Πριν ακόμη στεγνώσει το μελάνι από τα μέτρα που ανακοινώθηκαν στη ΔΕΘ για τη στήριξη μισθωτών και συνταξιούχων, το οικονομικό επιτελείο βρίσκεται αντιμέτωπο με την ανάγκη για έξτρα παρεμβάσεις, καθώς η νέα εκτόξευση των διεθνών τιμών του πετρελαίου πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι εντείνει τις πιέσεις. Στο επίκεντρο βρίσκονται οι ανατιμήσεις στο ντίζελ κίνησης και ενόψει της χειμερινής περιόδου στο πετρέλαιο θέρμανσης.
Με βάση την υφιστάμενη εικόνα, εάν ξεκινούσε σήμερα η διάθεση του πετρελαίου θέρμανσης, η μέση πανελλαδική τιμή θα διαμορφωνόταν πάνω από τα 1,90 ευρώ το λίτρο. Πρόκειται για επίπεδο αρκετά υψηλότερο από τα 1,10 ευρώ, που ήταν η τιμή εκκίνησης τον Οκτώβριο του 2025, αλλά ακόμη και από τα 1,80 ευρώ, με τα οποία έκλεισε η περυσινή περίοδος διάθεσης τον Απρίλιο, όταν η κρίση στη Μέση Ανατολή είχε ήδη προκαλέσει ισχυρούς κλυδωνισμούς στην ενεργειακή αγορά.
Η τιμή του Brent έχει αυξηθεί κατά περίπου 25% από τις αρχές Αυγούστου, καθώς απομακρύνονται οι προσδοκίες για μόνιμη διευθέτηση της εξάμηνης σύγκρουσης. Από την έναρξη του πολέμου, στις 28 Φεβρουαρίου, έχει φθάσει μέχρι και τα 126,41 δολάρια το βαρέλι, στις 30 Απριλίου. Από την αρχή του έτους, πλέον, καταγράφει άνοδο άνω του 60% και ξεπερνά τα 100 δολάρια για τρίτη περίοδο μέσα στο 2026. Όταν η τιμή του Brent ανεβαίνει στις διεθνείς αγορές, στη χώρα μας αυξάνεται το κόστος αγοράς αργού από τα διυλιστήρια, συμπαρασύροντας προς τα πάνω τις τιμές στη βενζίνη, το ντίζελ και το πετρέλαιο θέρμανσης.
Στο μικροσκόπιο της κυβέρνησης οι τιμές
Η κυβέρνηση παρακολουθεί στενά την κλιμάκωση της έντασης και τις διακυμάνσεις στις διεθνείς τιμές, με το βλέμμα στραμμένο στο κατά πόσο και με ποια ταχύτητα οι νέες πιέσεις θα περάσουν στην ελληνική αγορά, αλλά και στη διάρκεια της διαταραχής, η οποία θα αυξήσει κατακόρυφα το κόστος των καυσίμων και του πετρελαίου θέρμανσης.
Εφόσον οι συνθήκες το απαιτήσουν, θα υπάρξουν νέες παρεμβάσεις για τη στήριξη των νοικοκυριών.
Παράταση στο ντίζελ
Σχεδόν βέβαιο πρέπει να θεωρείται το ενδεχόμενο παράτασης της επιδότησης στο ντίζελ κίνησης και τον Οκτώβριο.
Όπως ανέφερε ο εκπρόσωπος Τύπου του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Όμηρος Τσάπαλος, υπάρχει διαθέσιμο περιθώριο περίπου 130 εκατ. ευρώ από το υπερπλεόνασμα του 2025.
Οι αποφάσεις, ωστόσο, θα λαμβάνονται “μήνα με τον μήνα”, ανάλογα με την πορεία των διεθνών τιμών και τις ανάγκες της αγοράς.
Η παράταση κρίνεται επιβεβλημένη, καθώς οποιαδήποτε αύξηση στο κόστος μεταφοράς μετακυλίεται άμεσα στις τελικές τιμές των προϊόντων στο ράφι. Η επιδότηση συγκρατεί το μεταφορικό κόστος και φρενάρει τις πληθωριστικές πιέσεις.
Αλλαγές στο επίδομα θέρμανσης
Αν και απομένουν πέντε εβδομάδες μέχρι την επίσημη έναρξη της περιόδου διάθεσης του πετρελαίου θέρμανσης, η ανησυχία εντείνεται.
Οι σημερινές προβολές μόνο καθησυχαστικές δεν είναι, καθώς η τιμή του πετρελαίου απειλεί να αυξήσει κατακόρυφα το κόστος για τα νοικοκυριά τον χειμώνα που έρχεται. Μάλιστα, σε ορισμένες περιοχές της Βόρειας Ελλάδας, οι χαμηλότερες θερμοκρασίες ενδέχεται να δημιουργήσουν ανάγκες θέρμανσης ακόμη νωρίτερα.
Το επίδομα θέρμανσης κυμαίνεται από 100 έως 800 ευρώ, αλλά σε περιοχές με αυξημένες ενεργειακές ανάγκες, όπου ο κλιματικός συντελεστής είναι ίσος ή μεγαλύτερος της μονάδας, αυξάνεται κατά 25% και φτάνει έως τα 1.000 ευρώ, ενώ στα πιο ψυχρά σημεία της χώρας μπορεί να αγγίξει τα 1.200 ευρώ.
Εφόσον η τιμή διάθεσης παραμείνει σε υψηλά επίπεδα, στην κυβέρνηση αναμένεται να εξετάσουν τα ακόλουθα σενάρια:
- Απευθείας επιδότηση στην αντλία
Όπως ζητούν οι παράγοντες της αγοράς, μια τέτοια παρέμβαση θα είχε άμεσο αποτέλεσμα στη λιανική τιμή και θα περιόριζε το ποσό που καλείται να καταβάλει ο καταναλωτής. Η έκταση μιας τέτοιας παρέμβασης θα εξαρτηθεί, πάντως, από τη διάρκεια της κρίσης και το δημοσιονομικό της κόστος.
- Αναπροσαρμογή του επιδόματος θέρμανσης
Εξετάζεται πιθανή αναπροσαρμογή των ποσών, των εισοδηματικών κριτηρίων ή των συντελεστών που λαμβάνουν υπόψη τις κλιματικές συνθήκες κάθε περιοχής και βάσει των οποίων προκύπτει το ύψος της επιδότησης, ώστε η ενίσχυση να είναι πιο αποτελεσματική για τα νοικοκυριά που επιβαρύνονται περισσότερο. Σύμφωνα με το ισχύον καθεστώς το τελικό ποσό που λαμβάνει κάθε δικαιούχος δεν μπορεί να είναι μικρότερο των 100 ευρώ, ούτε να υπερβαίνει τα 800 ευρώ, ενώ σε περιοχές με αυξημένες ενεργειακές ανάγκες μπορεί να φτάσει έως και τα 1.200 ευρώ. Το επίδομα προσαυξάνεται κατά 20% για κάθε εξαρτώμενο τέκνο, σύμφωνα με τα δηλωμένα στοιχεία στη φορολογική δήλωση.
- Συμμετοχή των διυλιστηρίων
Δεν αποκλείεται το ενδεχόμενο συμμετοχής των διυλιστηρίων, ώστε να επεκταθούν οι εκπτώσεις στο πετρέλαιο κίνησης και στο πετρέλαιο θέρμανσης, με τη βιομηχανία να αναλαμβάνει μέρος του κόστους.
