Το νέο πλαίσιο αλλαγών στον Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας (ΚΟΚ) παρουσίασε το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, με στόχο τον εξορθολογισμό των προστίμων και των διοικητικών κυρώσεων, αλλά και τη διατήρηση αυστηρών μέτρων για την ενίσχυση της οδικής ασφάλειας.
Το σχετικό νομοσχέδιο τέθηκε σε δημόσια ηλεκτρονική διαβούλευση το Σάββατο 21 Νοεμβρίου 2026 και θα παραμείνει ανοιχτό για σχόλια και προτάσεις έως τις 7 Δεκεμβρίου 2026 και ώρα 10:00.
Μεταξύ των σημαντικότερων παρεμβάσεων περιλαμβάνονται η μείωση της διάρκειας αφαίρεσης της άδειας οδήγησης από έναν χρόνο σε έναν μήνα για συγκεκριμένη παράβαση, η αναπροσαρμογή των ποινών για ορισμένες περιπτώσεις παράνομης στάθμευσης και η θέσπιση ειδικών κανόνων για τους νέους οδηγούς που επιθυμούν να οδηγούν οχήματα ιδιαίτερα υψηλής ισχύος, όπως τα supercars.
Παράλληλα, προβλέπονται αλλαγές στις εξετάσεις υποψήφιων οδηγών, με υποχρεωτική καταγραφή της πρακτικής δοκιμασίας, ηλεκτρονική ταυτοποίηση και αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης για τον έλεγχο της ορθής λειτουργίας του εξοπλισμού.
Τι αλλάζει στα πρόστιμα και στην αφαίρεση διπλώματος
Οι βασικές αλλαγές στον ΚΟΚ αφορούν την αναθεώρηση του πλαισίου κυρώσεων για συγκεκριμένες παραβάσεις, με στόχο την αναλογικότερη αντιμετώπισή τους.
Ειδικότερα:
- Οδήγηση χωρίς την κατάλληλη κατηγορία άδειας: Για όποιον οδηγεί όχημα χωρίς να διαθέτει την απαιτούμενη κατηγορία διπλώματος, διατηρείται το διοικητικό πρόστιμο, αλλά η διάρκεια αφαίρεσης της άδειας μειώνεται από έναν χρόνο σε έναν μήνα, υπό την προϋπόθεση ότι ο οδηγός θα αποκτήσει την απαιτούμενη επέκταση στην αντίστοιχη κατηγορία οχήματος.
- Παράνομη στάθμευση: Για απλές παραβάσεις στάθμευσης δεν θα επιβάλλεται πλέον το διοικητικό μέτρο της προσωρινής αφαίρεσης της άδειας οδήγησης. Ωστόσο, προβλέπεται αύξηση του προστίμου.
- Μη ευκρινείς πινακίδες κυκλοφορίας: Αυστηροποιούνται οι κυρώσεις για όσους κυκλοφορούν με πινακίδες που δεν είναι ευκρινώς ορατές ή αναγνωρίσιμες από τα τεχνικά μέσα βεβαίωσης παραβάσεων.
Νέοι κανόνες για νέους οδηγούς και supercars
Το νομοσχέδιο εισάγει ειδικές ρυθμίσεις για τους νέους οδηγούς και τη δυνατότητα οδήγησης οχημάτων ιδιαίτερα υψηλής ισχύος.
Στόχος είναι να καθοριστούν συγκεκριμένοι κανόνες για την οδήγηση τέτοιων οχημάτων από άτομα που έχουν αποκτήσει πρόσφατα άδεια οδήγησης, λαμβάνοντας υπόψη τις αυξημένες απαιτήσεις χειρισμού και ασφάλειας που συνεπάγονται.
Παράλληλα, προστίθεται νέα παράβαση για λεωφορεία δημόσιας ή ιδιωτικής χρήσης που μεταφέρουν περισσότερους επιβάτες από τον ανώτατο αριθμό που προβλέπει η άδεια κυκλοφορίας τους.
Μία ακόμη αλλαγή αφορά τα οχήματα οδικής βοήθειας, για τα οποία προβλέπεται η δυνατότητα κίνησης στη Λωρίδα Έκτακτης Ανάγκης (ΛΕΑ), προκειμένου να μπορούν να επεμβαίνουν σε έκτακτα περιστατικά στους αυτοκινητοδρόμους.
