Νοτιοανατολική Ασία, ιδιαίτερα γύρω από την Ινδονησία, τις Φιλιππίνες και το Στενό της Σιγκαπούρης.
Ενώ οι επιθέσεις στη Νοτιοανατολική Ασία συχνά περιλαμβάνουν κλοπές και ληστείες εναντίον αγκυροβολημένων πλοίων, τα περιστατικά στα ανοιχτά της Σομαλίας είναι πιο πιθανό να περιλαμβάνουν αεροπειρατείες και οργανωμένες επιθέσεις εναντίον πλοίων εν πλω.
Τα περιστατικά που σχετίζονται με τη Σομαλία αντιπροσώπευαν περίπου το 30% των περιστατικών που καταγράφηκαν στο παγκόσμιο μητρώο περιστατικών του IMB κατά την περίοδο, αλλά αντιπροσώπευαν ένα σημαντικά μεγαλύτερο μερίδιο των πιο σοβαρών επιθέσεων.
