Σύμφωνα με την ίδια πηγή από τα Στενά διήλθαν σήμερα 55 εμπορικά  πλοία.

Η αντιπροσωπεία αποτελούνταν από τον κ. Vladimir Bolea, Αντιπρόεδρο της Κυβέρνησης και Υπουργό Υποδομών και Περιφερειακής Ανάπτυξης της Δημοκρατίας της Μολδαβίας, τον κ. Andrei Popov, Πρέσβη της Δημοκρατίας της Μολδαβίας στην Ελλάδα, καθώς και τον κ. Γιώργο Παλάζη, Επίτιμο Πρόξενο της Μολδαβίας στη Θεσσαλονίκη. Στη συνάντηση συμμετείχαν ο Δρ. Ιωάννης Τσάρας, Διευθύνων Σύμβουλος της ΟΛΘ Α.Ε. και στελέχη της εταιρίας.

Κατά τη διάρκεια της συνάντησης, συζητήθηκαν οι προοπτικές ανάπτυξης συνεργειών με στόχο την ενίσχυση και την ανθεκτικότητα των εφοδιαστικών αλυσίδων που εξυπηρετούν την ευρύτερη περιοχή των Βαλκανίων, καθώς και η αξιοποίηση της γεωγραφικής θέσης της Μολδαβίας, ως αναδυόμενου κόμβου διασύνδεσης με τα ευρωπαϊκά δίκτυα, σε συνδυασμό με τον ρόλο του Λιμένα Θεσσαλονίκης ως πύλης προς τη Νοτιοανατολική Ευρώπη και τη Μεσόγειο. Στο ίδιο πλαίσιο, αναδείχθηκαν οι ευκαιρίες για την ανάπτυξη υποδομών logistics και μεταφορών στη Μολδαβία, καθώς και ο ρόλος των διεθνών επενδύσεων και της τεχνογνωσίας στην επιτάχυνση του εκσυγχρονισμού των δικτύων.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην ανάγκη επίσπευσης κρίσιμων έργων υποδομών, στην ενίσχυση του Διευρωπαϊκού Δικτύου Μεταφορών (TEN-T), καθώς και στη βελτίωση των σιδηροδρομικών και διασυνοριακών συνδέσεων, ως κοινές προτεραιότητες για την ταχύτερη και αποτελεσματικότερη εξυπηρέτηση των αγορών της ευρύτερης περιοχής. Στο πλαίσιο αυτό, εξετάστηκαν οι δυνατότητες προώθησης των συνδυασμένων μεταφορών, με στόχο τη μείωση των χρόνων διαμετακόμισης και την ανάπτυξη ανταγωνιστικών λύσεων μεταφοράς.

Η αντιπροσωπεία ξεναγήθηκε στη λιμενική εγκατάσταση και ενημερώθηκε για τις επενδύσεις που υλοποιούνται και αναβαθμίζουν στρατηγικά το λιμάνι, με έργο αιχμής την επέκταση του Προβλήτα 6. Με την ολοκλήρωση του έργου, ο Λιμένας Θεσσαλονίκης θα ενισχύσει σημαντικά τη δυναμικότητά του στη διαχείριση φορτίων, εδραιώνοντας περαιτέρω τον ρόλο του ως κρίσιμου κόμβου για τη Νοτιοανατολική Ευρώπη και αξιόπιστου εταίρου για τη στήριξη των περιφερειακών εφοδιαστικών αλυσίδων.

Η συνάντηση επιβεβαίωσε τη σημασία της ενίσχυσης της περιφερειακής συνεργασίας και της ανάπτυξης σύγχρονων, ανθεκτικών υποδομών ως βασικών προϋποθέσεων για τη βελτίωση της συνδεσιμότητας και την προώθηση της οικονομικής ανάπτυξης στην ευρύτερη περιοχή.

Στο επίκεντρο της διοργάνωσης βρέθηκαν η συνεργασία, η εταιρική ανθεκτικότητα και η ανάγκη μετατροπής των κανονιστικών απαιτήσεων σε εφαρμόσιμες πολιτικές και διαδικασίες.

Στελέχη κανονιστικής συμμόρφωσης, διαχείρισης κινδύνων, προστασίας προσωπικών δεδομένων, κυβερνοασφάλειας, επιχειρήσεων και νομικών υπηρεσιών συμμετείχαν σε ουσιαστικό διάλογο για τη σημασία της συμμόρφωσης ως πυλώνα βιωσιμότητας.

Κεντρικό συμπέρασμα ήταν η ανάγκη έγκαιρης προετοιμασίας και προληπτικής διαχείρισης κρίσεων, με τον ΟΛΠ να δηλώνει ότι θα συνεχίσει να επενδύει σε πρωτοβουλίες που ενισχύουν την υπεύθυνη εταιρική διακυβέρνηση

Όπως τόνισε, η νέα ψηφιακή υπηρεσία λύνει ένα χρόνιο πρόβλημα των ναυτικών, καθώς μειώνει τη γραφειοκρατία και καθιστά τις διαδικασίες πιο ευέλικτες, πιο γρήγορες και πιο διαφανείς. Αυτό σημαίνει ότι  πλέον οι ναυτικοί μας θα μπορούν γρήγορα, εύκολα και χωρίς ταλαιπωρία, να καταθέτουν τα δικαιολογητικά τους, να γνωρίζουν τι απαιτείται για την ολοκλήρωση του φακέλου τους και να εξυπηρετούνται αποτελεσματικά».

