Ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός (IMO), με κατηγορηματικό τρόπο γνωστοποίησε την αντίθεσή του στα τέλη διέλευσης στο Στενό του Ορμούζ, μετά την ανακοίνωση του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ για την πρόθεσή του να απαιτήσει από τα πλοία να καταβάλλουν τέλη προστασίας.
«Πάντα ήμασταν συνεπείς στη θέση μας σχετικά με τους δασμούς. Ο ΙΜΟ αντιτίθεται σθεναρά στην εφαρμογή δασμών για τη διέλευση μέσω στενών που χρησιμοποιούνται για διεθνή ναυσιπλοΐα. Δεν υπάρχει νομική βάση για την εισαγωγή υποχρεωτικών διοδίων απλώς και μόνο για τη διέλευση ενός στενού», δήλωσε εκπρόσωπος του ΙΜΟ.
Τη Δευτέρα, ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι ο στρατός των ΗΠΑ θα προστατεύει τη ναυτική κυκλοφορία μέσω του Στενού του Ορμούζ, αλλά απαίτησε επιστροφή χρημάτων 20% της αξίας όλων των αγαθών που μεταφέρονται μέσω του στενού. Διέταξε επίσης το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ να επαναφέρει τον ναυτικό αποκλεισμό κατά των ιρανικών πλοίων.
«Το Στενό του Ορμούζ είναι ανοιχτό και θα παραμείνει ανοιχτό, με ή χωρίς το Ιράν», δήλωσε ο Τραμπ.
«Επαναφέρουμε τον ιρανικό αποκλεισμό, που ονομάζεται έτσι επειδή εμποδίζει μόνο ιρανικά πλοία ή πελάτες να εισέλθουν ή να εξέλθουν. Όλες οι άλλες χώρες θα έχουν δίκαιη και ελεύθερη χρήση του Στενού».
Στο παρελθόν, το Ιράν απαιτούσε από τα πλοία να πληρώνουν διόδια για την ασφαλή διέλευση από το Στενό του Ορμούζ. Η Τεχεράνη συμφώνησε να παραιτηθεί από οποιαδήποτε διόδια για 60 ημέρες, σύμφωνα με το μνημόνιο συνεννόησης που υπογράφηκε με τις Ηνωμένες Πολιτείες στις 17 Ιουνίου.
Ο Διευθύνων Σύμβουλος της Nordic American Tankers, Herbjörn Hansson, δήλωσε σε συνέντευξή του στο CNBC ότι πιστεύει ότι η προτεινόμενη από τον Τραμπ προμήθεια 20% είναι μη ρεαλιστική.
Σύμφωνα με τον Η. Hansson, το Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες πρέπει να καταλήξουν σε συμφωνία για τον τρόπο διαχείρισης του στενού. «Το Ιράν υποφέρει, η Αμερική υποφέρει, 192 χώρες εκτός του Στενού του Ορμούζ υποφέρουν», δήλωσε ο Διευθύνων Σύμβουλος.
Η επιβολή διοδίων για τη διέλευση από το Στενό του Ορμούζ είναι αντίθετη με το διεθνές δίκαιο, δήλωσε ο James Kraska, ειδικός στο διεθνές ναυτικό δίκαιο στη Ναυτική Σχολή Πολέμου των ΗΠΑ, σε δήλωσή του στα αμερικανικά μέσα ενημέρωσης. Ο κόσμος έχει το άνευ όρων δικαίωμα να διέρχεται από το Στενό του Ορμούζ, πρόσθεσε ο Kraska.
Λίγες ώρες αργότερα, ο Τραμπ άλλαξε γνώμη για τα διόδια. «Με βάση πολύ παραγωγικές συζητήσεις με ηγέτες της Μέσης Ανατολής, αποφάσισα να αντικαταστήσω τον φόρο επιστροφής 20% των ΗΠΑ με εμπορικές και επενδυτικές συμφωνίες που θα συνάψουν τα διάφορα κράτη του Κόλπου στις Ηνωμένες Πολιτείες».
Η κατάσταση ασφαλείας στο Ορμούζ έχει επιδεινωθεί την τελευταία εβδομάδα λόγω διαφωνιών σχετικά με τους όρους διέλευσης του Πορθμού. Η Τεχεράνη πιστεύει ότι, βάσει συμφωνιών που υπογράφηκαν πριν από ένα μήνα, όλα τα πλοία πρέπει να χρησιμοποιούν μια βόρεια διαδρομή μέσω των χωρικών της υδάτων.
Το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ παρέχει βοήθεια σε πλοία που διέρχονται από έναν νότιο διάδρομο κατά μήκος των ακτών του Ομάν. Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν εξαπολύσει πολλά κύματα αεροπορικών επιδρομών εναντίον του Ιράν σε απάντηση στις επιθέσεις σε πλοία. Η Τεχεράνη, αφού στόχευσε τα εμπορικά πλοία που επηρεάστηκαν, απάντησε ανοίγοντας πυρ εναντίον συμμάχων των ΗΠΑ στον Κόλπο.
Επιπλέον, τις τελευταίες ώρες, το ιρανικό ναυτικό επιτέθηκε σε δύο πετρελαιοφόρα, με αποτέλεσμα τον θάνατο ενός Ινδού ναυτικού και τον τραυματισμό οκτώ άλλων.
Οι αρχές των ΗΑΕ έχουν αναγνωρίσει τα εμπλεκόμενα πλοία ως τα δεξαμενόπλοια Al Bahyah και Mombasa B. Πρόκειται για το Al Bahyah, ένα VLCC 299.400 dwt που κατασκευάστηκε το 2023 και ανήκει στην Adnoc, και το Mombasa B, ένα δεξαμενόπλοιο 300.000 dwt που ανήκει στον νοτιοκορεατικό όμιλο Sinokor Maritime, που κατασκευάστηκε το 2016 και ναυλώθηκε από την κρατική πετρελαϊκή εταιρεία των Εμιράτων.
Το θύμα επέβαινε στο Mombasa B. Από τους τραυματίες, έξι είναι Ινδοί πολίτες και δύο είναι Ουκρανοί. Τέσσερις υπέστησαν σοβαρά τραύματα.
Σύμφωνα με το Υπουργείο Άμυνας των ΗΑΕ, και τα δύο δεξαμενόπλοια χτυπήθηκαν από δύο ιρανικούς πυραύλους κρουζ ενώ διέσχιζαν τη νότια λωρίδα του Στενού του Ορμούζ, εντός των χωρικών υδάτων του Ομάν. Η πρόσκρουση προκάλεσε πυρκαγιές στο πλοίο και υλικές ζημιές, αλλά η φωτιά σβήστηκε αργότερα από τα πληρώματα.
Επιπλέον, η νορβηγική εταιρεία Stolt-Nielsen δήλωσε σε ανακοίνωσή της ότι το Stolt Magnesium χτυπήθηκε στην Αραβική Θάλασσα περίπου την ίδια στιγμή που δύο πετρελαιοφόρα των ΗΑΕ χτυπήθηκαν από ιρανικούς πυραύλους κρουζ. Η επίθεση προκάλεσε πυρκαγιά στο μηχανοστάσιο του πλοίου, δήλωσε η Stolt-Nielsen. Όλο το πλήρωμα του πλοίου δεν τραυματίστηκε και εντοπίστηκε μετά την επίθεση.
