«Καλώς ήρθατε στην Αθήνα. Σήμερα είναι, πιστεύω, μια πολύ σημαντική ημέρα, που σηματοδοτεί ένα σημαντικό βήμα προόδου για το έργο Great Sea Interconnector. Όπως γνωρίζετε, πρόκειται για έργο στρατηγικής σημασίας τόσο για την Ελλάδα όσο και για την Κύπρο, αλλά πιστεύω ότι και για την Ευρώπη στο σύνολό της. Και η είσοδος της Meridiam ως πλειοψηφικού μετόχου στην εταιρεία Great Sea Interconnector -μια εταιρεία ειδικού σκοπού που ιδρύθηκε από τον ΑΔΜΗΕ για την υλοποίηση του έργου- θεωρώ ότι αποτελεί μια πολύ ισχυρή ψήφο εμπιστοσύνης στον ενεργειακό τομέα της Ελλάδας, στις τεχνικές δυνατότητες του ΑΔΜΗΕ, αλλά και στη στρατηγική αξία αυτού του έργου διασύνδεσης», ανέφερε ο πρωθυπουργός σε δηλώσεις του.

«Πιστεύω όμως ότι το πιο σημαντικό μήνυμα είναι ότι ενώνουμε τις δυνάμεις μας για ένα ευρωπαϊκό έργο κοινού ενδιαφέροντος και, παράλληλα, το γεγονός αυτό συνοδεύεται από την υπογραφή μιας στρατηγικής συμφωνίας μεταξύ του ΑΔΜΗΕ, της GSI και της Nexans. Τα τρία μέρη θα συνεργαστούν από την αρχή για να επιταχύνουν την πορεία υλοποίησης του έργου, με πρώτη προτεραιότητα την ολοκλήρωση των ερευνών στον θαλάσσιο πυθμένα.

Ο ΑΔΜΗΕ θεωρώ ότι συνεισφέρει σε αυτό το έργο βαθιά εμπειρογνωμοσύνη σε τεχνικό επίπεδο, γνώση σε βάθος των ηλεκτρικών συστημάτων και αποδεδειγμένη ικανότητα υλοποίησης μεγάλων ενεργειακών διασυνδέσεων, με τη διασύνδεση μεταξύ Αθήνας και Κρήτης να αποτελεί ένα παράδειγμα ιδιαίτερα σύνθετου έργου που ολοκληρώθηκε πρόσφατα. Και φυσικά, εσείς συνεισφέρετε διεθνή εμπειρία σε παρόμοια έργα και τη μακροπρόθεσμη δέσμευση σε στρατηγικές υποδομές.

Συνδυάζοντας αυτά τα αλληλοσυμπληρούμενα πλεονεκτήματα, οι δύο εταίροι δημιουργούν μια κατά πολύ ισχυρότερη και πολύ πιο αξιόπιστη πλατφόρμα για την κατασκευή και την επιτυχή ολοκλήρωση του έργου. Η συγκεκριμένη συναλλαγή αφορά, φυσικά, την εταιρεία ειδικού σκοπού του έργου που είναι υπεύθυνη για την ανάπτυξη της διασύνδεσης.

Θα ήθελα να επισημάνω ότι ο ΑΔΜΗΕ παραμένει στρατηγικός μέτοχος και αποτελεί κεντρικό εταίρο σε αυτό το έργο, ενώ η συμμετοχή σας ενισχύει την κεφαλαιακή βάση, οδηγεί σε καλύτερη κατανομή του ρίσκου και ενισχύει την δυνατότητα υλοποίησης. Διερευνούσαμε αυτή το ενδεχόμενο τους τελευταίους μήνες και είμαστε ιδιαίτερα ευτυχείς που καταφέραμε να ενισχύσουμε την κεφαλαιακή βάση του έργου.

Ασφαλώς, αυτό για εμάς είναι τόσο ένα στρατηγικό έργο όσο και ένα έργο ιδιαίτερα σημαντικό για την ενεργειακή δομή και τη σταθερότητα ολόκληρου του δικτύου στην περιοχή μας. Θα συμβάλλει ουσιαστικά στην άρση της ενεργειακής απομόνωσης της Κύπρου και τη σύνδεση της χώρας με ολόκληρο το ευρωπαϊκό ηλεκτρικό σύστημα. Και φυσικά, θα διευκολύνει την εισαγωγή στο δίκτυο περισσότερης ενέργειας από ΑΠΕ και θα ενισχύσει συνολικά την ενεργειακή ανθεκτικότητα της Ευρώπης.

Είμαι πολύ χαρούμενος που η Ελλάδα αποδεικνύει για άλλη μια φορά ότι μπορεί να προσελκύσει σοβαρούς, μακροπρόθεσμους διεθνείς επενδυτές για έργα στρατηγικής σημασίας. Θεωρώ ότι έχει ιδιαίτερη αξία το γεγονός ότι καταφέραμε να προσελκύσουμε έναν από τους μεγαλύτερους, αν όχι τον μεγαλύτερο επενδυτή από την Ευρώπη στον τομέα των υποδομών και πιστεύω επίσης ότι αυτή είναι η κατάλληλη στιγμή για να υποστηρίξουμε την ισχυρή στρατηγική συμμετοχή, τις διεθνείς επενδύσεις, την τεχνική εμπειρογνωμοσύνη, καθώς και τον σαφή καταμερισμό αρμοδιοτήτων και κινδύνων.

Επιτρέψτε μου, λοιπόν, να συγχαρώ όλα τα εμπλεκόμενα μέρη για την υπογραφή αυτής της συμφωνίας, και ανυπομονούμε να αναλάβουμε όλες τις πρωτοβουλίες ώστε το έργο να προχωρήσει το συντομότερο δυνατό. Και πάλι, καλώς ήρθατε», κατέληξε ο Κυριάκος Μητσοτάκης.

Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου ευχαρίστησε τις εταιρείες και τους εμπλεκόμενους φορείς για την επαγγελματική τους δέσμευση.

«Κύριε Πρωθυπουργέ, μετά την επίσκεψη του προέδρου Μακρόν εδώ, δώσατε τις κατευθύνσεις και τις οδηγίες. Συναντηθήκαμε με τον Τιερί και θεωρώ ότι οι εταιρείες κατάφεραν να συνάψουν αυτή τη συμφωνία σε χρόνο ρεκόρ. Και όπως είπαν όλοι, αυτή είναι η αρχή. Πρόκειται για μια αρχή που αποτελεί ορόσημο για να προχωρήσουμε στην υλοποίηση του έργου», ανέφερε ο κ. Παπασταύρου.

Ο Thierry Déau, πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της Meridiam δήλωσε: Σας ευχαριστώ, κ. Πρωθυπουργέ, αγαπητοί υπουργοί. Είναι μεγάλη τιμή για μένα να βρίσκομαι σήμερα εδώ για να υπογράψω αυτή τη συμφωνία. Πρόκειται για ένα έργο με μεγάλη στρατηγική σημασία για την Ευρώπη, το οποίο έρχεται σε συνέχεια της στρατηγικής συνεργασίας που έχει υπογράψει η Ελλάδα με τη Γαλλία. Και πρέπει να πω ότι ο πρόεδρός μου υποστηρίζει θερμά αυτό το έργο και μάλιστα μου τηλεφωνεί καθημερινά γι’ αυτό.

Είμαστε πολύ χαρούμενοι που συνεισφέρουμε, φυσικά, την κεφαλαιακή δύναμή μας, τα 25 δισεκατομμύρια ευρώ που διαχειριζόμαστε, με την έμφαση που δίνουμε στις μακροπρόθεσμες επενδύσεις σε υποδομές. Έχουμε συμμετάσχει στα περισσότερα διευρωπαϊκά δίκτυα, είτε πρόκειται για την ηλεκτρική διασύνδεση μεταξύ του Ηνωμένου Βασιλείου και της Γερμανίας είτε για δίκτυα μεταφορών και άλλων τομέων, ανταποκρινόμενοι ουσιαστικά σε πολιτικές με μακροπρόθεσμο ορίζοντα για την κατασκευή υποδομών ώστε η Ευρώπη να γίνει πιο ανθεκτική.

Είμαι λοιπόν πολύ χαρούμενος που βρίσκομαι εδώ μαζί με τους συναδέλφους μου από τη Nexans. Και βρισκόμαστε εδώ για να εργαστούμε και να φέρουμε αποτελέσματα».