Πρόσθεσε, δε, ότι οι παρεμβάσεις αυτές συνδέονται άμεσα με την προσπάθεια του Υπουργείου για στήριξη του ναυτικού επαγγέλματος, ενίσχυση της ελληνικής σημαίας και προσέλκυση περισσότερων νέων στη θάλασσα.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε, επίσης,  στην προσπάθεια των υπηρεσιών του Υπουργείου και του Λιμενικού Σώματος – Ελληνικής Ακτοφυλακής, συγχαίροντας τα στελέχη και το πολιτικό προσωπικό για την ανταπόκρισή τους. Όπως είπε, «αυτό αποδεικνύει ότι όλα μπορούν να γίνουν στο Λιμενικό Σώμα – Ελληνική Ακτοφυλακή και στο Υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, αρκεί να υπάρχει βούληση. Στόχος είναι να πηγαίνουν τα πράγματα μπροστά. Η προσπάθεια αυτή θα συνεχιστεί με τον καλύτερο δυνατό τρόπο και σε συνεργασία με όλους τους ανθρώπους της θάλασσας, σεβόμενοι τις απόψεις τους, εκτιμώντας την προσπάθειά τους, τη συνεισφορά τους και συνεχίζοντας στον ίδιο δρόμο, χωρίς παρεκκλίσεις».

Η νέα εφαρμογή, η οποία υλοποιήθηκε από το Υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, σε συνεργασία με το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης και το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, αποτελεί ένα ολοκληρωμένο πληροφοριακό σύστημα ηλεκτρονικής διαχείρισης αιτήσεων χορήγησης Αποδεικτικών Ναυτικής Ικανότητας, Πιστοποιητικών Επάρκειας και Επικύρωση Πιστοποιητικών (Endorsements) στους ναυτικούς, με στόχο τη μείωση της γραφειοκρατίας, την ελαχιστοποίηση της φυσικής παρουσίας των ναυτικών στις υπηρεσίες, την ταχύτερη διεκπεραίωση των αιτήσεων και την ενίσχυση της διαφάνειας και της ιχνηλασιμότητας σε όλα τα στάδια της διαδικασίας.

Μέσω της ηλεκτρονικής διεύθυνσης ani.gov.gr, οι ναυτικοί και οι εξουσιοδοτημένοι εκπρόσωποί τους θα μπορούν, με ασφαλή αυθεντικοποίηση μέσω κωδικών TAXISnet, να υποβάλλουν ηλεκτρονικά αιτήσεις για έκδοση και θεώρηση Αποδεικτικών Ναυτικής Ικανότητας, για έκδοση και θεώρηση Πιστοποιητικών Επάρκειας, καθώς και για Επικύρωση Πιστοποιητικών (endorsements). Παράλληλα, το σύστημα παρέχει τη δυνατότητα ηλεκτρονικής ανάρτησης δικαιολογητικών, πληρωμής παραβόλων, παρακολούθησης της πορείας κάθε αίτησης σε πραγματικό χρόνο και αυτόματης δημιουργίας μοναδικού αριθμού αναφοράς.

Η νέα εφαρμογή αξιοποιεί κρίσιμες εθνικές ψηφιακές υποδομές, όπως την αυθεντικοποίηση μέσω TAXISnet, το Κέντρο Διαλειτουργικότητας, το Εθνικό Μητρώο Επικοινωνίας, την Ενιαία Ψηφιακή Πύλη gov.gr και τις υπηρεσίες e-Παραβόλου. Παράλληλα, προβλέπεται διαλειτουργικότητα με υπηρεσίες όπως το Ποινικό Μητρώο, τη Στρατολογία και τα ψηφιακά απολυτήρια, ενώ οι υπηρεσιακοί χρήστες θα μπορούν να αποστέλλουν αυτοματοποιημένες ειδοποιήσεις για ελλείψεις, διορθώσεις, επόμενα βήματα και εγκρίσεις ή απορρίψεις αιτήσεων.

Σε πρώτη φάση, η εφαρμογή θα τεθεί σε παραγωγική – πιλοτική λειτουργία, δεχόμενη σαράντα (40) αιτήσεις ημερησίως: είκοσι πέντε (25) για τις ειδικότητες των Πλοιάρχων και δεκαπέντε (15) για τις ειδικότητες των Μηχανικών. Η νέα ψηφιακή διαδικασία θα λειτουργεί παράλληλα με την υφιστάμενη διαδικασία φυσικού φακέλου και με το e-rantevou, το οποίο λειτουργεί από τον Δεκέμβριο του 2025.

Στην τελετή παρέστησαν ο Υφυπουργός Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, Στέφανος Γκίκας, ο Γενικός Γραμματέας Ναυτιλίας και Λιμένων, Μανώλης Κουτουλάκης, ο Αρχηγός του Λ.Σ. – ΕΛ.ΑΚΤ., Αντιναύαρχος Λ.Σ. Χρήστος Κοντορουχάς, οι Υπαρχηγοί του Λ.Σ. – ΕΛ.ΑΚΤ., Αντιναύαρχοι Λ.Σ. Φώτιος Κιάμος και Ευστράτιος Δρακούλης, εκπρόσωποι της ναυτιλιακής κοινότητας και λοιποί ανώτεροι και ανώτατοι αξιωματικοί του Λ.Σ. – ΕΛ.ΑΚΤ.

Σύμφωνα με αποκλειστική έρευνα του Reuters, ο αμερικανικός στρατός επέβλεψε επί εβδομάδες μια εκτεταμένη και εξαιρετικά μυστική επιχείρηση μεταφοράς πετρελαίου μεταξύ δεξαμενόπλοιων ανοιχτά των ακτών του Ομάν και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, επιτρέποντας σε χώρες του Κόλπου να συνεχίσουν τις εξαγωγές τους παρά τον ιρανικό αποκλεισμό.

Η επιχείρηση ξεκίνησε στις αρχές Μαΐου και, σύμφωνα με στοιχεία ναυτιλιακής παρακολούθησης και δορυφορικές εικόνες που εξέτασε το Reuters, έχουν συμμετάσχει τουλάχιστον 116 πλοία.

Δεξαμενόπλοια στο σκοτάδι

Το σύστημα βασίστηκε σε μια τεχνική γνωστή ως ship-to-ship transfer, δηλαδή μεταφορά φορτίου από πλοίο σε πλοίο εν πλω.

