Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ετοιμάζεται να ανακοινώσει την Τετάρτη 4 Ιουνίου ότι δεν θα δοθεί παράταση στο Ταμείο Ανάκαμψης (ΤΑΑ). Το μήνυμα είναι σαφές: όλα τα κονδύλια θα πρέπει να δεσμευτούν έως τις 21 Αυγούστου 2026 και να έχουν εκταμιευτεί το αργότερο μέχρι το τέλος του ίδιου χρόνου.
Αυτό αποτελεί έμμεση απάντηση στις χώρες που ζητούν παράταση – όπως Ιταλία, Ισπανία, Πορτογαλία και Πολωνία – αλλά και σαφές κάλεσμα για επιτάχυνση προς κράτη όπως η Ελλάδα, που βρίσκονται ήδη σε προχωρημένο στάδιο υλοποίησης.
Η Ελλάδα έχει ακόμη να υλοποιήσει 258 ορόσημα και στόχους, προκειμένου να αξιοποιήσει πλήρως τα υπόλοιπα 14,7 δισ. ευρώ που δικαιούται από το Ταμείο. Έχει ήδη καταθέσει την τελική αναθεώρηση του προγράμματος «Ελλάδα 2.0», ενσωματώνοντας και τα έργα του RepowerEU, και εισέρχεται πλέον στην τελική φάση υλοποίησης.
Νομικά Αδιέξοδα και Πολιτική Αντίθεση σε Παράταση
Σύμφωνα με δημοσίευμα του Politico, οι πιέσεις για παράταση του προγράμματος προσέκρουσαν στην αντίσταση των νομικών υπηρεσιών της Κομισιόν, οι οποίες προειδοποίησαν ότι κάτι τέτοιο θα απαιτούσε αναθεώρηση πολλών επίσημων εγγράφων, κάτι ανέφικτο πλέον χρονικά.
Επιπλέον, μια αλλαγή των προθεσμιών θα χρειαζόταν την ομόφωνη έγκριση όλων των κρατών-μελών, κάτι που οι βόρειες χώρες – Γερμανία, Ολλανδία και Φινλανδία – απορρίπτουν κατηγορηματικά.
Αξίζει να σημειωθεί ότι, παρά τη σημασία του Ταμείου, η μέχρι σήμερα απορρόφηση είναι απογοητευτική: μόνο 315 από τα 650 δισ. ευρώ έχουν εκταμιευτεί συνολικά από το Ταμείο Ανάκαμψης.
Ρήτρα Διαφυγής για τις Αμυντικές Δαπάνες – Τι Σημαίνει για την Ελλάδα
Το δεύτερο κρίσιμο ζήτημα για την Ελλάδα αφορά τη ρήτρα διαφυγής για τις αμυντικές δαπάνες, που συζητείται για ενεργοποίηση από 12 χώρες της ΕΕ, ανάμεσά τους και η Ελλάδα.
Η σχετική ρύθμιση, που θα ισχύσει αρχικά για την επόμενη τετραετία, προβλέπει ότι οι αυξημένες αμυντικές δαπάνες (έως 1,5% του ΑΕΠ) δεν θα υπολογίζονται στο έλλειμμα, εφόσον οι χώρες συμμορφώνονται με το νέο δημοσιονομικό πλαίσιο.
- Το έλλειμμα (πλην άμυνας) δεν πρέπει να ξεπερνά το 3% του ΑΕΠ.
- Χώρες με υψηλό χρέος οφείλουν να το μειώνουν κατά τουλάχιστον 1% του ΑΕΠ ετησίως.
Έτος βάσης για τον υπολογισμό των αυξήσεων στις δαπάνες ορίζεται το 2021, δηλαδή πριν από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία.
Για την Ελλάδα, όμως, αναμένεται ειδικό καθεστώς, καθώς – μαζί με την Πολωνία – έχει τις υψηλότερες αμυντικές δαπάνες στο ΝΑΤΟ, μετά τις ΗΠΑ.
Δημοσιονομικός Χώρος 600 Εκατ. Ευρώ
Ο υπουργός Οικονομικών, κ. Κυριάκος Πιερρακάκης, έχει αναφέρει ότι η Ελλάδα υπολογίζει σε επιπλέον δημοσιονομικό χώρο ύψους 600 εκατ. ευρώ, λόγω των εξαιρέσεων στις αμυντικές δαπάνες. Αυτό το ποσό δεν θα καταγραφεί ως έλλειμμα.
Η τελική ανακοίνωση του δημοσιονομικού χώρου για την Ελλάδα αναμένεται να γίνει από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, μέσα στις επόμενες ημέρες.
