Το Ηνωμένο Βασίλειο εκτόξευσε για πρώτη φορά, στο πλαίσιο δοκιμής, αμερικανική τορπίλη από μη επανδρωμένο υποβρύχιο, σε μια κίνηση που εκλαμβάνεται ως σημαντική εξέλιξη για την ευρωατλαντική ασφάλεια και τις ναυτικές δυνατότητες του ΝΑΤΟ.
Η δοκιμαστική εκτόξευση
Το υπουργείο Άμυνας της Βρετανίας ανακοίνωσε τη Δευτέρα ότι το Ηνωμένο Βασίλειο εκτόξευσε μια τορπίλη βαρέος τύπου από μη επανδρωμένο υποβρύχιο σκάφος μήκους 40 ποδιών, βρετανικής κατασκευής, με την ονομασία XV Excalibur.
Πρόκειται για την πρώτη φορά που το Ηνωμένο Βασίλειο ή οι ΗΠΑ εκτόξευσαν τορπίλη από μη επανδρωμένο υποβρύχιο.
Το γεγονός αναδεικνύει τη συνεργασία στο πλαίσιο της συμμαχίας AUKUS (ΗΠΑ, Ηνωμένο Βασίλειο και Αυστραλία), προσέθεσε το βρετανικό υπουργείο Άμυνας, σημειώνοντας ότι η AUKUS αναπτύσσει έναν νέο στόλο καινοτόμων υποβρυχίων και αυτόνομων υποβρύχιων δυνατοτήτων, «με στόχο την αποτροπή αντιπάλων σε βάθος χρόνου».
Τι γνωρίζουμε για το XV Excalibur
Η ανακοίνωση του βρετανικού υπουργείου Άμυνας δεν προσδιόρισε την τοποθεσία ή την ημερομηνία της δοκιμής, ωστόσο ο Βρετανός υφυπουργός Άμυνας Λουκ Πόλαρντ δήλωσε στον ραδιοφωνικό σταθμό LBC ότι πραγματοποιήθηκε σε πεδίο δοκιμών ανοιχτά των βόρειων ακτών της Σκωτίας.
Το μέσο Navy Lookout ανέφερε ότι το XV Excalibur εντοπίστηκε στο Kyle of Lochalsh την περασμένη εβδομάδα, γεγονός που υποδηλώνει ότι η δοκιμή ενδέχεται να πραγματοποιήθηκε στο γειτονικό British Underwater Test and Evaluation Centre (BUTEC). Πάντως κάτι τέτοιο δεν έχει επιβεβαιωθεί.
«Πρόκειται για μια πραγματικά σημαντική στιγμή στην πορεία μας προς τη δημιουργία ενός υβριδικού ναυτικού», δήλωσε ο Πόλαρντ στο LBC, αναφερόμενος στον συνδυασμό επανδρωμένων πλοίων με μη επανδρωμένα και αυτόνομα σκάφη.
Όπως είπε, αυτό θα βοηθήσει στην προστασία του Βόρειου Ατλαντικού, «ιδίως έναντι εκείνων των χωρών που επιθυμούν να μας βλάψουν, όπως η Ρωσία».
Το βρετανικό υπουργείο Άμυνας ανακοίνωσε τον περασμένο Δεκέμβριο ότι το Excalibur ταξινομήθηκε ως Πολύ Μεγάλο Μη Επανδρωμένο Υποβρύχιο Όχημα (XLUUV). Κατασκευάστηκε από την εταιρεία MSubs, η οποία εδρεύει στο Πλίμουθ, και αναπτύχθηκε από την Submarine Delivery Agency (SDA) του Ηνωμένου Βασιλείου, στο πλαίσιο του προγράμματος Cetus του Βασιλικού Ναυτικού.
Πρόκειται για σκάφος μήκους 12 μέτρων και εκτοπίσματος 19 τόνων και αποτελεί το μεγαλύτερο μη επανδρωμένο υποβρύχιο που έχει δοκιμαστεί ποτέ από το Βρετανικό Βασιλικό Ναυτικό.
Έπειτα από τρία χρόνια ανάπτυξης, το Excalibur «βαφτίστηκε» και παρουσιάστηκε σε τελετή στη Βασιλική Ναυτική Βάση του Ντέβονπορτ τον Μάιο του 2025, ενόψει της διεξαγωγής δοκιμών στη θάλασσα για διάστημα δύο ετών.
Το Ηνωμένο Βασίλειο και η Αυστραλία πραγματοποίησαν κοινή δοκιμή του Excalibur το 2025, στο πλαίσιο της άσκησης Talisman Sabre.
Στη διάρκεια της άσκησης, κέντρο επιχειρήσεων στην Αυστραλία ανέλαβε τον εξ αποστάσεως έλεγχο του σκάφους, σε μια κίνηση που το Βρετανικό Βασιλικό Ναυτικό παρουσίασε ως απόδειξη του τρόπου με τον οποίο το Ηνωμένο Βασίλειο μπορεί να επιχειρεί με μη επανδρωμένα συστήματα σε συνεργασία με την Αυστραλία.
Κατά το Navy Lookout, το Excalibur δεν διαθέτει κυλινδρικά συστήματα από τα οποία εκτοξεύονται οι τορπίλες αλλά έναν μεγάλο κεντρικό χώρο μεταφοράς φορτίου, με θύρες στο πάνω και στο κάτω μέρος.
Ωστόσο, αναφέρθηκε ότι η τορπίλη Mk 48, μήκους 5,8 μέτρων, ήταν υπερβολικά μακριά για να χωρέσει στον τυπικό κεντρικό χώρο μεταφοράς φορτίου. Συνεπώς, κατά την τελευταία δοκιμή, ενδέχεται να εκτοξεύθηκε από βάση προσαρμοσμένη στο κάτω μέρος της ατράκτου.
