Τη συντήρηση των τιμών των τροφίμων στα σημερινά επίπεδα και τη συγκράτηση των αυξήσεων στις τιμές των καυσίμων είναι το δίπτυχο στο οποίο το οικονομικό επιτελείο αναζητά μεσοπρόθεσμες λύσεις εν όψει ενός δύσκολου χειμώνα.
Την εκτίναξη του πληθωρισμού στο 5,1% τον Σεπτέμβριο, από 3,7% τον Αύγουστο για την Ελλάδα, την οποία ανακοίνωσε την Παρασκευή η Eurostat για την Ελλάδα (στην Ευρωζώνη ο πληθωρισμός αυξήθηκε στο 3,8% από 3,2% τον Αύγουστο), συνοδεύουν κάποια επιμέρους στοιχεία για το πώς κινούνται οι τιμές στη χώρα, τα οποία είναι ενδεικτικά της κατάστασης. Οι τιμές της ενέργειας αυξήθηκαν στην Ελλάδα κατά 25,4%, ενώ στον μέσο όρο της Ευρωζώνης η αύξηση ήταν 18,8%. Αντίθετα, οι τιμές των τροφίμων καταγράφουν για τον Σεπτέμβριο οριακή μείωση κατά 0,2%, ενώ στον μέσο όρο της Ευρωζώνης είχαν αύξηση 1,2%. Η Ελλάδα έχει επίσης απώλειες στις υπηρεσίες, όπου οι τιμές αυξήθηκαν στην Ελλάδα κατά 6,3%, έναντι αύξησης 3,2% που καταγράφηκε στον μέσο όρο της Ευρωζώνης. Στη μεγαλύτερη εικόνα, ο δομικός πληθωρισμός στην Ελλάδα έφτασε τον Σεπτέμβριο στο 4,5%, έναντι αύξησης 2,5% στον μέσο ευρωπαϊκό όρο. Από τα στοιχεία αυτά προκύπτει αβίαστα ότι η Ελλάδα, με την πρωτοβουλία για τη μείωση των τιμών, την οποία ξεκίνησε από το τέλος Αυγούστου και ολοκληρώνεται μέχρις το τέλος του Οκτωβρίου, έχει πετύχει προς το παρόν στη μη μετάδοση των υψηλών τιμών των καυσίμων στα τρόφιμα. Στα καύσιμα, όμως, λόγω της υψηλής εξάρτησης της χώρας από τα ορυκτά καύσιμα, έχει πολύ υψηλότερες αυξήσεις στις τιμές της ενέργειας.
Προς το παρόν, μια προσπάθεια αποσυμπίεσης των πιέσεων για υψηλότερα μέτρα στήριξης για την Ελλάδα, αλλά και τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες, ήρθε η χθεσινή κίνηση που προετοιμάζει το G7, υπό τη Γαλλική Προεδρία, η οποία θα προτείνει την απελευθέρωση άλλων 100 εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου, με στόχο να μειωθούν κάπως οι διεθνείς τιμές, όπως συνέβη και τον περασμένο Απρίλιο.
Το βλέμμα στις Βρυξέλλες
Ωστόσο, ο προβληματισμός που αναπτύσσεται στο οικονομικό επιτελείο αφορά κυρίως τη μεσοπρόθεσμη πορεία της κρίσης. Οι απειλές του προέδρου Τραμπ, για την περίοδο μετά τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ τον Νοέμβριο, σχετικά με μια συμφωνία, με υποχώρηση του Ιράν, ή συνέχιση των βομβαρδισμών, δεν προμηνύουν τις καλύτερες δυνατές εξελίξεις. Ωστόσο, τον Νοέμβριο, τόσο στη Βόρεια όσο και στη Νότια Ευρώπη, θα έχουμε και την κορύφωση της ζήτησης λόγω κλιματολογικών συνθηκών και μαζί της η πίεση για στήριξη και της ελληνικής οικονομίας, αν οι τιμές της ενέργειας ξεπεράσουν τα σημερινά επίπεδα.
Η Ελλάδα, όπως δήλωσε πρόσφατα και ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup κ. Κυριάκος Πιερρακάκης, δεν πρόκειται να ζητήσει τη μείωση του ΕΦΚ, αλλά θα συνεχίσει να ζητά περισσότερο δημοσιονομικό χώρο, για να στηρίξει νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Το κακό είναι ότι θα πρέπει να υπάρξει μια αλλαγή του κλίματος μέχρι το αργότερο το τέλος του μήνα, ώστε να μπορέσει να ενισχυθεί όσο το δυνατό περισσότερο το φετινό επίδομα θέρμανσης, για το οποίο έχουν εγγραφεί 270 εκατ. ευρώ στον προϋπολογισμό του 2026.
Με τα τρόφιμα, το θέμα είναι πιο πολύπλοκο. Η λήξη της περιόδου για την οποία οι αλυσίδες σουπερμάρκετ έχουν δεσμευτεί για μειώσεις τιμών θα ολοκληρωθεί στο τέλος του μήνα. Αν λοιπόν μέχρι τότε οι τιμές χονδρικής θα έχουν αυξηθεί, λόγω της ανόδου του κόστους παραγωγής και χωρίς μια νέα συμφωνία, θα δούμε μεγάλες αυξήσεις τιμών. Αυτό τον καιρό, εκτός από τη συνέχιση της επιδότησης του πετρελαίου κίνησης (το οποίο συνδέεται με το μεταφορικό κόστος), δεν υπάρχει άλλη λύση για την ανάσχεση των τιμών στα τρόφιμα.
