Η πρόσφατη απόφαση του αιγυπτιακού εφετείου εναντίον της Ιεράς Μονής Σινά προκάλεσε ισχυρό σοκ στην Αθήνα και αποτελεί σοβαρό πλήγμα στις σχέσεις Ελλάδας και Αιγύπτου. Παρά τις διαβεβαιώσεις για στρατηγική συνεργασία, η υπόθεση δείχνει ότι τα πράγματα είναι πιο σύνθετα.
Από τις Ευχαριστίες στις Αντιφάσεις
Μόλις λίγες ημέρες πριν την ανακοίνωση της απόφασης, στις 7 Μαΐου, πραγματοποιήθηκε συνεδρίαση του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας Ελλάδας-Αιγύπτου, όπου ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης ευχαρίστησε τον Πρόεδρο ελ-Σίσι για το ενδιαφέρον του για τη Μονή. Παρά τις θετικές εντυπώσεις, η απόφαση του εφετείου φανέρωσε πλήρη αιφνιδιασμό από ελληνικής πλευράς.
Ο ίδιος ο πρόεδρος Σίσι φέρεται να παραδέχθηκε ότι δεν ελέγχει απόλυτα τον κρατικό μηχανισμό – μια δήλωση που σήμερα μοιάζει εξαιρετικά προβληματική, αν όχι αμφίσημη.
Τι Αποφάσισε το Δικαστήριο
Η απόφαση του αιγυπτιακού εφετείου δεν περιορίζεται σε τεχνικές λεπτομέρειες. Κρίνει ότι η Μονή δεν έχει νομικούς τίτλους για τα κτίρια και τα εξαρτήματά της, ακόμα και για το εντός των τειχών συγκρότημα. Ο Αρχιεπίσκοπος Σινά χαρακτηρίζεται ως μη νομικά αναγνωρισμένος εκπρόσωπος. Το αποτέλεσμα; Η Μονή αντιμετωπίζεται σαν καταπατητής και υπάρχει πλέον ανοιχτό το ενδεχόμενο έξωσης των μοναχών.
Οι Διπλωματικές Κινήσεις και η Επίσημη Θέση
Το ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών αντέδρασε με ψυχραιμία, κρατώντας χαμηλούς τόνους. Έγινε λόγος για διαφωνία που αφορά περιουσίες σε προστατευόμενες περιοχές και όχι την ίδια τη Μονή. Ωστόσο, το περιεχόμενο της απόφασης δημιουργεί σοβαρές αμφιβολίες για αυτή την ερμηνεία.
Εκπρόσωπος της Μονής έκανε λόγο για «δήμευση» και «φιλοξενούμενους στο ίδιο τους το σπίτι».
Η Ιστορία και η Σημασία της Μονής
Η Μονή του Θεοβαδίστου Όρους Σινά ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα από τον αυτοκράτορα Ιουστινιανό. Είναι το αρχαιότερο εν λειτουργία χριστιανικό μοναστήρι στον κόσμο και αποτελεί μνημείο παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς της UNESCO. Διαθέτει σπάνια χειρόγραφα και ανεκτίμητα κειμήλια, ενώ διατηρεί στενούς δεσμούς με την τοπική κοινότητα των βεδουίνων.
Η Μονή έχει καθεστώς αυτόνομης Εκκλησίας και διατηρεί μετόχια σε διάφορες περιοχές, τόσο στην Αίγυπτο όσο και στην Ελλάδα και αλλού.
Ένα Πιο Ευρύτερο Γεωπολιτικό Πλαίσιο
Η υπόθεση αυτή δεν μπορεί να απομονωθεί από το ευρύτερο γεωπολιτικό πλαίσιο. Η Αίγυπτος φαίνεται να επιθυμεί να ενισχύσει την κυριαρχία της στη Χερσόνησο του Σινά, ίσως ακόμη και αναθεωρώντας τους περιορισμούς των Συνθηκών του Καμπ Ντέιβιντ. Παράλληλα, το ενδεχόμενο τουριστικής εκμετάλλευσης της περιοχής προσθέτει ένα ακόμη επίπεδο οικονομικού ενδιαφέροντος.
Η προσέγγιση του Σίσι με τον Ταγίπ Ερντογάν και η σχετική αδιαφορία τρίτων δυνάμεων, όπως η Ρωσία, για τα ζητήματα της ελληνόφωνης ορθοδοξίας, επιτείνουν την απομόνωση της Μονής σε διπλωματικό επίπεδο.
Μια Απειλή Χειρότερη και από την Αγία Σοφία
Η σημασία της απόφασης δεν μπορεί να υποτιμηθεί. Σε σχέση με την μετατροπή της Αγίας Σοφίας σε τζαμί, η περίπτωση της Μονής Σινά είναι ακόμη πιο ανησυχητική: δεν μιλάμε απλώς για αλλαγή χρήσης, αλλά για πιθανή απομάκρυνση μιας χριστιανικής κοινότητας από τον ιστορικό της τόπο.
Τι Μένει να Γίνει
Η ελληνική πλευρά καλείται να κινηθεί αποφασιστικά αλλά και προσεκτικά, επιδιώκοντας λύση μέσα από διπλωματικά και νομικά μέσα. Η προστασία της Μονής του Σινά δεν είναι μόνο ζήτημα πίστης ή πολιτισμού – είναι θέμα αξιοπρέπειας, ιστορικής ευθύνης και εθνικής υπόστασης.