Τα δεξαμενόπλοια κατευθύνονταν αρχικά σε προκαθορισμένα σημεία συνάντησης πριν από τα Στενά του Ορμούζ. Από εκεί συνέχιζαν το ταξίδι τους με σβησμένους αναμεταδότες εντοπισμού, περιορισμένο φωτισμό και συγκεκριμένες αποστάσεις μεταξύ τους, ώστε να μειώνεται ο κίνδυνος εντοπισμού ή στοχοποίησης.

Στη συνέχεια, λίγο έξω από τη ζώνη που το Ιράν θεωρεί ότι ελέγχει, προσέγγιζαν μεγάλα δεξαμενόπλοια μεταφοράς αργού πετρελαίου και πραγματοποιούσαν τη μεταφόρτωση του φορτίου. Η διαδικασία μπορούσε να διαρκέσει από 24 έως και 40 ώρες.

Οι άδειοι πλέον μεταφορείς επέστρεφαν προς τον Κόλπο, ενώ τα πλήρως φορτωμένα πλοία συνέχιζαν το ταξίδι τους προς τους τελικούς προορισμούς.

Η κατάρριψη του Apache

Το Reuters αποκαλύπτει επίσης ότι το αμερικανικό ελικόπτερο Apache που καταρρίφθηκε από το Ιράν στις 9 Ιουνίου συμμετείχε σε αποστολή που συνδεόταν με το συγκεκριμένο δίκτυο μεταφορών.

Τέσσερις πηγές, μεταξύ των οποίων και πρώην Αμερικανός αξιωματούχος, ανέφεραν ότι το ελικόπτερο είχε εμπλοκή στην επιχείρηση όταν χτυπήθηκε από ιρανικά πυρά, γεγονός που αποτέλεσε μία από τις αφορμές για τα αμερικανικά αντίποινα που ακολούθησαν.

Την ημέρα της κατάρριψης, δορυφορικές εικόνες έδειχναν έξι ζεύγη δεξαμενόπλοιων να πραγματοποιούν ταυτόχρονες μεταφορές πετρελαίου ανοικτά του λιμανιού Σοχάρ στο Ομάν.

Η αμερικανική Κεντρική Διοίκηση (CENTCOM) αρνήθηκε ότι συμμετέχει σε επιχείρηση μεταφοράς πετρελαίου στη θάλασσα, ωστόσο το Reuters επικαλείται πολλαπλές πηγές που υποστηρίζουν ότι η επιχείρηση τελούσε υπό αμερικανικό συντονισμό και παρακολούθηση.

«Κάντο όπως οι Ιρανοί»

Το πιο εντυπωσιακό στοιχείο της έρευνας είναι ότι η τεχνική αυτή αποτελεί εδώ και χρόνια βασικό εργαλείο του ίδιου του Ιράν για την παράκαμψη των αμερικανικών κυρώσεων.

Η Τεχεράνη χρησιμοποιούσε μεταφορές από πλοίο σε πλοίο για να αποκρύπτει την προέλευση του πετρελαίου της και να συνεχίζει τις εξαγωγές της παρά τους περιορισμούς.

Σήμερα, σύμφωνα με το Reuters, η ίδια μέθοδος αξιοποιείται από την Ουάσιγκτον για τον ακριβώς αντίθετο σκοπό: τη διατήρηση των ενεργειακών ροών από τις χώρες του Κόλπου προς τη διεθνή αγορά.

«Είναι ειρωνικό ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δανείζονται πλέον πρακτικές που πρωτοχρησιμοποίησαν το Ιράν, η Ρωσία, η Κίνα και η Βόρεια Κορέα», σχολίασε ο Μάικλ Φρόμαν, πρόεδρος του Council on Foreign Relations.

Πετρέλαιο αξίας δισεκατομμυρίων

Με βάση τις δορυφορικές εικόνες και τη χωρητικότητα των πλοίων που συμμετείχαν, το Reuters υπολογίζει ότι από τις αρχές Μαΐου έχουν μετακινηθεί μέσω του δικτύου αυτού τουλάχιστον 90 εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου και πετρελαϊκών προϊόντων.

Παρότι οι ποσότητες αυτές παραμένουν μικρές σε σχέση με τα περίπου 20 εκατομμύρια βαρέλια που διέρχονταν καθημερινά από τα Στενά του Ορμούζ πριν από τον πόλεμο, ήταν αρκετές ώστε να αποτραπεί μια ακόμη μεγαλύτερη ενεργειακή κρίση.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, μεταξύ των εταιρειών που συμμετείχαν ενεργά στις μεταφορές περιλαμβάνονται πλοία που συνδέονται με την κρατική πετρελαϊκή εταιρεία των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων ADNOC, καθώς και με την Kuwait Oil Tanker Company.

Προσωρινή λύση σε ένα μόνιμο πρόβλημα

Παρά την αποτελεσματικότητά του, το σύστημα θεωρείται εξαιρετικά επικίνδυνο.

Η απενεργοποίηση των συστημάτων εντοπισμού, οι νυχτερινές μετακινήσεις χωρίς φωτισμό και η αυξημένη στρατιωτική ένταση στην περιοχή αυξάνουν σημαντικά τον κίνδυνο ατυχήματος ή επίθεσης.

Για τον Νοάμ Ρέινταν του Washington Institute «ήταν μια προσωρινή απάντηση σε εξαιρετικές συνθήκες».

Η συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν που αναμένεται να υπογραφεί στις 19 Ιουνίου υπόσχεται την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ και την αποκατάσταση των κανονικών εμπορικών ροών. Μέχρι τότε, όμως, η παγκόσμια αγορά πετρελαίου φαίνεται ότι στηρίχθηκε σε μια παράδοξη πραγματικότητα: οι Ηνωμένες Πολιτείες χρησιμοποίησαν την πιο γνωστή τακτική του Ιράν για να αντιμετωπίσουν το ίδιο το Ιράν.

