Εντολή σχηματισμού κυβέρνησης στον ηγέτη του ακροδεξιού Κόμματος της Ελευθερίας (FPO), Χέρμπερτ Κικλ αναμένεται να δώσει αύριο ο πρόεδρος της Αυστρίας, Αλεξάντερ φαν ντερ Μπέλεν, μετά την παραίτηση του κεντροδεξιού καγκελάριου Καρλ Νεχάμερ, καθώς απέτυχε να συγκροτήσει κυβερνητικό συνασπισμό με άλλα κόμματα.
Ο Νεχάμερ είχε αποκλείσει συνεργασία με την άκρα δεξιά, ο Κρίστιαν Στόκερ, μεταβατικός πρόεδρος του ÖVP μετά την παραίτηση Νεχάμερ από την αρχηγία του κόμματος, φαίνεται πώς το έχει αποδεχτεί.
Ο Αυστριακός πρόεδρος δήλωσε μάλιστα σήμερα ότι «ένας νέος δρόμος μπορεί να ανοίξει», καθώς οι φωνές στο Λαϊκό κόμμα που αποκλείουν τη συνεργασία με τον Κικλ έχουν «γίνει σημαντικά πιο ήσυχες».
Το ακροδεξιό Κόμμα της Ελευθερίας κέρδισε στις βουλευτικές εκλογές της 29ης Σεπτεμβρίου με 28,8% των ψήφων, αλλά τα υπόλοιπα κόμματα αρνήθηκαν να ξεκινήσουν συνομιλίες με τον αρχηγό τους, Χέρμπερτ Κικλ, θεωρώντας τον «ακραίο και και κίνδυνο για τη δημοκρατία».
Ο πρόεδρος της Αυστρίας αρνήθηκε μάλιστα τότε να δώσει στον Κικλ εντολή σχηματισμού κυβέρνησης. Επέλεξε ως εντολοδόχο καγκελάριο τον Καρλ Νιχάμερ, παρά το γεγονός ότι το Λαϊκό κόμμα ήρθε δεύτερο με 26,3% των ψήφων, ενώ στην τρίτη θέση αναδείχθηκαν οι Σοσιαλδημοκράτες, με 21,1%.
Τα δύο παραδοσιακά αυτά κόμματα, που σημάδεψαν την αυστριακή πολιτική για δεκαετίες είχαν με μία μόλις έδρα την απόλυτη πλειοψηφία στο Κοινοβούλιο.
Για το λόγο αυτό τον Νοέμβριο, συμπεριέλαβαν στις συνομιλίες σχηματισμού κυβέρνησης και τους φιλελεύθερους του κόμματος Νeps οι οποίοι συγκέντρωσαν το 9,1% των ψήφων.
Οι συνομιλίες κατέρρευσαν την περασμένη Παρασκευή, όταν η ηγέτης των Φιλελευθέρων Μπεάτε Μέινλ Ρέιζιγκερ αποσύρθηκε υποστηρίζοντας ότι οι κεντροδεξιοί και οι Σοσιαλδημοκράτες δεν είναι ανοιχτοί σε ένα πρόγραμμα διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων που θεωρεί απαραίτητο για να βγει η Αυστρία από την ύφεση.
Ο προσδοκώμενος τρικομματικός συνασπισμός με το συντηρητικό Λαϊκό Κόμμα και τους Σοσιαλδημοκράτες απέτυχε και ο Νεχάμερ παραιτήθηκε από καγκελάριος και αρχηγός του Λαϊκού κόμματος, ανοίγοντας τον δρόμο για την ανάληψη της καγκελαρίας από τον Κικλ.
Συνεργασία Λαϊκού κόμματος με τον Κικλ
Η παραίτηση του καγκελάριου Νεχάμερ ανοίγει το ενδεχόμενο το κόμμα του, με νέα τη νέα ηγεσία του, να διερευνήσει το ενδεχόμενο κυβερνητικής συνεργασίας με την ακροδεξιά, με την οποία άλλωστε έχει ήδη συγκυβερνήσει στο παρελθόν και διατηρεί συνασπισμούς σε τοπικό επίπεδο σε διάφορες περιοχές της χώρας. Ποτέ όμως με ακροδεξιό καγκελάριο.