Ευχαριστίες εξέφρασε επίσης ο Pascal Radue, εκτελεστικός αντιπρόεδρος της Nexans επισημαίνοντας: «Σας ευχαριστώ πολύ, κ. Πρωθυπουργέ και κύριοι υπουργοί. Εκ μέρους της Nexans, θα ήθελα επίσης να πω ότι είμαστε εξαιρετικά χαρούμενοι που βλέπουμε σήμερα τις υπογραφές γι’ αυτό το έργο, το οποίο αποτελεί ένα πολύ σημαντικό βήμα για το έργο. Θα ακολουθήσουν και άλλα βήματα. Πιστεύω ότι πρέπει να συνεργαστούμε όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς για να διασφαλίσουμε ότι αυτό το έργο θα υλοποιηθεί στην πράξη. Ωστόσο, είμαστε ιδιαίτερα χαρούμενοι, διότι θεωρώ ότι αποτελεί ένα σημαντικό βήμα προς τα εμπρός, και είμαστε πολύ χαρούμενοι που, τελικά, ως μέλη του”Team France”, θα μπορέσουμε να προσφέρουμε προστιθέμενη αξία με την τεχνολογία μας στην Ελλάδα και την ευρύτερη Ευρώπη»

Ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος του ΑΔΜΗΕ Μανούσος Μανουσάκης δήλωσε: «Θα ήθελα να ευχαριστήσω την κυβέρνηση για την υποστήριξη που παρείχε σε αυτή την εξαιρετικά δύσκολη προσπάθεια για το έργο αυτό, όπως θα ήθελα να ευχαριστήσω τη Meridian για την εμπιστοσύνη που δείχνει προς τον ΑΔΜΗΕ. Όπως είπε ο πρωθυπουργός, πρόκειται για ένα ευρωπαϊκό έργο, και σήμερα, με τη νέα μετοχική δομή, θεωρώ ότι δηλώνουμε σε όλους ότι αυτό είναι ένα ευρωπαϊκό έργο το οποίο πρόκειται να προχωρήσει. Ήταν το δεύτερο σημαντικότερο έργο, όπως ανέφερε η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Βρισκόμαστε εδώ για να εργαστούμε, να εργαστούμε σκληρά και να επιτύχουμε και πάλι καλά αποτελέσματα, όπως και στο παρελθόν, όλοι μαζί.

H σημασία της συμφωνίας για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου 

Η συμφωνία για την είσοδο του γαλλικού επενδυτικού ομίλου Meridiam ως πλειοψηφικού μετόχου στην εταιρεία Great Sea Interconnector (GSI) αποτελεί μια ιδιαίτερα σημαντική εξέλιξη για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου, με τη γαλλική σφραγίδα να ενισχύει τις προϋποθέσεις και την αξιοπιστία για την επιτάχυνση υλοποίησης του έργου, όπως αναφέρουν κυβερνητικές πηγές.

Σημειώνεται ότι η εταιρεία GSI είχε εξαρχής σχεδιαστεί ως το ειδικό εταιρικό όχημα (SPV) για την ανάπτυξη και υλοποίηση του έργου, με τη συμμετοχή στρατηγικών επενδυτών.

Η συμφωνία με τη Meridiam αποτελεί την υλοποίηση αυτού του σχεδιασμού και, σε συνέχεια της επιτυχούς αύξησης μετοχικού κεφαλαίου του ΑΔΜΗΕ, ενισχύει τη χρηματοδοτική δύναμη πυρός του έργου, επισημαίνουν.

Ο ΑΔΜΗΕ παραμένει στρατηγικός μέτοχος και βασικός εταίρος με δικαιώματα καταστατικής μειοψηφίας, διατηρεί την τεχνική ηγεσία του έργου και είναι υπεύθυνος για τη λειτουργία της διασύνδεσης όταν αυτή ολοκληρωθεί. Η πλειοψηφική συμμετοχή της Meridiam ενισχύει την κεφαλαιακή βάση του έργου, προσθέτει τεχνογνωσία και ενισχύει την ικανότητα υλοποίησής του.

Από την κυβέρνηση τονίζουν ότι η συμφωνία που υπεγράφη συνιστά ισχυρή ψήφο εμπιστοσύνης στην Ελλάδα στον τομέα της ενέργειας και στον ΑΔΜΗΕ, ως φορέα υλοποίησης του έργου. Και η γαλλική σφραγίδα παράλληλα, συνοδεύεται από την υπογραφή στρατηγικής συμφωνίας μεταξύ του ΑΔΜΗΕ, της GSI και της Nexans. Τα τρία μέρη θα συνεργαστούν από την πρώτη ημέρα για την επιτάχυνση των εργασιών, με προτεραιότητα την ολοκλήρωση των θαλάσσιων ερευνών βυθού.

Η Meridiam είναι ένας κορυφαίος διεθνής επενδυτής, φορέας ανάπτυξης και διαχειριστής έργων υποδομής, με έδρα το Παρίσι και ισχυρή παρουσία στην Ευρώπη, τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Αφρική. Εξειδικεύεται σε έργα στρατηγικής σημασίας στους τομείς των δημόσιων υποδομών, τα οποία αναπτύσσει, χρηματοδοτεί, υλοποιεί και διαχειρίζεται με μακροπρόθεσμο επενδυτικό ορίζοντα, σε στενή συνεργασία με κυβερνήσεις, ρυθμιστικές αρχές και δημόσιους φορείς. Το επενδυτικό της χαρτοφυλάκιο περιλαμβάνει ορισμένα από τα σημαντικότερα ευρωπαϊκά έργα υποδομών, μεταξύ των οποίων και η ηλεκτρική διασύνδεση που συνδέει το Ηνωμένο Βασίλειο με τη Γερμανία, ένα από τα μεγαλύτερα διασυνοριακά ενεργειακά έργα της Ευρώπης.

«Ουσιαστικά με τη συμφωνία αυτή, ενώνουμε δυνάμεις και θωρακίζουμε την υλοποίηση του έργου», προσθέτουν οι ίδιες πηγές.

Ο ΑΔΜΗΕ ως διαχειριστής του συστήματος μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας επενδύει σταθερά στην Ελλάδα, έχοντας ολοκληρώσει την εμβληματική ηλεκτρική διασύνδεση Κρήτης-Αττικής, η οποία λειτουργεί από το 2025.

Αυτές τις μέρες προχωράει η ηλέκτριση της διασύνδεσης Σαντορίνης, ενώ μέσα στο 2026 θα ολοκληρωθεί η διασύνδεση της Μήλου, της Σερίφου και της Φολεγάνδρου.

Την ίδια στιγμή, προχωρούν οι διαγωνισμοί για τις ηλεκτρικές διασυνδέσεις των Δωδεκανήσων και του Βορείου Αιγαίου με το ηπειρωτικό σύστημα και η νέα ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Ιταλίας.

Η συμμετοχή της Meridiam στο μετοχικό κεφάλαιο της θυγατρικής του ΑΔΜΗΕ, GSI, ενισχύει σημαντικά το έργο, καθώς εισφέρει διεθνή τεχνογνωσία και ισχυρή επενδυτική αξιοπιστία, ενισχύοντας τον στρατηγικό στόχο της εταιρείας: τη διασύνδεση της Κύπρου με το ευρωπαϊκό σύστημα ηλεκτρικής ενέργειας μέσω της Ελλάδας και την ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας και της ανθεκτικότητας των δύο χωρών, σημειώνουν.

Η συμφωνία αναμένεται να αποτελέσει καταλύτη για την επίλυση των ρυθμιστικών εκκρεμοτήτων του έργου και να συμβάλει στη μακροπρόθεσμη χρηματοδότησή του από τον τραπεζικό τομέα, ενισχύοντας την ασφάλεια και τη σταθερότητα του χρηματοδοτικού του σχήματος, υπογραμμίζουν οι ίδιες πηγές. Σημειώνεται ότι παράλληλα βρίσκεται σε εξέλιξη η διαδικασία έγκρισης χρηματοδότησης του έργου από την ΕΤΕπ.

Ταυτόχρονα με την εξέλιξη αυτή, προχωρά η ωρίμανση της ηλεκτρικής διασύνδεσης Κύπρου-Ισραήλ. Ο ΑΔΜΗΕ, ως φορέας υλοποίησης, έχει ολοκληρώσει και θα αποστείλει μέσα στις επόμενες ημέρες στις ρυθμιστικές αρχές της Κύπρου και του Ισραήλ τη μελέτη κόστους-οφέλους, ένα σημαντικό ορόσημο για την εξέλιξη του έργου.

«Με τις παραπάνω επενδύσεις και συμφωνίες, η Ελλάδα ενισχύει τον ρόλο της ως στρατηγικού ενεργειακού κόμβου διασύνδεσης των ηλεκτρικών συστημάτων της Ανατολικής Μεσογείου με την ευρωπαϊκή αγορά ηλεκτρικής ενέργειας», υπογραμμίζουν από την κυβέρνηση.

 Το προφίλ της εταιρείας

Η Meridiam είναι ένας από τους κορυφαίους διεθνείς επενδυτές, φορείς ανάπτυξης και διαχειριστές έργων υποδομής. Ιδρύθηκε το 2005, έχει την έδρα της στο Παρίσι και διαθέτει ισχυρή παρουσία στην Ευρώπη, τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Αφρική.

Ο όμιλος εξειδικεύεται σε κρίσιμες δημόσιες υποδομές, τις οποίες αναπτύσσει, χρηματοδοτεί, υλοποιεί και διαχειρίζεται σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα, σε στενή συνεργασία με κυβερνήσεις, ρυθμιστικές αρχές και άλλους φορείς του δημόσιου τομέα.

Μέγεθος

Το χαρτοφυλάκιο της Meridiam περιλαμβάνει περισσότερα από 130 έργα υπό ανάπτυξη, υπό κατασκευή ή σε λειτουργία σε Ευρώπη, Βόρεια Αμερική, Μέση Ανατολή και Αφρική, τα οποία αντιστοιχούν σε συνολικές επενδύσεις που έχουν κινητοποιηθεί ύψους της τάξης των Euro100 δισ.