«Η κυβέρνηση επέλεξε να ανακοινώσει τη συμφωνία με γενικόλογες και ασαφείς διατυπώσεις, χωρίς να παρουσιάσει ούτε το ακριβές περιεχόμενο ούτε τις πραγματικές επιχειρησιακές και θεσμικές της διαστάσεις. Όροι όπως «δομημένη συνεργασία», «σύμπραξη», «αντιμετώπιση της τρομοκρατίας», «διαχείριση κρίσεων» και «επιβολή του νόμου» δεν μπορούν να χρησιμοποιούνται χωρίς σαφή προσδιορισμό των ορίων, των αρμοδιοτήτων και των εγγυήσεων προστασίας της εθνικής κυριαρχίας και της επιχειρησιακής αυτονομίας της χώρας. Το Λιμενικό Σώμα – Ελληνική Ακτοφυλακή αποτελεί κρίσιμο πυλώνα της εθνικής ασφάλειας, της φύλαξης των θαλάσσιων συνόρων και της άσκησης κυριαρχικών δικαιωμάτων της Ελλάδας. Συνεπώς, κάθε μορφή συνεργασίας με υπηρεσίες τρίτων χωρών, ιδιαίτερα σε τομείς πληροφοριών, ασφάλειας και επιχειρησιακής δράσης, οφείλει να διέπεται από απόλυτη θεσμική διαφάνεια, δημοκρατικό έλεγχο και σαφές νομικό πλαίσιο», ανέφερε ο Βουλευτής.

Όπως επεσήμανε ο Αλέξανδρος Μεϊκόπουλος, ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι η κυβέρνηση δεν έχει αποσαφηνίσει ποιος είναι ο ακριβής ρόλος και οι αρμοδιότητες της NCIS, γιατί κρίθηκε αναγκαία η συγκεκριμένη συνεργασία και ποια είναι τα πεδία κοινής δράσης. Ακόμη, πουθενά δεν αναφέρεται ρητά αν προβλέπεται φυσική παρουσία ή πρόσβαση στελεχών της αμερικανικής υπηρεσίας σε επιχειρησιακές δομές και πληροφοριακά συστήματα του Λ.Σ.–ΕΛ.ΑΚΤ., ποιες είναι οι προβλέψεις για την ανταλλαγή πληροφοριών και την προστασία ευαίσθητων δεδομένων εθνικής ασφάλειας, καθώς και με ποιον τρόπο διασφαλίζεται ότι δεν επηρεάζονται οι αποκλειστικές αρμοδιότητες των ελληνικών αρχών. Παράλληλα, προκύπτει σοβαρό ζήτημα κοινοβουλευτικής λογοδοσίας, καθώς μέχρι σήμερα δεν έχει υπάρξει επίσημη ενημέρωση της Βουλής ούτε έχει δοθεί στη δημοσιότητα το πλήρες κείμενο του Μνημονίου.

«Ζητήματα εθνικής ασφάλειας και συνεργασίας με ξένες υπηρεσίες δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται με επικοινωνιακού χαρακτήρα ανακοινώσεις και αδιαφανείς διαδικασίες. Η ενημέρωση της Βουλής, η θεσμική λογοδοσία και η διασφάλιση της εθνικής κυριαρχίας αποτελούν αδιαπραγμάτευτες υποχρεώσεις της κυβέρνησης», υπογράμμισε ο Αλέξανδρος Μεϊκόπουλος.

Με την Ερώτησή του, την οποία συνυπογράφουν συνολικά 12 Βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, οι αρμόδιοι Υπουργοί καλούνται να απαντήσουν:

1. Ποιος είναι ακριβώς ο θεσμικός ρόλος, η αποστολή και οι επιχειρησιακές αρμοδιότητες της υπηρεσίας NCIS και ποια είναι η συνάφεια της συνεργασίας της με το έργο και την αποστολή του Λ.Σ.–ΕΛ.ΑΚΤ.;

2. Ποιοι συγκεκριμένοι λόγοι οδήγησαν στην υπογραφή του εν λόγω Μνημονίου Συνεργασίας και ποιες επιχειρησιακές ή θεσμικές ανάγκες του Λ.Σ.–ΕΛ.ΑΚΤ. εκτιμά η κυβέρνηση ότι αυτό καλύπτει;

3. Ποιο είναι το ακριβές περιεχόμενο της αναφερόμενης «δομημένης συνεργασίας» και ποια πεδία κοινής δράσης προβλέπονται μεταξύ των δύο πλευρών;

4. Προβλέπεται οποιαδήποτε μορφή φυσικής παρουσίας, εγκατάστασης, συμμετοχής ή πρόσβασης στελεχών της NCIS σε επιχειρησιακές δομές, κέντρα συντονισμού, πληροφοριακά συστήματα ή υπηρεσίες του Λ.Σ.–ΕΛ.ΑΚΤ.; Αν ναι, υπό ποιο νομικό και επιχειρησιακό καθεστώς;

5. Με ποιον τρόπο διασφαλίζεται ότι η συνεργασία αυτή δεν θίγει την πλήρη επιχειρησιακή αυτονομία και τις αποκλειστικές αρμοδιότητες των ελληνικών αρχών σε ζητήματα ασφάλειας, επιβολής του νόμου και διαχείρισης κρίσεων εντός της ελληνικής επικράτειας και των περιοχών ελληνικής ευθύνης;

6. Έχει ενημερωθεί η Βουλή των Ελλήνων για το περιεχόμενο του Μνημονίου και προτίθεται η κυβέρνηση να καταθέσει το πλήρες κείμενο της συμφωνίας, ώστε να υπάρξει κοινοβουλευτικός έλεγχος και δημόσια ενημέρωση;

7. Ποιες προβλέψεις περιλαμβάνει το Μνημόνιο ως προς την ανταλλαγή πληροφοριών, τη διαχείριση δεδομένων και την προστασία ευαίσθητου υλικού που αφορά ζητήματα εθνικής ασφάλειας;

Όμως, το μεγαλύτερο πρόβλημα εξακολουθεί να είναι η υγροποίηση φορτίων -ένα φαινόμενο όπου ένα χύδην ξηρό φορτίο μετατρέπεται σε μία σχεδόν υγρή φάση-, η οποία ευθύνεται για πάνω από το 50% των ατυχημάτων. Μάλιστα, στην ετήσια έκθεση δεν περιλαμβάνονται οι απώλειες πλοίων στην Ερυθρά Θάλασσα και στον Κόλπο του Άντεν που οφείλονται σε ένοπλες επιθέσεις.