«Γνωρίζουμε τι μπορεί να συμβεί τώρα. Μια κυβέρνηση του Λαϊκού κόμματος με το κόμμα της Ελευθερίας, αλλά με ακροδεξιό καγκελάριο που θα θέσει τη δημοκρατία μας σε κίνδυνο σε πολλά σημεία», υποστήριξαν οι Αυστριακοί Σοσιαλδημοκράτες.
Ο Ράιχαρντ Χάινις, πολιτικός επιστήμονας στο Πανεπιστήμιο του Σάλτσμπουργκ, εκτιμά πάντως ότι «λόγω της μακροχρόνιας παρουσίας του και της πολλαπλής συμμετοχής του σε διάφορες κυβερνήσεις στο παρελθόν, το ακροδεξιό κόμμα εκλαμβάνεται πολύ περισσότερο ως κανονικό μέρος του κομματικού συστήματος».
Μέχρι τώρα υπήρχε προθυμία σε άλλα κόμματα να συνεργαστούν με εκπροσώπους της ακροδεξιάς, αλλά όχι με τον Κικλ, λέει ο αυστριακός καθηγητής. Αλλά πλέον τα πράγματα αλλάζουν.
Αν δεν υπάρξει συμφωνία της κεντροδεξιάς με την άκρα δεξιά, ο Αυστριακός πρόεδρος θα αναγκαστεί να προκηρύξει πρόωρες εκλογές. Αλλά και σε αυτή την περίπτωση, η άκρα δεξιά αναμένεται να αυξήσει κι άλλο τις δυνάμεις της, καθώς οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι θα συγκεντρώσει πάνω από 35%.
Αγκάθι το έλλειμμα
Επιπλέον, στα τέλη Νοεμβρίου, το κόμμα της Ελευθερίας κέρδισε και τις περιφερειακές εκλογές στην περιοχή της Στυρίας.
Η επόμενη κυβέρνηση της Αυστρίας θα αντιμετωπίσει πάντως πολλά προβλήματα καθώς η χώρα βρίσκεται σε ύφεση εδώ και δύο χρόνια, παρουσιάζει αύξηση της ανεργίας, και το δημοσιονομικό της έλλειμμα ανέρχεται στο 3,7% του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος, πάνω από το όριο του 3% που έχει θεσπίσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Στο πλαίσιο αυτό θα πρέπει να περικόψει δαπάνες, ύψους 18 έως 24 και δισεκατομμυρίων ευρώ, σύμφωνα με τους υπολογισμούς της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Η έκταση της «δημοσιονομικής τρύπας», για τον οποία η Κομισιόν έχει προειδοποιήσει ότι θα κινήσει διαδικασία κυρώσεων, κοινοποιήθηκε μάλιστα μετά τις εκλογές του περασμένου Σεπτεμβρίου, αλλά αυτό δεν εμπόδισε την άκρα δεξιά να θριαμβεύσει. Τα μέτρα για την αντιμετώπιση του ελλείμματος ήταν ένα από τα σημεία που συνέβαλαν στην αποτυχία των διαπραγματεύσεων για το σχηματισμό κυβέρνησης υπό τον Καρλ Νεχάμερ.
Realpolitik
Τώρα πλέον ο Χέρμπερτ Κικλ είναι πολύ κοντά στο να γίνει καγκελάριος. Σε επίπεδο realpolitik, ο πρόεδρος φαν ντερ Μπέλεν δεν είχε άλλη επιλογή από το να παραδώσει την πρωτοβουλία στον ηγέτη της άκρας δεξιάς.
Ο Χέρμπερτ Κικλ κατόρθωσε να πείσει όλους εκείνους που ανησυχούσαν για τα οικονομικά προβλήματα της χώρας. Αλλά και εκείνους που δεν εμπιστεύονται πλέον τους θεσμούς στην Αυστρία λόγω των σκανδάλων που είχαν αποκαλυφθεί σε προηγούμενες κυβερνήσεις, όπως του πρώην καγκελάριου Σεμπάστιαν Κουρτς.
Μένει να δούμε αν ο Κικλ θα μπορέσει να κυβερνήσει. Αλλά η θέση της άκρας δεξιάς δεν ήταν ποτέ τόσο ισχυρή όσο σήμερα, όπως δείχνει και η άνοδός της στη Γαλλία, τη Γερμανία και άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Γιατί οι αντίπαλοι της ακροδεξιάς δεν ήταν ποτέ τόσο αδύναμοι και διασπασμένοι στη Γηραιά ήπειρο…