Θεσμική στήριξη

Τα κεφάλαια της Meridiam προέρχονται από μακροπρόθεσμους θεσμικούς επενδυτές: ευρωπαϊκά και διεθνή συνταξιοδοτικά ταμεία, ασφαλιστικές εταιρείες, κρατικούς επενδυτικούς φορείς και δημόσιες αναπτυξιακές τράπεζες. Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ) συμμετέχει στα κεφάλαια της Meridiam από το 2015 και χρηματοδοτεί τα έργα της, τα οποία χρηματοδοτούνται επίσης από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης (EBRD), την Παγκόσμια Τράπεζα και άλλους δημόσιους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς διεθνώς.

Μακροπρόθεσμη δέσμευση

Το χαρακτηριστικό που διακρίνει τη Meridiam είναι η διάρκεια της συμμετοχής της. Δεσμεύεται από το αρχικό και πλέον απαιτητικό στάδιο ενός έργου και παραμένει σε αυτό καθ’ όλη τη διάρκεια της κατασκευής και επί δεκαετίες λειτουργίας.

Αξίες και κοινωνικό αποτύπωμα

Η Meridiam λειτουργεί με το καθεστώς της société à mission, γαλλικής νομικής μορφής που απαιτεί από την εταιρεία να εγγράψει συγκεκριμένους στόχους δημοσίου συμφέροντος στο καταστατικό της και να υποβάλλει την επίδοσή της ως προς αυτούς σε πιστοποίηση από ανεξάρτητο φορέα. Τα έργα της είναι ευθυγραμμισμένα με τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης του ΟΗΕ και υπολογίζεται πως έχουν δημιουργήσει περισσότερες από 260.000 άμεσες και έμμεσες θέσεις εργασίας.

Ενδεικτικά έργα της Meridiam:

* NeuConnect (Ηνωμένο Βασίλειο προς Γερμανία): υποθαλάσσια ηλεκτρική διασύνδεση συνεχούς ρεύματος υψηλής τάσης (HVDC) ισχύος 1,4 GW και μήκους 725 χλμ, που αντιπροσωπεύει επένδυση 2,8 δισ. ευρώ με ιδιωτική χρηματοδότηση. Αποτελεί την πρώτη απευθείας ηλεκτρική διασύνδεση μεταξύ Ηνωμένου Βασιλείου και Γερμανίας και μία από τις μεγαλύτερες διασυνδέσεις παγκοσμίως. Βρίσκεται υπό κατασκευή.

* Σιδηροδρομική γραμμή υψηλής ταχύτητας Sud Europe Atlantique (Γαλλία): γραμμή υψηλής ταχύτητας μήκους 302 χλμ από την Τουρ έως το Μπορντό, έργο ύψους 7,7 δισ. ευρώ και ο πρώτος σιδηρόδρομος υψηλής ταχύτητας στη Γαλλία που υλοποιήθηκε με σύμβαση παραχώρησης σε ιδιώτη, με διάρκεια έως το 2061.

* Αφαλάτωση και μεταφορά νερού από την ‘Ακαμπα στο Αμμάν (Ιορδανία): σύμβαση παραχώρησης 30 ετών για τη δεύτερη μεγαλύτερη μονάδα αφαλάτωσης στον κόσμο και 450 χλμ αγωγών μεταφοράς, που θα καλύπτει έως και το 40% των αναγκών της Ιορδανίας σε πόσιμο νερό. Συνολική επένδυση περίπου 6 δισ. δολαρίων ΗΠΑ.

* Suez: η Meridiam ηγήθηκε της κοινοπραξίας που εξαγόρασε τη Suez, τον παγκόσμιο όμιλο ύδρευσης και διαχείρισης αποβλήτων, το 2022 και παραμένει ένας από τους βασικούς μετόχους της.

* Αεροδρόμιο Σόφιας (Βουλγαρία): σύμβαση παραχώρησης 35 ετών για το κύριο διεθνές αεροδρόμιο της Βουλγαρίας, με δεσμευμένες επενδύσεις ύψους τουλάχιστον 624 εκατ. ευρώ.

* Tram di Firenze (Ιταλία): το δίκτυο τραμ της Φλωρεντίας, μήκους 19,5 χλμ με 38 στάσεις, το οποίο εξυπηρετεί άνω των 34 εκατ. επιβατών ετησίως.

* Ερευνητικό Κέντρο του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου του Μόντρεαλ (Καναδάς): ένα από τα μεγαλύτερα κέντρα έρευνας στον τομέα της υγείας στη Βόρεια Αμερική, που υλοποιήθηκε στο πλαίσιο μακροχρόνιας σύμπραξης με την Κυβέρνηση του Κεμπέκ.

Το νέο ιστορικό υψηλό του ελληνικού τουρισμού αποτυπώθηκε και στις οικονομικές επιδόσεις των Καταστημάτων Αφορολόγητων Ειδών (ΚΑΕ), θυγατρικής του ομίλου AVOLTA, τα οποία έκλεισαν το 2025 με κύκλο εργασιών-ρεκόρ, αυξημένη κερδοφορία, επίδοση που συνοδεύεται από πρόταση για τη διανομή μερίσματος 65 εκατ. ευρώ προς τη μητρική εταιρεία. Την ίδια στιγμή, ο όμιλος προχωρά σε επενδύσεις έως 5 εκατ. ευρώ για το 2026, προσαρμόζοντας τη στρατηγική του στη νέα πραγματικότητα που διαμορφώνεται μετά την κατάργηση των αφορολόγητων πωλήσεων στα οδικά σύνορα με τρίτες χώρες.

Αναλυτικότερα, ο όμιλος κατέγραψε κύκλο εργασιών 539 εκατ. ευρώ, αυξημένο κατά 11,1% σε σχέση με τα 485,2 εκατ. ευρώ του 2024, ενώ οι καθαρές πωλήσεις εκτός ενδοομιλικών συναλλαγών –δηλαδή ο καθαρός τζίρος που κατευθύνθηκε αποκλειστικά στην εξωτερική αγορά και στους τελικούς καταναλωτές, αφού αφαιρέθηκαν οι εσωτερικές διακινήσεις προϊόντων μεταξύ των θυγατρικών του ομίλου– ανήλθαν στα 525,7 εκατ. ευρώ έναντι 473,8 εκατ.  ευρώ το προηγούμενο έτος.

Η περσινή επίδοση στηρίχθηκε στη συνεχιζόμενη δυναμική του ελληνικού τουρισμού. Οι διεθνείς αεροπορικές αφίξεις αυξήθηκαν κατά 5,9%, στα 31 εκατ., ενώ η επιβατική κίνηση στα ελληνικά αεροδρόμια διαμορφώθηκε σε ιστορικό υψηλό 83,3 εκατ. επιβατών (+4,9%), με την Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη να καταγράφουν άνοδο 9% και 10% αντίστοιχα.

Σε αυτό το περιβάλλον, το δίκτυο των 125 καταστημάτων των ΚΑΕ σε 47 πύλες εισόδου και εξόδου της χώρας ενίσχυσε τη δυναμική του. Τα αεροδρόμια παρέμειναν ο βασικός πυλώνας δραστηριότητας, με πωλήσεις 367,1 εκατ. ευρώ (+9,9%), ενώ τη μεγαλύτερη ποσοστιαία αύξηση σημείωσαν τα λιμάνια (+17,8%, στα 24,7 εκατ. ευρώ). Στα οδικά σύνορα, οι πωλήσεις αυξήθηκαν κατά 14,5%, στα 122,3 εκατ. ευρώ, ακολουθώντας την ενισχυμένη κίνηση από τις βαλκανικές αγορές.

Η άνοδος των πωλήσεων συνοδεύτηκε από ισχυρή βελτίωση της κερδοφορίας, με τα λειτουργικά κέρδη (EBIT) να αυξάνονται κατά 17,5%, στα 79 εκατ. ευρώ, τα κέρδη προ φόρων κατά 22,1%, στα 67,6 εκατ. ευρώ, και τα καθαρά κέρδη μετά φόρων να διαμορφώνονται στα 51,8 εκατ. ευρώ, έναντι 42,6 εκατ. ευρώ το 2024.

Τα ίδια κεφάλαια αυξήθηκαν στα 547,3 εκατ. ευρώ, οι δείκτες ρευστότητας βελτιώθηκαν αισθητά, ενώ ο τραπεζικός δανεισμός παραμένει ουσιαστικά μηδενικός. Με βάση τα αποτελέσματα της χρήσης, η διοίκηση προτείνει τη διανομή μερίσματος ύψους 65 εκατ. ευρώ προς τη μητρική εταιρεία.

Σε επενδυτικό επίπεδο, το 2025 διέθεσε  3,6 εκατ. ευρώ, ενώ φέτος η εταιρεία προβλέπει  έως 5 εκατ. ευρώ, με έμφαση στον ψηφιακό μετασχηματισμό, την αναβάθμιση των καταστημάτων και τη βελτίωση της αγοραστικής εμπειρίας, επιδιώκοντας την αύξηση της μέσης δαπάνης ανά ταξιδιώτη.

Οι επενδύσεις αυτές αποκτούν ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς από την 1η Ιανουαρίου 2026 έπαψε να ισχύει το καθεστώς αφορολόγητων πωλήσεων στα οδικά συνοριακά σημεία με τρίτες χώρες, μεταβάλλοντας τις συνθήκες λειτουργίας της συγκεκριμένης δραστηριότητας και δημιουργώντας νέα δεδομένα για την αγορά των travel retail.

