Παρά τη μείωση του πληθωρισμού τον Ιούλιο, η οποία μπορεί να συνεχιστεί και τον Αύγουστο, κανείς δεν μπορεί να πιστέψει ότι το πρόβλημα των υψηλών τιμών που αντιμετωπίζει η Ελλάδα βαίνει προς τη λύση του.
Η Ελλάδα, εδώ και περίπου 2,5 χρόνια, κινείται με πληθωρισμό σημαντικά υψηλότερο από τον μέσο ευρωπαϊκό, δείγμα του ότι το θέμα των υψηλών τιμών δεν αφορά συγκυριακές καταστάσεις (όπως η τρέχουσα κρίση στον Περσικό), αλλά προβλήματα της αγοράς. Δεν είναι τυχαίο, άλλωστε, που περισσότερο από δύο χρόνια νωρίτερα ο πρωθυπουργός είχε ζητήσει εγγράφως από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αναλάβει δράση για τον “πληθωρισμό της απληστίας”, τον οποίο οι μεγάλες πολυεθνικές εταιρείες συντηρούσαν στις μικρότερες χώρες της ΕΕ για να αυξήσουν τα κέρδη τους.
Η μείωση του πληθωρισμού του Ιουλίου είναι κατά ένα μέρος “φαινόμενο βάσης”. Τον Ιούλιο του 2025, πολύ πριν ξεκινήσει η κρίση στον Περσικό Κόλπο που αύξησε τις τιμές της ενέργειας, η Ελλάδα είχε πληθωρισμό 3,7%, ενώ ο μέσος ευρωπαϊκός πληθωρισμός ήταν 2,4%. Συνεπώς, οι αυξήσεις του φετινού Ιουλίου μετριάζονται, αφού υπολογίζονται με βάση τις υψηλές τιμές του 2025.
Το μεγαλύτερο κομμάτι της υποχώρησης, όμως, ήρθε από τις μειώσεις των τροφίμων, οι οποίες είναι αποτέλεσμα της λεγόμενης “συμφωνίας κυρίων” που έγινε στο τέλος Ιουνίου με τους εκπροσώπους της αγοράς, για να απαλειφθεί το πλαφόν στο ποσοστό κέρδους που είχε επιβληθεί τον Απρίλιο.
Οι επιχειρήσεις (κυρίως οι μεγάλες αλυσίδες σούπερ μάρκετ) δέχθηκαν, αφού το πλαφόν σταμάτησε να ισχύει, να παγώσουν τις τιμές τους για το καλοκαίρι.
Οι μειώσεις του Σεπτέμβρη
Το δεύτερο μέρος της συμφωνίας, το οποίο έγινε στα βασικά του μεταξύ του πρωθυπουργού και των εκπροσώπων της αγοράς, αφορούσε πραγματικές μειώσεις τιμών από 5% έως και 20% σε τρόφιμα, είδη καθημερινής χρήσης και σχολικά, από την 1η Σεπτεμβρίου.
Η μείωση αυτή, όμως, μπορεί να έχει διάρκεια υπό προϋποθέσεις.
Η πρώτη είναι να εξομαλυνθεί, με κάποιο τρόπο, η κατάσταση μεταξύ του Ιράν και των ΗΠΑ, να έχουν ανοίξει τα Στενά του Ορμούζ και οι μεταφορές πετρελαίου και φυσικού αερίου να έχουν αποκατασταθεί.
Επίσης, πρέπει μέχρι τότε η αύξηση της τιμής του φυσικού αερίου, που αναμένεται μέσα στο φθινόπωρο λόγω της ανάγκης να γεμίσουν οι υπόγειες αποθήκες της Βόρειας Ευρώπης, να μη δημιουργήσει δευτερογενείς επιπτώσεις στον πληθωρισμό, οι οποίες σίγουρα θα περάσουν και από την Ελλάδα.
Η χώρα μας είναι από τις πλέον εξαρτημένες στις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων, ενώ η τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος στη χονδρική συνδέεται με την τιμή του φυσικού αερίου, η οποία αναμένεται φέτος να είναι αυξημένη έως και 70% για την ΕΕ και, κατά συνέπεια, και για την Ελλάδα.
Οι λεγόμενες “συμφωνίες κυρίων”, με βάση το ιστορικό των τελευταίων 30 ετών, δεν είχαν καλή τύχη, αφού εφαρμόζονταν όταν η προσπάθεια συνέφερε και τα δύο μέρη. Αυτό, όμως, συμβαίνει σπάνια. Επίσης, δεν γίνονταν σε περιόδους κρίσης, όπως αυτή που διανύουμε.
Στο μεταξύ, βέβαια, κανείς δεν μπορεί να ισχυριστεί ότι το υψηλό κόστος ζωής, το οποίο διαμορφώθηκε από το 2022 κατά την προηγούμενη ενεργειακή κρίση, έχει υποχωρήσει.
Η Ελλάδα συνεχίζει να υπομένει πολύ υψηλές τιμές σε τρόφιμα και υπηρεσίες, με τον δομικό πληθωρισμό να διατηρείται, σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος, σε υψηλά επίπεδα και φέτος (υπολογίζεται στο 3%), με προοπτική να υποχωρήσει στο 2,5% το 2027.