Κάμερες και τεχνητή νοημοσύνη στις εξετάσεις οδήγησης
Σημαντικές αλλαγές προβλέπονται και στη διαδικασία των πρακτικών εξετάσεων για την απόκτηση άδειας οδήγησης αυτοκινήτου, με στόχο την ενίσχυση της διαφάνειας και την αποτροπή φαινομένων παρατυπίας.
Σύμφωνα με το σχέδιο νόμου, η πρακτική δοκιμασία θα καταγράφεται υποχρεωτικά μέσω tablet που θα χρησιμοποιεί ο εξεταστής, καθώς και φορητής κάμερας 360 μοιρών, η οποία θα είναι εστιασμένη στα πετάλια και στη θέση του εκπαιδευτή.
Επιπλέον, εισάγεται ηλεκτρονική διαδικασία ταυτοποίησης και αυθεντικοποίησης μέσω κωδικού QR για τον εξεταστή, το όχημα και το Δελτίο Εκπαίδευσης και Εξέτασης του υποψηφίου.
Παράλληλα, προβλέπεται αυτοματοποιημένος έλεγχος με τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης, ώστε να επιβεβαιώνεται ότι οι κάμερες έχουν τοποθετηθεί σωστά και λειτουργούν κανονικά.
Αυστηρότερες θα είναι και οι κυρώσεις σε περιπτώσεις πλαστογραφίας ή παραπλάνησης σχετικά με την ταυτότητα του υποψηφίου οδηγού. Οι έλεγχοι θα μπορούν να πραγματοποιούνται τόσο δειγματοληπτικά όσο και μέσω των καμερών εισόδου στη θεωρητική εξέταση.
Τέλος, δημιουργείται ηλεκτρονικό Μητρώο Εκπαιδευτικών Οχημάτων Σχολών Οδηγών, στο οποίο θα καταγράφονται τα οχήματα που χρησιμοποιούνται από σχολές οδηγών και κέντρα εκπαίδευσης. Σκοπός είναι να διασφαλίζονται η νομιμότητα και η καταλληλότητά τους, αλλά και να διευκολύνεται ο έλεγχος από τις αρμόδιες αρχές.
Οι ευρωπαϊκές ρυθμίσεις και ο στόχος για τις μεταφορές
Το νομοσχέδιο δεν περιορίζεται στις αλλαγές του ΚΟΚ, αλλά περιλαμβάνει και την ενσωμάτωση στην ελληνική νομοθεσία της ευρωπαϊκής οδηγίας για την ανάπτυξη των Ευφυών Συστημάτων Μεταφορών.
Οι σχετικές ρυθμίσεις αφορούν τις προδιαγραφές, τη διαθεσιμότητα δεδομένων και την παροχή υπηρεσιών στον τομέα των μεταφορών. Κεντρικός στόχος είναι η βελτίωση της οδικής ασφάλειας, της αποτελεσματικότητας και της προσβασιμότητας των μετακινήσεων, καθώς και η προώθηση της βιώσιμης κινητικότητας και η μείωση των ρύπων.
Ο αναπληρωτής υπουργός Υποδομών και Μεταφορών, Γιώργος Κώτσηρας, δήλωσε ότι οι παρεμβάσεις αποσκοπούν σε πιο ασφαλείς και σύγχρονες μεταφορές, με κανόνες που συνδυάζουν την αυστηρότητα με την αναλογικότητα, τη διαφάνεια και την εκπαίδευση.
Όπως ανέφερε, διατηρείται η βασική φιλοσοφία του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας, ενώ προωθούνται στοχευμένες τροποποιήσεις για μια δικαιότερη αντιμετώπιση παραβάσεων χαμηλής επικινδυνότητας. Παράλληλα, υπογράμμισε τη σημασία της ψηφιοποίησης των εξετάσεων οδήγησης και του εκσυγχρονισμού του πλαισίου για τα Ευφυή Συστήματα Μεταφορών.
Το σύνολο των διατάξεων περιλαμβάνεται στο σχέδιο νόμου του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, το οποίο βρίσκεται σε δημόσια ηλεκτρονική διαβούλευση έως τις 7 Δεκεμβρίου 2026, στις 10:00.