Για το 2026, η διοίκηση εκτιμά ότι οι προοπτικές της ελληνικής οικονομίας παραμένουν θετικές, ωστόσο επισημαίνει ότι οι πληθωριστικές πιέσεις, οι γεωπολιτικές εξελίξεις, οι διακυμάνσεις στις συναλλαγματικές ισοτιμίες, οι ελλείψεις ανθρώπινου δυναμικού και οι προκλήσεις στην εφοδιαστική αλυσίδα συνθέτουν ένα περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας, το οποίο θα απαιτήσει ευελιξία και συνεχή προσαρμογή της εμπορικής στρατηγικής.

Το αποτέλεσμα είναι ο έμπειρος τραπεζίτης να έχει κατακτήσει δίκαια την εμπιστοσύνη της επενδυτικής κοινότητας, με την οποία έχει χτίσει μια σχέση αμοιβαίου οφέλους. Κι αυτό ενδεχομένως συνιστά το μεγαλύτερο παράσημο στη μακροχρόνια θητεία του (από το 2017) στο «τιμόνι» της συστημικής τράπεζας.

Όλα τα παραπάνω θα ήταν κενού περιεχομένου αν ο κ. Μεγάλου δεν είχε συνδυάσει τη σταθερά βελτιούμενη κερδοφορία με τις μεγάλες αποδόσεις στο ταμπλό του Euronext Athens. Η πρόσφατη ανάβαση της μετοχής στο ψυχολογικό όριο των 10 ευρώ, η οποία μεταφράζεται σε μια κεφαλαιοποίηση άνω των 12,3 δισ. ευρώ, δεν θα μπορούσε να είχε καταστεί πραγματικότητα αν η τελική γραμμή των αποτελεσμάτων δεν είχε εμφανίσει την ανάλογη πρόοδο.

Τα μεγέθη του α’ εξαμήνου συνιστούν ένα γερό θεμέλιο, με την καθαρή κερδοφορία να κινείται σε επίπεδο – ρεκόρ (617 εκατ. ευρώ), υποστηρίζοντας το σενάριο υπέρβασης του φετινού guidance. Μάλιστα, εφόσον δεν υπήρχε στο προσκήνιο η γεωπολιτική αβεβαιότητα, τα πράγματα θα μπορούσαν να είναι ακόμη πιο αισιόδοξα.

Η μετάβαση από μια αμιγώς τράπεζα σ’ έναν ολοκληρωμένο παρόχο χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών εντοπίζεται στον πυρήνα του business plan για τον Χρήστο Μεγάλου, ο οποίος ποντάρει στην υγιή πιστωτική επέκταση, στη θετική πορεία των εσόδων από τόκους, στην περαιτέρω αύξηση των καταθέσεων, στον αποτελεσματικό έλεγχο του κόστους, στην αποδοτική διαχείριση των κεφαλαίων, στις θετικές προοπτικές από τον κλάδο του asset management και στη μεγάλη συνεισφορά της Εθνικής Ασφαλιστικής, η οποία συμβάλλει στη διαφοροποίηση του χαρτοφυλακίου.

Όλα αυτά έρχονται να «κουμπώσουν» στο φιλόδοξο σχέδιο της περιόδου 2026 – 2030, το οποίο προβλέπει ετήσια αύξηση της κερδοφορίας κατά +10% αλλά και διπλασιασμό του μερίσματος προς τους μετόχους (από 0,40 σε 0,80 ευρώ ανά μετοχή).

Η αγορά, όπως αναφέραμε και παραπάνω, δεν δείχνει να αμφισβητεί τους στόχους του 67χρονου τραπεζίτη. Άλλωστε, δεν έχει λόγο να το κάνει, λαμβάνοντας υπόψη το ισχυρό δεδικασμένο των προηγούμενων ετών.

Γι’ αυτό δεν είναι λίγοι οι αναλυτές, οι οποίοι σπεύδουν να στηρίξουν το story, κάνοντας «like» τόσο στην υψηλή εκτελεστική ικανότητα της διοίκησης όσο και στην τήρηση των υποσχέσεων του Χρήστου Μεγάλου, ο οποίος έχει μια παρουσία σχεδόν τεσσάρων δεκαετιών στον χώρο του banking.

(Τα παραπάνω αποτελούν προϊόν δημοσιογραφικής έρευνας και δεν συνιστούν προτροπή για αγορά, πώληση ή διακράτηση οποιασδήποτε μετοχής) 

Για να ξεπεράσουν, όμως, το ρεκόρ των 6 δισεκ. ευρώ, που πέτυχαν προ 20ετίας, πρέπει να ολοκληρώσουν τη μετάβαση στο νέο μοντέλο ανάπτυξης, που στηρίζεται λιγότερο στην «ψαλίδα» των επιτοκίων και τις χρεώσεις σε μικρο-συναλλαγές και περισσότερο στην αύξηση των χορηγήσεων και στις προμήθειες από την παροχή νέων υπηρεσιών. Το στοίχημα πλέον δεν είναι η διαχείριση του παρελθόντος, αλλά η παραγωγή νέας ανάπτυξης.

Τα αποτελέσματα 6μηνου επιβεβαιώνουν την επιτάχυνση της πιστωτικής επέκτασης, την ανθεκτικότητα των καθαρών εσόδων από τόκους, τη δυναμική των προμηθειών και την ισχυρή κεφαλαιακή βάση των τραπεζών. Κάτι που έδειξαν να αναγνωρίζουν και οι επενδυτές, οδηγώντας τις μετοχές των τραπεζών μέσα σε 5 χρηματιστηριακές συνεδριάσεις (23-30 Ιουλίου) σε άνοδο έως 10% και νέα υψηλά πολλών ετών.

Έσοδα από τόκους

Τα καθαρά κέρδη των τεσσάρων συστημικών τραπεζών και της Optima bank προσέγγισαν το α’ εξάμηνο τα 2,6 δισεκ. ευρώ, επιτρέποντας στις διοικήσεις να επιβεβαιώσουν ή και αναβαθμίσουν τους στόχους για το σύνολο του έτους. Τα καθαρά έσοδα από τόκους εξακολουθούν να αποτελούν τον σημαντικότερο παράγοντα κερδοφορίας, ξεπερνώντας αθροιστικά τα 4 δισεκ. ευρώ.

Στην παρούσα φάση η πορεία των επιτοκίων ευνοεί τις τράπεζες, καθώς προεξοφλείται τουλάχιστον μία ακόμα αύξηση από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, που εκτιμάται ότι θα προσθέσει στα κέρδη των 4 συστημικών τραπεζών 105-155 εκατ. ευρώ. Πλην όμως η «ψαλίδα» μεταξύ των επιτοκίων χορηγήσεων και καταθέσεων παραμένει από τις μεγαλύτερες στην Ευρωζώνη και είναι λογικό να περιοριστεί σε βάθος χρόνου.

Πιστωτική επέκταση

Για να διατηρηθεί η αύξηση των εσόδων από τόκους, θα απαιτηθεί αύξηση χορηγήσεων. Η εικόνα από τα αποτελέσματα εξαμήνου είναι ενθαρρυντική: Μετά από μια δεκαετία απομόχλευσης, οι τράπεζες καταγράφουν πλέον καθαρή αύξηση δανείων με ρυθμούς που είχαν να εμφανιστούν από την προ κρίσης περίοδο. Στο α’ εξάμηνο η καθαρή πιστωτική επέκταση πλησίασε τα 9 δισεκ. ευρώ, με πρωταγωνιστές τα επιχειρηματικά δάνεια που συνδέονται με επενδύσεις, το Ταμείο Ανάκαμψης και τα μεγάλα έργα υποδομών. Σταδιακά ενισχύεται και η στεγαστική πίστη.

Με βάση τα αποτελέσματα του εξαμήνου και τις εκτιμήσεις των διοικήσεων, ο στόχος για καθαρή πιστωτική επέκταση περίπου 15 δισεκ. ευρώ εμφανίζεται πλέον απολύτως εφικτός. Το ερώτημα είναι κατά πόσο, με τη σταδιακή εξάντληση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης, η ζήτηση στην οικονομία θα αποδειχθεί επαρκής και κατά πόσο οι νέες χορηγήσεις μπορούν να γίνουν με αποδόσεις που θα δικαιολογούν το κόστος κεφαλαίου.

Έσοδα από προμήθειες

Ταχύτερα από τα έσοδα τόκων, αυξήθηκαν σχεδόν σε όλες τις τράπεζες τα έσοδα από προμήθειες, φτάνοντας αθροιστικά τα 1,4 δισεκ. ευρώ. Οι διοικήσεις των τραπεζών θεωρούν πιθανό να προσεγγίσουν τα 3 δισεκ. ευρώ στο σύνολο του έτους. Η ενίσχυση της συμμετοχής των προμηθειών στη συνολική κερδοφορία, επιτρέπει αυτή να διατηρείται σε υψηλά επίπεδα, ανεξάρτητα από τις διακυμάνσεις του επιτοκιακού κύκλου.

