Πιο κοντά έρχονται οι νέες μειώσεις φόρων, με εφαρμογή ακόμη και από το 2025, αφού πλέον ο απαραίτητος δημοσιονομικός χώρος καταγράφεται ήδη στα επίσημα στοιχεία του προϋπολογισμού από το 2024, ενώ νεότερες εκτιμήσεις αυξάνουν τα έσοδα από φοροδιαφυγή για φέτος κατά 1,2 δισ. ευρώ.
Όπως παραδέχθηκε πρόσφατα ο υπουργός εθνικής οικονομίας και οικονομικών κ. Κωστής Χατζηδάκης, το πρωτογενές πλεόνασμα του 2024 θα προσεγγίσει το 3% του ΑΕΠ ενώ η επίσημη πρόβλεψη του προϋπολογισμού ήθελε το πλεόνασμα στο 2,5% του ΑΕΠ. Η διαφορά του 0,4% -0,5% που προκύπτει δημιουργεί από μόνο της ένα πρόσθετο δημοσιονομικό χώρο για το 2024, κοντά στο 1 – 1,2 δισ. ευρώ, ο οποίος μεταφέρεται στο 2025. Ένα ακόμη στοιχείο που συνάδει με τον σχεδιασμό για την μείωση φόρων είναι τα έσοδα από φοροδιαφυγή τα οποία η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει χαρακτηρίσει ως μόνιμα. Τα έσοδα αυτής της κατηγορίας αποδεικνύεται τώρα ότι είχαν υποεκτιμηθεί. Στον προϋπολογισμό του 2025 εγγράφηκαν για το 2024 πρόσθετα έσοδα 1,8 δις ευρώ από την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής. Με την τελευταία δήλωση ΦΠΑ του 2024 όμως, φάνηκε ότι τα έσοδα από την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής, προσέγγισαν πέρσι τα 2 δισ. ευρώ. Κατ’ αναλογία, τα επιπλέον έσοδα από την ίδια πηγή για το 2025 υπολογίζονται πλέον σε 1,2 δισ. ευρώ από 600 – 700 εκατ. ευρώ δύο μήνες νωρίτερα.
Με αυτά τα δεδομένα, το οικονομικό επιτελείο θα προσεγγίσει το επόμενο διάστημα την Κομισιόν ζητώντας να προχωρήσει, ίσως και από το 2025, σε νέες μειώσεις φόρων. Βασικό επιχείρημα για την ελληνική πλευρά θα είναι αρχικά ότι υπάρχει δημοσιονομικός χώρος και ότι οι κινήσεις που θα γίνουν αφορούν φορολογικές δαπάνες, οι οποίες δεν θα επηρεάσουν την οροφή αύξησης των δαπανών του 3,7% για φέτος και του 3,3% που θα ισχύει για το 2026.
Πιθανή η εφαρμογή και από το 2025
Στο σχεδιασμό του οικονομικού επιτελείου υπάρχουν προς το παρόν δύο βασικές παρεμβάσεις:
Η πρώτη αφορά αλλαγή των φορολογικών συντελεστών ώστε να ελαφρυνθούν τα εισοδήματα από τα 20.000 μέχρι και τα 40.000 ευρώ που θεωρείται η κλίμακα των εισοδημάτων της “μεσαίας τάξης”. Ως πρώτη κίνηση εξετάζεται ένας ενδιάμεσος συντελεστής για τα εισοδήματα από 10.000, τα οποία φορολογούνται με 9%, μέχρι και το 22% που φορολογούνται τα εισοδήματα από τα 10.001 ευρώ μέχρι και τα 20.000 ευρώ.
Μια δεύτερη αλλαγή θα είναι η μείωση του ανώτατου συντελεστή του 44% για τα εισοδήματα πάνω από τα 40.000 ευρώ και η θέσπιση ενός νέου ανώτατου συντελεστή, για τα εισοδήματα από τα 50.000 ή 55000 και πάνω. Οι παρεμβάσεις στους ενδιάμεσους συντελεστές θα αποφασιστούν όταν οριστικοποιηθούν τα όρια των παρεμβάσεων με τις Βρυξέλλες. Το μέτρο αναμένεται ότι θα εξαγγελθεί από τη φετινή ΔΕΘ τον Σεπτέμβριο με προοπτική να ισχύει για πρώτη φορά για τα εισοδήματα του 2026.
Τα τεκμήρια διαβίωσης
Η δεύτερη παρέμβαση η οποία μπορεί να ισχύσει από φέτος είναι η μείωση των τεκμηρίων διαβίωσης κατά 30%. Η απώλεια των εσόδων μπορεί να καλυφθεί απόλυτα από τα επιπλέον έσοδα που θα υπάρχουν από την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής. Οι φορολογικοί έλεγχοι τους οποίους αποκαθιστούσαν μέχρι τώρα έχουν πλέον αποκατασταθεί με την πλήρη λειτουργία του ηλεκτρονικού συστήματος My DATA. Το μέτρο μπορεί να εφαρμοστεί από το 2026 μεν αλλά για τα εισοδήματα του 2025. Ωστόσο, λόγω της ειδικής φύσης των τεκμηρίων διαβίωσης, πριν ληφθεί η απόφαση για μείωση τους, θα πρέπει να γίνουν δημοσιονομικοί υπολογισμοί για μια σειρά κοινωνικά επιδόματα. Τούτο, με δεδομένο ότι μετά τη μείωση των τεκμηρίων, οι δικαιούχοι κοινωνικών επιδομάτων μπορεί να αυξηθούν.