Σύμφωνα με την INTERCARGO, την περίοδο 2016-2025 καταγράφηκαν 17 ολικές απώλειες bulk carriers, άνω των 10.000 dwt. Σε επίπεδο καθαρών αριθμών, η εικόνα δείχνει ότι οι ολικές απώλειες έχουν μειωθεί σημαντικά σε σχέση με παλαιότερες δεκαετίες. Για τα έτη 2013-2022, τα στοιχεία έδειξαν ότι χάθηκαν 104 ζωές και 26 φορτηγά πλοία, τα έτη 2014-2023 σημειώθηκαν 21 απώλειες πλοίων και 89 θάνατοι και την περίοδο 2015-2024 καταγράφηκαν 20 απώλειες bulk carriers και 89 θάνατοι.

Η INTERCARGO υπογραμμίζει ότι ο κυλιόμενος δεκαετής μέσος όρος απωλειών bulk carriers συνεχίζει να υποχωρεί, ακόμη και σε ένα περιβάλλον όπου ο παγκόσμιος στόλος έχει αυξηθεί αισθητά. Όπως αναφέρεται, ο αριθμός των bulk carriers διεθνώς αυξήθηκε από περίπου 10.400 πλοία το 2013 σε 13.669 πλοία έως τον Δεκέμβριο του 2025, γεγονός που καθιστά ακόμη πιο αξιοσημείωτη τη βελτίωση των δεικτών ασφαλείας.

Η υγροποίηση

Ωστόσο, πίσω από αυτή τη συνολική πρόοδο, η έκθεση εντοπίζει με σαφήνεια ότι η υγροποίηση φορτίων παραμένει ο μεγαλύτερος κίνδυνος για την ανθρώπινη ζωή.

Η INTERCARGO σημειώνει ότι, από το 2009, έχουν καταγραφεί 12 περιστατικά υγροποίησης, εκ των οποίων τα περισσότερα σχετίζονται με μεταλλεύματα νικελίου, ενώ αναφέρεται και νέο περιστατικό το 2026, με φορτίο μετάλλευμα νικελίου από τις Φιλιππίνες, που κόστισε τη ζωή σε έξι ναυτικούς.

Αν και στο διάστημα 2016-2025 η υγροποίηση συνδέθηκε με μόλις δύο απώλειες πλοίων, προκάλεσε 37 θανάτους, δηλαδή το 52,1% του συνόλου των απωλειών ζωής.

Η σημασία αυτού του κινδύνου είναι κομβική για τον κλάδο, καθώς η υγροποίηση μπορεί να προκαλέσει ταχύτατη μετατόπιση φορτίου, απώλεια ευστάθειας και, τελικά, βύθιση του πλοίου. Η INTERCARGO συνδέει άμεσα την αντιμετώπισή της με την αυστηρότερη και πιο πρακτική εφαρμογή του IMSBC Code, ζητώντας ισχυρότερους ελέγχους από σημαίες και λιμάνια και καλύτερη εκπαίδευση τόσο των πληρωμάτων όσο και του προσωπικού ξηράς που εμπλέκεται στη διαχείριση φορτίων.

Άλλοι παράγοντες

Αντίθετα, σε ό,τι αφορά τον αριθμό των ίδιων των απωλειών πλοίων, οι προσαράξεις παραμένουν ο μεγαλύτερος παράγοντας κινδύνου. Η έκθεση καταγράφει επτά απώλειες πλοίων από grounding, δηλαδή το 41,1% του συνόλου των 17 περιστατικών. Ακολουθεί η εισροή υδάτων, με τέσσερις απώλειες πλοίων, οι οποίες όμως είχαν εξαιρετικά βαρύ ανθρώπινο αποτύπωμα, καθώς συνδέθηκαν με 34 θανάτους, δηλαδή με το 47,9% του συνόλου.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει και η κατανομή ανά μέγεθος πλοίου. Η κατηγορία 50.000-59.999 dwt ήταν εκείνη με το βαρύτερο τίμημα σε ανθρώπινες ζωές, καθώς οι τέσσερις απώλειες πλοίων αυτής της κατηγορίας συνδέθηκαν με 37 θανάτους, δηλαδή ξανά με το 52,1% του συνολικού αριθμού. Αντίθετα, στα πλοία 80.000+ dwt σημειώθηκαν πέντε απώλειες, οι περισσότερες από κάθε άλλη κατηγορία, με 22 θανάτους. Η μέση ηλικία των bulk carriers που χάθηκαν στη δεκαετία ήταν 18,1 έτη.

Όπως σημειώνει ο διευθύνων σύμβουλος των Ναυπηγείων Χαλκίδας, Ashraf Bayoumi, η συγκεκριμένη επένδυση ύψους 35 εκατ. ευρώ, εντάσσεται σε έναν ευρύτερο σχεδιασμό αναβάθμισης των υποδομών της εταιρείας, με στόχο την ενίσχυση της παρουσίας της στην αγορά της Ανατολικής Μεσογείου και την καλύτερη εξυπηρέτηση των σύγχρονων αναγκών της διεθνούς ναυτιλίας. Σύμφωνα με τον ίδιο, η νέα πλωτή δεξαμενή αναμένεται να είναι έτοιμη και να τεθεί σε λειτουργία έως το τέλος του 2026.