Η ενσωμάτωση νέων δραστηριοτήτων, όπως η Εθνική Ασφαλιστική στον όμιλο Πειραιώς, αλλά και η ανάπτυξη των μοντέλων bancassurance και asset management από το σύνολο του κλάδου, αλλάζουν τη σύνθεση των εσόδων. Οι προμήθειες από πληρωμές και κάρτες ενισχύονται λόγω της αύξησης των ηλεκτρονικών συναλλαγών, ενώ σημαντική συμβολή έχουν οι εργασίες διαχείρισης κεφαλαίων, καθώς η άνοδος των καταθέσεων που αναζητούν υψηλότερες αποδόσεις στρέφει πελάτες προς αμοιβαία κεφάλαια, επενδυτικά προϊόντα και ασφαλιστικές λύσεις.

Επάρκεια κεφαλαίων

Θετική παραμένει και η εικόνα των καταθέσεων, οι οποίες εξακολουθούν να αυξάνονται, στηρίζοντας τη ρευστότητα του τραπεζικού συστήματος και επιτρέποντας τη χρηματοδότηση της πιστωτικής ανάπτυξης χωρίς ιδιαίτερες πιέσεις στο κόστος χρηματοδότησης. Οι δείκτες κάλυψης των χορηγήσεων από τα διαθέσιμα κεφάλαια ξεπερνούν τις εποπτικές απαιτήσεις με σημαντική διαφορά.

Η δε αναλογία χορηγήσεων προς καταθέσεις παραμένει στο επίπεδο «2 ευρώ δανείων για 3 ευρώ καταθέσεων». Κάτι που αναδεικνύει τα περιθώρια αύξησης των χορηγήσεων αλλά και ερμηνεύει τι σχετική αδιαφορία των τραπεζών για προσέλκυση καταθέσεων, η οποία αποτυπώνεται στα χαμηλά επιτόκια που προσφέρουν.

Σε υψηλά επίπεδα κινείται και η ποιότητα του ενεργητικού των τραπεζών, με τους δείκτες μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων να κινούνται κοντά ή και κάτω από το 3% για πρώτη φορά μετά από δεκαετίες.

Οι προκλήσεις για το μέλλον

Οι διοικήσεις των τραπεζών καλούνται να αποφασίσουν πώς θα αξιοποιήσουν το πλεονάζον κεφάλαιο πέρα από τις ανταμοιβές των μετόχων: μέσω νέων εξαγορών, επενδύσεων στην τεχνολογία, επέκτασης σε νέες δραστηριότητες ή περαιτέρω ενίσχυσης της πιστωτικής ανάπτυξης.

Η κάθε μία από τις συστημικές τράπεζες αντιμετωπίζει, βέβαια, και ιδιαίτερες προκλήσεις, σχετικές με την πορεία που την έφερε μέχρι εδώ. Για την Εθνική Τράπεζα, η βασική πρόκληση είναι παράλληλα με τις υψηλές διανομές κερδών στους μετόχους, να αξιοποιήσει αναπτυξιακά τα κεφάλαια που συσσώρευσε. Η Alpha Bank καλείται να ενισχύσει περαιτέρω την απόδοση των κεφαλαίων της, αξιοποιώντας τις κινήσεις και στρατηγικές συνεργασίες της.

Στη Eurobank ζητούμενο είναι η διατήρηση της δυναμικής, χωρίς αύξηση του πιστωτικού κινδύνου. Η Πειραιώς, έχοντας μεγαλύτερη έκθεση στον επιχειρηματικό δανεισμό, θα πρέπει να διαχειριστεί τις συνέπειες ενδεχόμενων δυσμενών εξελίξεων σε τουρισμό, ναυτιλία και real estate. Όσο για την Optima bank, καλείται να αποδείξει ότι μπορεί να μετατρέψει την ταχεία ανάπτυξη σε ένα μεγαλύτερο και εξίσου κερδοφόρο τραπεζικό μοντέλο, χωρίς να αυξηθεί ο κίνδυνος και χωρίς να υποχωρήσει η αποδοτικότητα των κεφαλαίων.

Πριν από λίγα χρόνια, το βασικό ερώτημα για τις τράπεζες ήταν αν θα ολοκληρώσουν την εξυγίανση των ισολογισμών τους. Σήμερα, το ερώτημα είναι κατά πόσο η οικονομία μπορεί να διατηρήσει ρυθμό μεγέθυνσης ικανό να επιτρέψει στις τράπεζες να μετατρέψουν τη σημερινή υψηλή κερδοφορία σε διατηρήσιμη αύξηση δανείων, προμηθειών και αποδόσεων για τους μετόχους.

Η συμφωνία με τις EDP Renewables Polska Sp. z o.o. και EDP Renewables Polska HoldCo S.A. αποτελεί ένα ακόμη βήμα προς την κατεύθυνση της υλοποίησης του νέου αναπτυξιακού στρατηγικού σχεδίου του Ομίλου ΔΕΗ για την περίοδο 2026-2030, το οποίο προβλέπει ένα δυναμικό επενδυτικό πρόγραμμα ύψους €24 δισ. με στόχο τον σχεδόν διπλασιασμό της εγκατεστημένης ισχύος του Ομίλου.

Η στρατηγική τοποθέτηση στην πολωνική αγορά ενισχύει τον ηγετικό ρόλο του Ομίλου ΔΕΗ στην ευρύτερη περιοχή και θέτει τις βάσεις για τη δημιουργία μιας ενιαίας περιφερειακής πλατφόρμας καθαρής ενέργειας από την Ελλάδα έως την Κεντρική και Νοτιοανατολική Ευρώπη. Με αυτόν τον τρόπο, επιτυγχάνεται γεωγραφική και τεχνολογική διαφοροποίηση της παραγωγής, γεγονός που μετριάζει το επιχειρησιακό ρίσκο και μεγιστοποιεί την αξία του χαρτοφυλακίου του Ομίλου.

Το νέο «πράσινο» χαρτοφυλάκιο στην Πολωνία

Το χαρτοφυλάκιο της εξαγοράς χαρακτηρίζεται από υψηλή τεχνολογική διαφοροποίηση και εξαιρετικό προφίλ εσόδων, ενώ όλα τα έργα έχουν εκτιμώμενη διάρκεια ζωής 35 ετών.

Συγκεκριμένα περιλαμβάνει:

• Αιολικά έργα σε λειτουργία (130,5 MW): Τρία λειτουργικά αιολικά πάρκα στις περιοχές Ilza (54 MW), Tomaszow (46,5 MW) και Poturzyn (30 MW), τα οποία διαθέτουν υψηλό συντελεστή απόδοσης έως και 33%.
• Φωτοβολταϊκά έργα σε λειτουργία (44,9 MW): Δύο φωτοβολταϊκά πάρκα στις περιοχές Pakoslaw (25,1 MW) και Recz (19,8 MW). Τα έργα αυτά προσφέρουν ισχυρή προστασία από τις διακυμάνσεις της αγοράς, καθώς επωφελούνται από μακροχρόνια συμβόλαια σταθερής τιμής για τα πρώτα χρόνια λειτουργίας τους.
• Έργα Cable Pooling υπό ανάπτυξη (101,9 MW): Δύο φωτοβολταϊκά έργα, το Ilza CP (50,9 MW) και το Tomaszow CP (51,0 MW), τα οποία αναμένεται να μπουν σε λειτουργία το 2029. Τα έργα αυτά θα αξιοποιήσουν τη μέθοδο του cable pooling, μοιραζόμενα την ίδια υποδομή σύνδεσης με τα υφιστάμενα αιολικά πάρκα. Η συγκεκριμένη τεχνολογία επιτρέπει τη μέγιστη αξιοποίηση της χωρητικότητας του δικτύου, μειώνει τις απορρίψεις σύνδεσης και προσφέρει εξαιρετικές συνέργειες λόγω των συμπληρωματικών προφίλ παραγωγής αιολικής και ηλιακής ενέργειας.

Η ολοκλήρωση των συναλλαγών τελεί υπό την προϋπόθεση της πλήρωσης ορισμένων συνήθων αιρέσεων για συναλλαγές αυτού του είδους, συμπεριλαμβανομένης, μεταξύ άλλων, της λήψης των απαιτούμενων εγκρίσεων από τις αρμόδιες εποπτικές αρχές.

Η αγορά ενέργειας της Πολωνίας

Η Πολωνία αποτελεί μια αγορά με τεράστια δυναμική στον τομέα της καθαρής ενέργειας στην Ευρώπη, καταγράφοντας εντυπωσιακό μέσο ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης στις ΑΠΕ που ξεπερνά το 17% κατά την περίοδο 2016-2025. Η χώρα υλοποιεί ένα φιλόδοξο πρόγραμμα ενεργειακής μετάβασης, στοχεύοντας στην κάλυψη άνω του 50% της ηλεκτροπαραγωγής της από ανανεώσιμες πηγές έως το 2030.

Παράλληλα, η εισαγωγή του πρωτοποριακού νομικού πλαισίου για το cable pooling από την 1η Οκτωβρίου 2023 δημιουργεί ένα εξαιρετικά ελκυστικό και ασφαλές περιβάλλον για σύγχρονες, μεγάλης κλίμακας επενδύσεις που βελτιστοποιούν τις υποδομές δικτύου.

