Πολλοί καταναλωτές αναρωτιούνται γιατί πληρώνουν τόσο υψηλούς λογαριασμούς ρεύματος, ακόμα και όταν οι τιμές ενέργειας φαίνεται να πέφτουν. Η απάντηση βρίσκεται σε έναν σχεδόν άγνωστο μηχανισμό: τον Λογαριασμό Προσαύξησης 3 (ΛΠ3).
Τι είναι ο ΛΠ3 και γιατί μας αφορά
Ο ΛΠ3 είναι μια χρέωση που προστίθεται στους λογαριασμούς ρεύματος και αφορά το κόστος “ισορροπίας” του συστήματος ηλεκτρικής ενέργειας. Δηλαδή, όταν η προσφορά και η ζήτηση ηλεκτρισμού δεν ταιριάζουν ακριβώς – πράγμα που συμβαίνει συχνά – ενεργοποιείται ένας μηχανισμός που εξασφαλίζει σταθερότητα. Το πρόβλημα είναι ότι το κόστος αυτής της διαδικασίας έχει αυξηθεί κατακόρυφα.
Εκτόξευση των χρεώσεων μέσα σε έναν χρόνο
Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΑΔΜΗΕ, η χρέωση του ΛΠ3 τον Απρίλιο του 2025 έφτασε τα 19,8 €/MWh, σχεδόν τριπλάσια από τα 7,4 €/MWh τον Ιούνιο του 2024 – μια αύξηση 168% μέσα σε λιγότερο από έναν χρόνο. Αυτό σημαίνει πως ένα σημαντικό μέρος της αύξησης που βλέπουμε στους λογαριασμούς μας, δεν έχει σχέση με την κατανάλωση, αλλά με το κόστος λειτουργίας της ίδιας της αγοράς ενέργειας.
Ποιος πληρώνει τελικά το κόστος
Το κόστος αυτό – που προέρχεται κυρίως από την ανάγκη να “κρατιούνται ζωντανές” θερμικές μονάδες για λόγους σταθερότητας, ακόμη και όταν δεν χρειάζονται – μεταφέρεται απευθείας στους καταναλωτές. Δηλαδή, ενώ φαίνεται πως παράγουμε αρκετή ενέργεια από Ανανεώσιμες Πηγές, πληρώνουμε και για τις παλιές, πιο ακριβές μονάδες που μένουν σε εφεδρεία.
Το 2023, οι παραγωγοί ρεύματος έλαβαν συνολικά 738 εκατ. ευρώ από αυτή την “αγορά εξισορρόπησης”. Μόνο στο πρώτο τετράμηνο του 2025, το κόστος έχει ήδη φτάσει τα 336 εκατ. ευρώ – και αναμένεται να ξεπεράσει το 1 δισ. ευρώ ως το τέλος του έτους.
Καθυστερήσεις στις απαραίτητες μεταρρυθμίσεις
Υπάρχουν σχέδια για να διορθωθούν αυτές οι στρεβλώσεις στην αγορά. Το λεγόμενο Market Reform Plan, που έχει κατατεθεί από το 2021, προτείνει αλλαγές ώστε να υπάρχει διαφάνεια και να μην φορτώνονται άδικα οι καταναλωτές με τέτοια κόστη.
Όμως, οι αλλαγές αυτές μένουν στα χαρτιά. Παρά τις διαβουλεύσεις το 2024, καμία από τις προτάσεις – όπως η σήμανση των μονάδων που εντάσσονται για λόγους σταθερότητας ή η αγορά εφεδρειών με διαγωνισμούς – δεν έχει εφαρμοστεί.
Το αποτέλεσμα: το πληρώνει πάντα ο καταναλωτής
Παρά τη μείωση της χονδρεμπορικής τιμής ρεύματος, οι τελικές τιμές στη λιανική παραμένουν υψηλές. Γιατί; Επειδή το “κρυφό” κόστος της αγοράς εξισορρόπησης απορροφά το όφελος. Έτσι, ενώ ο κόσμος περιμένει φθηνότερους λογαριασμούς, βλέπει τελικά αυξήσεις που δεν καταλαβαίνει από πού προέρχονται.
Μπορεί να μην ξέρουμε όλοι τι είναι ο ΛΠ3, αλλά σίγουρα τον πληρώνουμε – κάθε μήνα.