Η ναυπηγοεπισκευαστική δραστηριότητα διεθνώς βρίσκεται σε φάση σημαντικών αλλαγών, καθώς οι νέοι περιβαλλοντικοί κανονισμοί και η μετάβαση σε πιο ενεργειακά αποδοτικά πλοία δημιουργούν αυξημένη ζήτηση για εξειδικευμένες τεχνικές εργασίες. Οι ναυτιλιακές εταιρείες αναζητούν πλέον συνεργάτες που μπορούν να προσφέρουν ολοκληρωμένες υπηρεσίες με ταχύτητα, αξιοπιστία και συμμόρφωση με τα διεθνή πρότυπα.

Σε αυτό το πλαίσιο, η νέα δεξαμενή Panamax αναμένεται να διευρύνει σημαντικά τις δυνατότητες των Ναυπηγείων Χαλκίδας, επιτρέποντας την εξυπηρέτηση μεγαλύτερου αριθμού πλοίων και την ανάληψη έργων αυξημένων τεχνικών απαιτήσεων.

Όπως αναφέρει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Ashraf Bayoumi, η αγορά στρέφεται πλέον προς πιο σύγχρονες και περιβαλλοντικά συμβατές λύσεις, γεγονός που καθιστά αναγκαίες τις επενδύσεις σε υποδομές και εξοπλισμό.

«Η νέα δεξαμενή Panamax αποτελεί στρατηγική επένδυση και εντάσσεται στον συνολικό σχεδιασμό αναβάθμισης των υποδομών μας. Στόχος μας είναι να ανταποκριθούμε στις αυξημένες απαιτήσεις της διεθνούς ναυτιλιακής αγοράς», επισημαίνει.

Σύμφωνα με τον ίδιο, η επένδυση δεν αφορά μόνο την αύξηση της παραγωγικής δυναμικότητας αλλά και τη δημιουργία των προϋποθέσεων για την προσέλκυση νέων έργων που μέχρι σήμερα κατευθύνονταν σε ναυπηγεία του εξωτερικού. Όπως σημειώνει, η ενίσχυση των ελληνικών ναυπηγοεπισκευαστικών υποδομών μπορεί να συμβάλει στη διατήρηση μεγαλύτερου μέρους της σχετικής δραστηριότητας εντός της χώρας, ενισχύοντας παράλληλα την ανταγωνιστικότητα του κλάδου.

Η απόκτηση της νέας δεξαμενής αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου προγράμματος εκσυγχρονισμού που περιλαμβάνει αναβάθμιση εγκαταστάσεων, ανανέωση εξοπλισμού και ενίσχυση του ανθρώπινου δυναμικού με εξειδικευμένους τεχνικούς και μηχανικούς.

Παράγοντες της αγοράς επισημαίνουν ότι η Ανατολική Μεσόγειος εξελίσσεται σε περιοχή αυξημένου ενδιαφέροντος για τη ναυπηγοεπισκευαστική βιομηχανία, καθώς συγκεντρώνει σημαντική ναυτιλιακή δραστηριότητα και βρίσκεται πάνω σε κρίσιμες εμπορικές διαδρομές που συνδέουν την Ευρώπη, τη Μέση Ανατολή και την Ασία.

Ταυτόχρονα, ο ανταγωνισμός μεταξύ των ναυπηγοεπισκευαστικών κέντρων της περιοχής εντείνεται, με αρκετές χώρες να επενδύουν σε νέες υποδομές προκειμένου να διεκδικήσουν μεγαλύτερο μερίδιο της αγοράς. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, τα ελληνικά ναυπηγεία επιχειρούν να ενισχύσουν τη θέση τους αξιοποιώντας τόσο τη γεωγραφική θέση της χώρας όσο και τη μακρά παράδοση της Ελλάδας στη ναυτιλία.

Ο Ashraf Bayoumi εκτιμά ότι η συνδυασμένη επένδυση σε υποδομές, τεχνολογικό εξοπλισμό και ανθρώπινο δυναμικό δημιουργεί τις προϋποθέσεις για την ανάπτυξη ενός σύγχρονου και ανταγωνιστικού ναυπηγοεπισκευαστικού κέντρου. Όπως σημειώνει, η στρατηγική των Ναυπηγείων Χαλκίδας βασίζεται στη διαρκή αναβάθμιση των υπηρεσιών τους και στην υιοθέτηση βιώσιμων πρακτικών που ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις της νέας εποχής για τη διεθνή ναυτιλία.

Με την ολοκλήρωση της επένδυσης και την έναρξη λειτουργίας της νέας δεξαμενής, που προγραμματίζεται έως το τέλος του έτους, η διοίκηση της εταιρείας προσβλέπει στην περαιτέρω ενίσχυση της παρουσίας της στην αγορά της Ανατολικής Μεσογείου, διεκδικώντας μεγαλύτερο μερίδιο σε έναν κλάδο που βρίσκεται σε φάση μετασχηματισμού και αυξημένων επενδυτικών αναγκών.

Το λιμάνι της Ηγουμενίτσας είναι το δεύτερο μεγαλύτερο λιμάνι της Αδριατικής, δεδομένου ότι διακινήθηκαν το προηγούμενο έτος συνολικά 3.033.186 επιβάτες και παρουσίασε αύξηση κατά 15%.

Στην τέταρτη θέση ακολουθεί το λιμάνι της Κέρκυρας με 1.920.980 επιβάτες και αύξηση 9,5%, ενώ το λιμάνι της Πάτρας, είναι στην δωδέκατη θέση με 451.803 επιβάτες και αύξηση 1,9%.

Το 2025, οι θαλάσσιες συνδέσεις στην Αδριατική επιβεβαίωσαν τον στρατηγικό τους ρόλο στο ευρωπαϊκό πανόραμα.