Ο αναπληρωτής διευθύνων σύμβουλος ΑΠΕ Ομίλου ΔΕΗ, Κωνσταντίνος Μαύρος, τόνισε: «Λίγες ημέρες μετά την είσοδό μας στην αγορά της Ουγγαρίας, ανακοινώνουμε σήμερα την είσοδό μας στην πολλά υποσχόμενη αγορά της Πολωνίας υλοποιώντας με γοργά βήματα την στρατηγική μας για τη νέα φάση επέκτασης του Ομίλου ΔΕΗ στην Κεντρική και Νοτιοανατολική Ευρώπη. Στο πλαίσιο του νέου στρατηγικού μας πλάνου έως το 2030, στοχεύουμε σε νέες αγορές υψηλής δυναμικής –όπως η Ουγγαρία, η Πολωνία και η Σλοβακία– με στόχο να αναπτύξουμε 2,2 GW σε έργα ΑΠΕ και αποθήκευσης. Με την απόκτηση αυτού του εξαιρετικά ισορροπημένου χαρτοφυλακίου 277,3 MW ενσωματώνουμε στο δυναμικό μας σημαντικά περιουσιακά στοιχεία και διευρύνουμε το γεωγραφικό μας αποτύπωμα».

Ταχύτερη επέκταση σε Κεντρική και ΝΑ Ευρώπη

Για να αξιοποιήσει τις σημαντικές ευκαιρίες που παρουσιάζονται στην ευρύτερη περιοχή, ο Όμιλος ΔΕΗ επιταχύνει την ανάπτυξή του, στοχεύοντας στον διπλασιασμό της συνολικής εγκατεστημένης ισχύος του στα 24,3 GW το 2030, από 12,4 GW το 2025. Αυτό θα επιτευχθεί αυξάνοντας σημαντικά τις νέες προσθήκες έργων σε 2,4 GW ανά έτος, κυρίως σε ΑΠΕ, ευέλικτη παραγωγή και αποθήκευση.

Σύμφωνα με τον Όμιλο ΔΕΗ, η επέκταση στην Πολωνία αποτελεί τη φυσική γεωγραφική συνέχεια της ηγετικής θέσης που ήδη κατέχει στην Ελλάδα και τη Ρουμανία, ενώ παράλληλα προωθείται ένα εκτεταμένο επενδυτικό πλάνο και στις άλλες χώρες δραστηριοποίησης, όπως η Ιταλία, η Βουλγαρία, η Κροατία και η Ουγγαρία.

Έως το 2030, το 45% της εγκατεστημένης ισχύος του Ομίλου θα βρίσκεται εκτός Ελλάδος, με ένα ισορροπημένο ενεργειακό μείγμα που θα περιλαμβάνει όλες τις σύγχρονες μορφές παραγωγής (ηλιακή, αιολική, υδροηλεκτρική, φυσικό αέριο) και αποθήκευση, διασφαλίζοντας γεωγραφική και τεχνολογική διαφοροποίηση.

Σε μια εποχή όπου η ενέργεια και η τεχνολογία αποτελούν πλέον κρίσιμους παράγοντες ανταγωνιστικότητας, ασφάλειας και ανθεκτικότητας, ο Όμιλος ΔΕΗ, όπως τονίζει, εξελίσσεται σε πυλώνα σταθερότητας για την ευρωπαϊκή αγορά, πραγματοποιώντας επενδύσεις σε κρίσιμες ενεργειακές και τεχνολογικές υποδομές που θωρακίζουν την ευρύτερη περιοχή και δημιουργούν μακροπρόθεσμη αξία.

Η αύξηση στην χονδρική τον Ιούλιο ήταν πάνω από 18% καθώς η μέση τιμή διαμορφώθηκε στα 109,95 ευρώ ανά μεγαβατώρα.

«Η ΔΕΗ αποδεικνύει έμπρακτα ότι βρίσκεται δίπλα στα ελληνικά νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις απέναντι στις έντονες διακυμάνσεις των διεθνών αγορών. Σε μια περίοδο που η σταθερότητα είναι το ζητούμενο, η ΔΕΗ επιβεβαιώνει τον ρόλο της ως ο αξιόπιστος ενεργειακός εταίρος της χώρας, θέτοντας τις ανάγκες των καταναλωτών στο επίκεντρο των αποφάσεών της», αναφέρει η επιχείρηση.

Σύμφωνα με τους τιμοκαταλόγους που αναρτήθηκαν σήμερα:

Στις ζώνες χαμηλής χρέωσης, η τιμή του πράσινου τιμολογίου παραμένει αμετάβλητη στα 0,123 Euro/kWh, προσφέροντας σημαντικό όφελος στους πελάτες με διζωνικούς μετρητές.

Τα μπλε (σταθερά) τιμολόγια διαμορφώνονται ως εξής:

•  Τα ΔΕΗ myHomeEnter και ΔΕΗ myHomeOnline προσφέρονται με χρέωση 0,145 Euro/kWh και 0,142 Euro/kWh αντίστοιχα, με χαμηλότερη χρέωση 0,132 Euro/kWh στη ζώνη μειωμένης χρέωσης.
•  Το ΔΕΗ myHome Maxima, το σταθερό μπλε πρόγραμμα για πελάτες με μεγάλες καταναλώσεις, προσφέρει σταθερή χρέωση 0,141 Euro/kWh για τις πρώτες 600 kWh και 0,129 Euro/kWh για την κατανάλωση άνω των 600 kWh, με διάρκεια 18 μηνών.
•   Παράλληλα, το διετούς διάρκειας μπλε ΔΕΗ myHomeEnterTwo συνεχίζει να προσφέρει σταθερή χρέωση 0,145 Euro/kWh και 0,105 Euro/kWh στη ζώνη μειωμένης χρέωσης, ενισχύοντας τη δυνατότητα μακροπρόθεσμου προγραμματισμού για τα νοικοκυριά.
•  Το σταθερό μπλε ΔΕΗ myHome Plan, που απευθύνεται σε νοικοκυριά που επιδιώκουν καλύτερο προγραμματισμό του κόστους ενέργειας, προσφέρει ενιαία μηνιαία χρέωση 60 ευρώ που καλύπτει τις χρεώσεις προμήθειας και τις ρυθμιζόμενες χρεώσεις, με εκκαθάριση ανά εξάμηνο.

Τα προϊόντα δυναμικής τιμολόγησης ΔΕΗ myHome Dynamic και ΔΕΗ myBusiness Dynamic δίνουν τη δυνατότητα σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις με έξυπνο μετρητή να προσαρμόζουν την κατανάλωσή τους με βάση τις τιμές της αγοράς και να ελέγχουν αποτελεσματικότερα το ενεργειακό τους κόστος.

Τέλος, η τιμή του κίτρινου κυμαινόμενου τιμολογίου ΔΕΗ myHome4all για τον Αύγουστο διαμορφώνεται στα 0,154 Euro/kWh. Με τη μέση τιμή του προϊόντος να διαμορφώνεται στα 0,136 Euro/kWh για το τρέχον έτος, το κίτρινο τιμολόγιο της ΔΕΗ παραμένει μια εξαιρετικά ελκυστική εναλλακτική για τους καταναλωτές, αναφέρει η επιχείρηση.

   Κεντρικός στόχος είναι είτε να αναχαιτιστούν νέα κύματα ακρίβειας τους επόμενους μήνες, με παρεμβάσεις στην αγορά για τη μείωση των τιμών βασικών ειδών, είτε να απορροφηθούν οι κραδασμοί που προκαλούν στους οικογενειακούς προϋπολογισμούς οι υψηλές τιμές της ενέργειας με μειώσεις φόρων και ελαφρύνσεις που αποτελούν άλλωστε σταθερό βασικό άξονα της οικονομικής πολιτικής.

   Ήδη ο πρωθυπουργός ανακοίνωσε νέα επιδότηση 10 λεπτών το λίτρο στο πετρέλαιο κίνησης για τον Αύγουστο, ενώ στο τραπέζι βρίσκονται οι μειώσεις φόρων και οι ελαφρύνσεις που θα περιλαμβάνει το πακέτο της ΔΕΘ. Και στα δύο πεδία, των τιμών και των ελαφρύνσεων αναμένονται ανακοινώσεις στην πρώτη εβδομάδα του Σεπτεμβρίου

   Οι γραμμές άμυνας

   Με άλλα λόγια, στην πρώτη γραμμή άμυνας απέναντι στην ακρίβεια που τροφοδοτεί ο πόλεμος στο Ιράν, περιλαμβάνονται οι έκτακτες επιδοτήσεις στις τιμές των καυσίμων καθώς και η παρέμβαση για τη μείωση των τιμών στα ράφια των σούπερ μάρκετ.

   Στην δεύτερη (παράλληλη) γραμμή άμυνας εντάσσεται η μείωση των φόρων και οι ελαφρύνσεις για την μεγάλη πλειοψηφία των συνεπών φορολογούμενων. Οι αποφάσεις για τις μειώσεις φόρων-ελαφρύνσεις αναμένεται να κλειδώσουν το δεύτερο 15νθήμερο του Αυγούστου στις συσκέψεις που θα έχει το οικονομικό επιτελείο με τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη προκειμένου να ανακοινωθούν την πρώτη εβδομάδα του Σεπτεμβρίου στη ΔΕΘ.