Σύμφωνα με την Έκθεση Τουρισμού της Αδριατικής Θάλασσας, ο τομέας των πορθμείων και των ταχυπλόων μετέφερε πάνω από 25,5 εκατομμύρια επιβάτες στα 40 κύρια λιμάνια της περιοχής, ενώ ο ναυτικός τουρισμός σημείωσε αυξανόμενη παρουσία νεότερων, πιο εύπορων ιστιοπλόων κατά μήκος των ανατολικών ακτών της Αδριατικής.

Αυτά είναι μερικά από τα δεδομένα που θα βρεθούν στο επίκεντρο της όγδοης έκδοσης του Φόρουμ Αδριατικής Θάλασσας – Κρουαζιέρα, Πλοίο, Ιστιοπλοΐα και Γιοτ , της κορυφαίας διεθνούς εκδήλωσης αφιερωμένης στον θαλάσσιο τουρισμό στην περιοχή της Αδριατικής, που έχει προγραμματιστεί στη Βενετία στις 25 και 26 Ιουνίου.

Η εκδήλωση, η οποία σχεδιάστηκε και διοργανώθηκε από την Risposte Turismo σε συνεργασία με την Αρχή Λιμένων της Βόρειας Αδριατικής Θάλασσας, θα συγκεντρώσει περίπου 200 φορείς εκμετάλλευσης από τις επτά χώρες που βρέχονται από την Αδριατική, προσφέροντας μια σημαντική ευκαιρία για συζήτηση των προοπτικών ανάπτυξης των τομέων της κρουαζιέρας, των πορθμείων και της ναυτιλίας.

«Από το 2013, το Φόρουμ της Αδριατικής Θάλασσας έχει καθιερωθεί ως το κορυφαίο διεθνές φόρουμ για τον θαλάσσιο τουρισμό στην Αδριατική», δήλωσε ο Francesco di Cesare, πρόεδρος του Risposte Turismo.

«Το αυξανόμενο ενδιαφέρον που λαμβάνουμε με κάθε διοργάνωση επιβεβαιώνει την εγκυρότητα της πορείας που έχουμε χαράξει και μας ενθαρρύνει να δημιουργήσουμε νέες ευκαιρίες για διάλογο και συνεργασία μεταξύ ιδρυμάτων, φορέων και τοπικών κοινοτήτων».

Τα θέματα που θα τεθούν στο επίκεντρο της συζήτησης θα περιλαμβάνουν τη βιωσιμότητα των θαλάσσιων προορισμών, την εξέλιξη της τουριστικής ζήτησης, τις επενδύσεις σε λιμενικές υποδομές και τις ευκαιρίες ανάπτυξης που προσφέρουν τα διάφορα τμήματα του θαλάσσιου τουρισμού.

Ιδιαίτερη προσοχή θα δοθεί στο βενετσιάνικο λιμενικό σύστημα. «Το 2025, τα λιμάνια της Βενετίας και της Κιότζια κατάφεραν να φτάσουν συνολικά το ορόσημο των 617.000 επιβατών. Αλλά το έργο δεν έχει τελειώσει ακόμα. Η Λιμενική Αρχή, σε συνέργεια με τους θεσμούς, την Λιμενική Αρχή και ολόκληρη την λιμενική κοινότητα, σκοπεύει να συνεχίσει την ήδη προγραμματισμένη υλοποίηση υποδομών και λειτουργικών έργων, ώστε να διασφαλιστεί ότι ο τομέας έχει σταθερές προοπτικές ανάπτυξης, ωφελώντας τη Βενετία, την Κιότζια και την βιομηχανία κρουαζιέρας της Αδριατικής», σχολίασε ο Matteo Gasparato, πρόεδρος της Λιμενικής Αρχής της Βόρειας Αδριατικής Θάλασσας.

Αναφερόμενος στην περίοδο της πανδημίας Covid-19, σημείωσε ότι αποτέλεσε μια ισχυρή υπενθύμιση της θεμελιώδους σημασίας της ναυτιλίας, καθώς, παρά τις πρωτοφανείς πιέσεις που δέχθηκαν οι οικονομίες και οι εφοδιαστικές αλυσίδες, τα πλοία συνέχισαν να μεταφέρουν ενέργεια, τρόφιμα, πρώτες ύλες και βασικά αγαθά, εξασφαλίζοντας την ομαλή λειτουργία των κοινωνιών και της παγκόσμιας οικονομίας.

Παράλληλα, μιλώντας σε πάνελ στο πλαίσιο της Capital Link, εξέφρασε τον προβληματισμό του για το γεγονός ότι, όπως ανέφερε, στην Ευρωπαϊκή Ένωση εξακολουθεί να επικρατεί σε ορισμένες περιπτώσεις η αντίληψη ότι η στοχοποίηση συγκεκριμένων πλοίων ή τμημάτων του στόλου για περιβαλλοντικούς λόγους μπορεί να αποτελέσει αποτελεσματική λύση.

Όπως επισήμανε, πρόκειται για μια λανθασμένη προσέγγιση, η οποία συχνά οδηγεί σε αποφάσεις με αρνητικές συνέπειες τόσο για τη ναυτιλία όσο και για την ευρύτερη οικονομία.

Αναφερόμενος στον λεγόμενο «σκιώδη στόλο», ο Γιώργος Προκοπίου σημείωσε ότι καταγράφονται και θετικές εξελίξεις, καθώς η μείωση των δραστηριοτήτων στη Βενεζουέλα και ο περιορισμός των διαθέσιμων αγορών έχουν μειώσει σημαντικά τις δυνατότητες απασχόλησής του.

 Η Ρωσία, τόνισε, αποτελεί πλέον τη βασική εναπομείνασα αγορά για μεγάλο μέρος αυτού του στόλου.

Επισήμανε επίσης ότι τα πλοία του σκιώδους στόλου είναι συχνά ανεπαρκώς συντηρημένα και δεν διαθέτουν επαρκή ασφαλιστική κάλυψη, γεγονός που δημιουργεί σοβαρούς κινδύνους για το περιβάλλον, την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας και την ανθρώπινη ζωή.

Για τον λόγο αυτό, εκτίμησε ότι ο περιορισμός της δραστηριότητάς του συνιστά θετική εξέλιξη για τη διεθνή ναυτιλία.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην αρχή της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας, την οποία χαρακτήρισε αδιαπραγμάτευτη προϋπόθεση για τη λειτουργία του παγκόσμιου εμπορίου.

Όπως υπογράμμισε, κανένα κράτος ή φορέας δεν θα πρέπει να επιβάλλει περιορισμούς, διόδια ή άλλες επιβαρύνσεις στις διεθνείς θαλάσσιες οδούς, καθώς η ελεύθερη και ασφαλής διέλευση των πλοίων αποτελεί θεμελιώδη προϋπόθεση για τη σταθερότητα της διεθνούς οικονομίας.

Παράλληλα, αναγνώρισε τον καθοριστικό ρόλο των ναυτικών, επισημαίνοντας ότι σε περιόδους κρίσεων εκείνοι βρίσκονται στην πρώτη γραμμή, διασχίζοντας περιοχές αυξημένου κινδύνου, όπως τα Στενά του Ορμούζ.

Όπως ανέφερε, η αφοσίωση, ο επαγγελματισμός και οι ισχυροί δεσμοί μεταξύ των ναυτιλιακών εταιρειών και των πληρωμάτων τους αποτελούν βασικούς παράγοντες που επιτρέπουν στη ναυτιλία να συνεχίζει απρόσκοπτα τη λειτουργία της ακόμη και υπό εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες.

Ο Γιώργος Προκοπίου αναφέρθηκε επίσης στις προκλήσεις που σχετίζονται με την παγκόσμια ενεργειακή πολιτική, τονίζοντας ότι η συζήτηση πρέπει να βασίζεται στον ρεαλισμό.

Όπως σημείωσε, η κατανάλωση ενέργειας συνδέεται άμεσα με το βιοτικό επίπεδο και τις ανάγκες των σύγχρονων κοινωνιών, οι οποίες απαιτούν ολοένα και μεγαλύτερες ποσότητες ενέργειας για τις μεταφορές, τη βιομηχανία, τη θέρμανση, την ψύξη και την καθημερινή δραστηριότητα.

Υπό αυτό το πρίσμα, υποστήριξε ότι ο κόσμος εξακολουθεί να χρειάζεται άνθρακα, πετρέλαιο, φυσικό αέριο και LNG, επισημαίνοντας ότι η τρέχουσα περίοδος δεν συνιστά αποκλειστικά μια ενεργειακή μετάβαση, αλλά περισσότερο μια περίοδο ενεργειακής προσθήκης, κατά την οποία νέες πηγές ενέργειας ενσωματώνονται στο ενεργειακό μείγμα χωρίς να υποκαθιστούν πλήρως τις υφιστάμενες.

Στο ίδιο πλαίσιο, υπογράμμισε ότι η ενεργειακή ασφάλεια δεν εξαρτάται μόνο από τη διαθεσιμότητα εναλλακτικών λύσεων αλλά και από το κόστος τους.

 Όπως ανέφερε, εξίσου σημαντικό με την πρόσβαση στην ενέργεια είναι η δυνατότητα απόκτησής της σε τιμές που επιτρέπουν στις οικονομίες και στις βιομηχανίες να παραμένουν ανταγωνιστικές.

Αναφερόμενος στις περιβαλλοντικές προκλήσεις, σημείωσε ότι η ναυτιλία συχνά αντιμετωπίζεται δυσανάλογα σε σχέση με τη συμβολή της στις παγκόσμιες εκπομπές.

Τόνισε ότι, παρότι μεταφέρει περίπου το 90% του παγκόσμιου εμπορίου, ευθύνεται για σχετικά περιορισμένο ποσοστό των συνολικών εκπομπών, επισημαίνοντας ότι η ουσιαστική μείωση των εκπομπών απαιτεί μια συνολική και επιστημονικά τεκμηριωμένη προσέγγιση, προσαρμοσμένη στις τεχνολογικές δυνατότητες της εποχής.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στον ρόλο των ειδικών του κλάδου στη διαμόρφωση των μελλοντικών κανονιστικών πλαισίων.

 Όπως υπογράμμισε, οι νηογνώμονες και οι τεχνικοί οργανισμοί διαθέτουν την απαιτούμενη γνώση και εμπειρία για την αξιολόγηση των τεχνολογικών επιλογών και τη διαμόρφωση ρεαλιστικών και εφαρμόσιμων κανονισμών.

Τόνισε δε ότι η ναυτιλία έχει αποδείξει διαχρονικά την ικανότητά της να προσαρμόζεται και να εξελίσσεται, υπό την προϋπόθεση ότι οι αποφάσεις λαμβάνονται με βάση τεχνικά δεδομένα, οικονομική λογική και ουσιαστική κατανόηση του ρόλου της στην παγκόσμια οικονομία.

Κλείνοντας, ο Γιώργος Προκοπίου αναφέρθηκε στη μακρά ναυτική παράδοση της Ελλάδας και στη διαχρονική προσήλωσή της στην υπεράσπιση της ελευθερίας των θαλασσών.

Υπογράμμισε ότι, σε μια περίοδο έντονων γεωπολιτικών προκλήσεων και διεθνών αναταράξεων, η παγκόσμια ναυτιλιακή κοινότητα οφείλει να παραμείνει προσηλωμένη στις αρχές της ελεύθερης ναυσιπλοΐας, της ενεργειακής ασφάλειας και της απρόσκοπτης λειτουργίας του παγκόσμιου εμπορίου, οι οποίες αποτελούν θεμελιώδεις προϋποθέσεις για την ευημερία, τη σταθερότητα και την ανάπτυξη των οικονομιών διεθνώς.