   Στο πακέτο της ΔΕΘ, σύμφωνα με τα σενάρια που βρίσκονται στο τραπέζι, θα περιλαμβάνονται μειώσεις φόρων για τους συνεπείς φορολογούμενους και τη μεσαία τάξη με ιδιαίτερη έμφαση τους επαγγελματίες και τις ενισχύσεις προς τις ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού, όπως είναι οι χαμηλοσυνταξιούχοι και οι δικαιούχοι του ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος.

   Σε πρόσφατες δηλώσεις του ο Πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, προανήγγειλε μειώσεις φόρων για τη μεσαία τάξη κάνοντας ιδιαίτερη αναφορά στους ελεύθερους επαγγελματίες. Οι ελαφρύνσεις που εξετάζονται αφορούν επίσης εργαζόμενους, επιχειρήσεις, ιδιοκτήτες ακινήτων αλλά και νοικοκυριά που πιέζονται από το στεγαστικό ζήτημα. Επιπλέον το πακέτο της οικονομικής πολιτικής θα περιλαμβάνει νέους στόχους για τον κατώτατο μισθό οι οποίοι θα ξεδιπλώνονται σε ένα χρονοδιάγραμμα τετραετίας από το 2027 έως το 2030.

   Στο μέτωπο των τιμών των καυσίμων η κυβέρνηση, δια των αρμοδίων υπουργών της, έχει κάνει σαφές ότι αν χρειαστεί θα συνεχιστούν οι παρεμβάσεις με πρόσθετες επιδοτήσεις. Σε ό,τι αφορά το ευρύτερο μέτωπο των τιμών των βασικών καταναλωτικών προϊόντων σε εξέλιξη βρίσκεται η διαμόρφωση της συμφωνίας μεταξύ της κυβέρνησης, της βιομηχανίας και των σούπερ μάρκετ. Οι βιομηχανίες, ήδη, έχουν αρχίσει να αποστέλλουν στην Ανεξάρτητη Αρχή Εποπτείας της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή κωδικούς προϊόντων με μειώσεις τιμών από 5% έως και πάνω από 20%. Η διαδικασία αυτή αναμένεται να διαρκέσει έως το τέλος Αυγούστου. Θα συμπληρωθεί από ενέργειες προς την ίδια κατεύθυνση από τα σούπερ μάρκετ, προκειμένου απο τις αρχές Σεπτεμβρίου να φανούν οι μειώσεις τιμών στα ράφια. Την ίδια στιγμή η κυβέρνηση είναι σε επιφυλακή προκειμένου να παρέμβει και σε ευρωπαϊκό επίπεδο με στόχο να ληφθούν έκτακτα ευρωπαϊκά μέτρα στήριξης αν η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή κλιμακωθεί περαιτέρω και εντείνει την ενεργειακή κρίση.

Τα δύο Toyota Mirai, που αποκτήθηκαν μέσω του ευρωπαϊκού έργου TRIERES – Greek Hydrogen Valley, παραδόθηκαν στον Δήμο Λουτρακίου – Περαχώρας – Αγίων Θεοδώρων και στην Ολυμπία Οδό, ενώ ο πρώτος ανεφοδιασμός τους πραγματοποιήθηκε στο πρατήριο υδρογόνου της AVIN στους Αγίους Θεοδώρους.

Το πρώτο πιλοτικό οικοσύστημα υδρογόνου στην Ελλάδα

Η παράδοση των οχημάτων αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης πρωτοβουλίας του Ομίλου Motor Oil, ο οποίος σχεδίασε, συντονίζει και ηγείται του ευρωπαϊκού έργου TRIERES.

Σε συνδυασμό με τη λειτουργία του πρώτου πρατηρίου υδρογόνου της AVIN και τη δυνατότητα μεταφοράς ανανεώσιμου υδρογόνου από την Coral Gas με ειδικά βυτιοφόρα, δημιουργείται το πρώτο ολοκληρωμένο πιλοτικό οικοσύστημα υδρογόνου για τις οδικές μεταφορές στην Ελλάδα.

Παράλληλα, ο Δήμος Λουτρακίου – Περαχώρας – Αγίων Θεοδώρων γίνεται ο πρώτος δήμος της χώρας που εντάσσει όχημα υδρογόνου στον στόλο του, ενώ η Ολυμπία Οδός αξιοποιεί για πρώτη φορά την τεχνολογία αυτή στις επιχειρησιακές της δραστηριότητες.

Το έργο TRIERES

Το TRIERES – Greek Hydrogen Valley συγκαταλέγεται στα σημαντικότερα έργα του προγράμματος Clean Hydrogen Partnership / Horizon Europe και υλοποιείται από κοινοπραξία 26 εταίρων από πέντε χώρες.

Στόχος του είναι η ανάπτυξη ενός ολοκληρωμένου οικοσυστήματος ανανεώσιμου υδρογόνου, καλύπτοντας όλη την αλυσίδα αξίας: από την παραγωγή, την αποθήκευση και τη μεταφορά, έως τις υποδομές ανεφοδιασμού και τις εφαρμογές στη βιομηχανία, την ενέργεια και τις μεταφορές.

Σύμφωνα με τη Motor Oil, το έργο φιλοδοξεί να θέσει τις βάσεις για την ευρύτερη αξιοποίηση του υδρογόνου στην Ελλάδα και στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.

Η δήλωση της Motor Oil

Ο Διευθυντής Ευρωπαϊκών Υποθέσεων της Motor Oil, Κωνσταντίνος Χατζηφώτης, χαρακτήρισε την ταξινόμηση των πρώτων επιβατικών οχημάτων υδρογόνου «σημαντικό ορόσημο για τη βιώσιμη κινητικότητα στη χώρα», σημειώνοντας ότι η εξέλιξη αυτή αποδεικνύει πως η οικονομία του υδρογόνου περνά σταδιακά από τη θεωρία στην πράξη.

Όπως ανέφερε, μέσα από την ανάπτυξη υποδομών, πιλοτικών εφαρμογών και τη συνεργασία δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, δημιουργούνται οι προϋποθέσεις ώστε το υδρογόνο να αποτελέσει έναν από τους βασικούς πυλώνες των μεταφορών μηδενικών εκπομπών τα επόμενα χρόνια.

Η Τράπεζα της Ελλάδος ολοκλήρωσε επιτυχώς την αξιολόγηση της αίτησης της Revolut Bank UAB για τη δημιουργία υποκαταστήματος στην Ελλάδα. Έχοντας πλέον εξασφαλίσει όλες τις απαιτούμενες εγκρίσεις, η Revolut Bank UAB ίδρυσε το ελληνικό της υποκατάστημα στην Ελλάδα και τους επόμενους μήνες σκοπεύει να προσφέρει ελληνικό IBAN (GR IBAN), ενώ μελλοντικά σχεδιάζει να διαθέσει και επιπλέον τραπεζικά προϊόντα.

Ο νέος Γενικός Διευθυντής, Βασίλης Αμεράνης, θα επιβλέπει την επόμενη φάση ανάπτυξης της Revolut στην Ελλάδα, ηγούμενος μιας τοπικής ομάδας, η οποία αποτελείται από έμπειρα στελέχη τα οποία επιστρέφουν στην Ελλάδα έπειτα από επαγγελματική πορεία στο εξωτερικό, καθώς και από ταλαντούχους επαγγελματίες της εγχώριας αγοράς. Ο διορισμός του αποτελεί σημαντικό ορόσημο στη στρατηγική της Revolut για την περαιτέρω ενίσχυση της παρουσίας της στη Νότια Ευρώπη.

«Αυτή σηματοδοτεί την έναρξη ενός νέου κεφαλαίου για τη Revolut στην Ελλάδα», δήλωσε ο Βασίλης Αμεράνης, Γενικός Διευθυντής της Revolut Bank UAB στην Ελλάδα. «Η έγκριση για τη δημιουργία του τοπικού μας υποκαταστήματος αποτελεί ένα σημαντικό ορόσημο που θα μας επιτρέψει να χτίσουμε μια πραγματικά τοπική τράπεζα, προσφέροντας παράλληλα την καινοτομία, την ταχύτητα και την εμπειρία πελάτη που ήδη περιμένουν εκατομμύρια άνθρωποι από τη Revolut. Ο στόχος μας είναι απλός: να γίνουμε η βασική τράπεζα των πελατών μας, παρέχοντάς τους όλα όσα χρειάζονται για να διαχειρίζονται την οικονομική τους ζωή σε ένα και μόνο σημείο».

Με περισσότερα από δέκα χρόνια εμπειρίας στους τομείς της τραπεζικής, της στρατηγικής και της ψηφιακής καινοτομίας, ο Βασίλης Αμεράνης διαθέτει βαθιά τεχνογνωσία στη δημιουργία και ανάπτυξη εταιρειών χρηματοοικονομικών υπηρεσιών. Πριν ενταχθεί στη Revolut, κατείχε διοικητικές θέσεις στην Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος, ενώ προηγουμένως εργάστηκε για σειρά ετών στη McKinsey & Company.

Ως Γενικός Διευθυντής, θα ηγηθεί της αναπτυξιακής πορείας της Revolut στην Ελλάδα, επιβλέποντας την προσαρμογή των προϊόντων στις ανάγκες της τοπικής αγοράς, την ανάπτυξη της ελληνικής ομάδας και τη δημιουργία στρατηγικών σχέσεων με τις εποπτικές αρχές και το ευρύτερο χρηματοπιστωτικό οικοσύστημα.

Η δομή του προγράμματος δημοσιοποιήθηκε χθες από τη Γενική Γραμματεία Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων. Η χρηματοδότηση έχει εξασφαλιστεί από το Ταμείο Ανάκαμψης, με τα κονδύλια να διατίθενται στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος (European Space Agency – ESA) που θα αναλάβει τη διαδικασία υλοποίησης των διαγωνισμών σε συνεργασία με το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης.

Τα ποσά που παρουσιάζονται για τις επιμέρους ενότητες αφορούν ενδεικτικό βιομηχανικό κόστος και αθροίζονται από 257 έως 313 εκατ. ευρώ.

Βασικός στόχος του σχεδιασμού είναι τουλάχιστον το 50% του αντικειμένου κάθε έργου να υλοποιείται από ελληνικές επιχειρήσεις. Επιδίωξη είναι, δηλαδή, τουλάχιστον το μισό του τεχνολογικού και παραγωγικού αντικειμένου να επιστρέψει ως έργο στην εγχώρια διαστημική βιομηχανία.

Η συμμετοχή αυτή καλύπτει την ανάπτυξη εξαρτημάτων, συστημάτων και υποσυστημάτων, τη συναρμολόγηση, την ολοκλήρωση, τις δοκιμές και τη λειτουργία των δορυφορικών αποστολών. Στους όρους των διαγωνισμών τίθεται ακόμη ελληνική ηγετική παρουσία στα βασικά συστήματα, μαζί με επενδύσεις που θα αφήσουν μακροχρόνιο παραγωγικό και τεχνολογικό αποτύπωμα στη χώρα.

Η διάρκεια του Hellas-Space 2.0 θα ξεπεράσει τους 36 μήνες, με ορίζοντα ολοκλήρωσης το τελευταίο τρίμηνο του 2029 και δυνατότητα παράτασης έως το 2030. Πρόκειται, σύμφωνα με το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης για τη μεγαλύτερη εθνική επένδυση που έχει πραγματοποιηθεί μέχρι σήμερα στον διαστημικό τομέα.

Οπτικοί δορυφόροι πολύ υψηλής ανάλυσης

Στα 60 έως 70 εκατ. ευρώ υπολογίζεται το ενδεικτικό κόστος για την απόκτηση οπτικών δορυφόρων πολύ υψηλής ανάλυσης. Ο σχεδιασμός αφορά τουλάχιστον δύο δορυφόρους ελληνικής ιδιοκτησίας, με στόχο τους τρεις, ώστε να εξασφαλίζεται καθημερινή κάλυψη της χώρας.

Οι εικόνες τους θα αξιοποιούνται στην πολιτική προστασία, στον έλεγχο των συνόρων, στην αναγνώριση πλοίων, στην παρακολούθηση αλλαγών στο δομημένο περιβάλλον, στη γεωργία ακριβείας και στον έλεγχο εφαρμογής της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής.

Θερμικοί δορυφόροι για πυρκαγιές και επιτήρηση

Ισόποσο κονδύλι, από 60 έως 70 εκατ. ευρώ, αντιστοιχεί στους δορυφόρους θερμικής απεικόνισης υψηλής ανάλυσης. Και εδώ σχεδιάζεται η απόκτηση τουλάχιστον δύο δορυφόρων, με επιδίωξη να φθάσουν τους τρεις.

Οι βασικές χρήσεις τους συνδέονται με τον έγκαιρο εντοπισμό εστιών δασικών πυρκαγιών και τη χαρτογράφηση των μετώπων, τη νυχτερινή επιτήρηση, τον έλεγχο συνόρων και θαλάσσιων περιοχών, καθώς και την παρακολούθηση της άρδευσης και του φαινομένου της αστικής θερμικής νησίδας.
Παρακολούθηση ραδιοσυχνοτήτων

Από 45 έως 50 εκατ. ευρώ θα απαιτηθούν για την παρακολούθηση ραδιοσυχνοτήτων και τη συλλογή πληροφοριών σημάτων (Signals Intelligence – SIGINT). Η αρχιτεκτονική του συστήματος μπορεί να βασιστεί είτε σε έναν μικροδορυφόρο με δυνατότητα γεωεντοπισμού είτε σε σχηματισμό τριών δορυφόρων.

Οι εφαρμογές αφορούν τον εντοπισμό πομπών και παράνομων εκπομπών, την προστασία συνόρων και κρίσιμων υποδομών, καθώς και την ανίχνευση πλοίων που δεν εκπέμπουν στοιχεία αναγνώρισης.

Επιθεώρηση δορυφόρων σε τροχιά

Στα 35 έως 45 εκατ. ευρώ τοποθετείται το ενδεικτικό κόστος για την ανάπτυξη δυνατοτήτων επιθεώρησης και εξυπηρέτησης δορυφόρων σε τροχιά.

Το σχέδιο περιλαμβάνει τουλάχιστον δύο μικροδορυφόρους, οι οποίοι θα μπορούν να προσεγγίζουν και να επιθεωρούν άλλα διαστημικά αντικείμενα, να εκτελούν αυτόνομους ελιγμούς και να φιλοξενούν ελληνικό εξοπλισμό.

Στην ίδια ενότητα εντάσσεται η δημιουργία ελληνικής γραμμής παραγωγής ευέλικτων διαστημικών σκαφών. Το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης και η εγχώρια βιομηχανία θα έχουν πρόσβαση και δυνατότητα λειτουργίας των συστημάτων για τουλάχιστον 30 μήνες.

Ασφαλείς δορυφορικές επικοινωνίες

Από 17 έως 23 εκατ. ευρώ προορίζονται για την ασφαλή δορυφορική συνδεσιμότητα και τα συστήματα εντοπισμού, πλοήγησης και χρονισμού (Positioning, Navigation and Timing – PNT).

Το συγκεκριμένο σκέλος καλύπτει την ανάπτυξη ασφαλών τερματικών για σταθερές και κινητές πλατφόρμες, καθώς και δεκτών της Κυβερνητικής Υπηρεσίας του Galileo (Public Regulated Service – PRS).

Στα τερματικά και στους δέκτες το ποσοστό του αντικειμένου που θα αναλάβουν ελληνικές επιχειρήσεις ανεβαίνει πάνω από το 60%. Οι υποδομές ασφάλειας και λειτουργίας θα πρέπει να υλοποιηθούν εξ ολοκλήρου από την εγχώρια αγορά.

Δοκιμές ελληνικών τεχνολογιών στο διάστημα

Κονδύλι από 15 έως 20 εκατ. ευρώ θα διατεθεί για τη δοκιμή και την ωρίμανση ελληνικών διαστημικών τεχνολογιών.

Θα χρηματοδοτηθούν η επικύρωση και η επίδειξη σε τροχιά (In-Orbit Validation/In-Orbit Demonstration – IoV/IoD) εξαρτημάτων και αποστολών στους τομείς των ασφαλών επικοινωνιών, της Παρατήρησης Γης, του Διαδικτύου των Πραγμάτων και των οπτικών επικοινωνιών.

Η ίδια ενότητα καλύπτει την περαιτέρω ωρίμανση προηγμένων αισθητήρων, συστημάτων επεξεργασίας και αποθήκευσης δεδομένων πάνω στους δορυφόρους, καθώς και τεχνολογιών κρυπτογράφησης ανθεκτικών σε κβαντικές απειλές.

Υποδομές και αξιοποίηση δορυφορικών δεδομένων

Η τελευταία ενότητα, ύψους 25 έως 35 εκατ. ευρώ, αφορά τις ασφαλείς υπηρεσίες Παρατήρησης Γης και τις υποδομές διαχείρισης δεδομένων.

Στο αντικείμενό της εντάσσονται η επέκταση του Εθνικού Κόμβου Δεδομένων, η ανάπτυξη επίγειων συστημάτων για ταχύτερη λήψη και επεξεργασία δορυφορικών εικόνων και η σύνδεσή τους με τα υφιστάμενα συστήματα των δημόσιων φορέων.

Θα αναπτυχθούν επίσης υπηρεσίες για τη θαλάσσια ασφάλεια, τη γαλάζια οικονομία, την άμεση εκτίμηση της εξέλιξης και την πρόγνωση του καιρού, καθώς και την κλιματική πληροφόρηση. Ξεχωριστό σκέλος αφορά την υποστήριξη εμπορικών εφαρμογών που αξιοποιούν δορυφορικά δεδομένα.

Οι υποψήφιοι ανάδοχοι θα πρέπει να παρουσιάσουν δεσμευτικές συμφωνίες με προμηθευτές και υπεργολάβους, στοιχεία ετοιμότητας για την εκτόξευση και σχέδιο για τη λειτουργία και την οικονομική αξιοποίηση των συστημάτων σε ολόκληρη τη διάρκεια ζωής τους.

Οι συμβάσεις θα καθορίζουν ακόμη τα δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας, τις άδειες και την πρόσβαση του Ελληνικού Δημοσίου στα δεδομένα, καθώς και τις παραγωγικές και τεχνολογικές επενδύσεις που θα παραμείνουν στη χώρα μετά την ολοκλήρωση των έργων.