Κρίσιμες συζητήσεις πραγματοποιούνται μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας σχετικά με το μέλλον της διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ από τις οποίες και θα καθοριστεί αν τελικά θα πραγματοποιηθεί το έργο.
Όπως δήλωσε ο υπουργός ενέργειας Θεόδωρος Σκυλακάκης στο mononews.gr. «Θέλουμε να περιορίσουμε την έκθεση του ΑΔΜΗΕ μέχρις ότου επιλυθούν τα θέματα, ώστε να μπορούν να προχωρήσουν οι έρευνες στα διεθνή ύδατα από την Κάσο ως την Κύπρο. Γίνεται μια προσπάθεια με την Τουρκία να επιλυθεί το πρόβλημα κι εφόσον λυθεί θα προχωρήσουμε».
Πηγές από τον ΑΔΜΗΕ αναφέρουν ότι «από το φθινόπωρο του 2024 επικρατεί αβεβαιότητα για το τι θα γίνει με τις έρευνες. Πρόκειται για μια πολιτική απόφαση, και μέχρι αυτή να ληφθεί ο ΑΔΜΗΕ δεν μπορεί να επιβαρύνεται με το γεωπολιτικό ρίσκο και να συνεχίζει να πληρώνει το έργο. Είναι σε αναμονή των απαραίτητων εγκρίσεων για να συνεχιστούν οι απαραίτητες έρευνες βυθού».
Το γεωπολιτικό ρίσκο ήταν από την αρχή το μεγαλύτερο πρόβλημα στην ολοκλήρωση της διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ. Η αρνητική στάση της Τουρκίας στα ελληνοκυπριακά σχέδια της διασύνδεσης Great Sea Interconnector, φάνηκε από την παρουσία τουρκικών πλοίων κατά τη διάρκεια των ερευνών και από το γεγονός ότι τα ιταλικά πλοία που πραγματοποιούσαν τις έρευνες βυθού σταμάτησαν όταν ολοκλήρωσαν το έργο τους στα εθνικά ύδατα της Ελλάδας και της Κύπρου.
Από τον Οκτώβριο του 2024 αναμένεται να δοθεί Navtex για να προχωρήσουν οι έρευνες στα διεθνή ύδατα και το τελευταίο διάστημα το υπουργείο Εξωτερικών προσπαθεί να λύσει το θέμα από τη διπλωματική οδό. Καθώς όμως ο χρόνος περνάει και οι συζητήσεις δεν έχουν καταλήξει, συναποφασίστηκε μεταξύ Υπουργείο Ενέργειας, ΑΔΜΗΕ και Nexans, να μην καταβληθεί η δόση της 28ης Φεβρουαρίου ώστε να μην επιβαρύνεται άλλο ο ΑΔΜΗΕ από το ρίσκο της αβεβαιότητας.
Οι συνεχείς αναβολές από το υπουργείο Εξωτερικών στις έρευνες βυθού του ερευνητικού πλοίου της Nexans στα διεθνή ύδατα, εκτός από αβεβαιότητα δημιουργούν κινδύνους για τον ΑΔΜΗΕ σε περίπτωση που υπάρξει εκτροχιασμός τελικά στην υλοποίηση της διασύνδεσης για την οποία ο ΑΔΜΗΕ έχει δαπανήσει μέχρι στιγμής περί τα 200 εκατομμύρια. Είναι χαρακτηριστικό ότι η μετοχή του ΑΔΜΗΕ έκλεισε χθες με απώλειες 4,88% , στα 2,63 ευρώ μετά την αναστολή πληρωμών στην Nexans για τις εργασίες στη διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου.
Εν τω μεταξύ η ρευστότητα στο ευρύτερο γεωπολιτικό περιβάλλον, με την Ευρώπη να βρίσκεται εν τω μέσω ενός ψυχρού πολέμου με Ρωσία και ΗΠΑ, δημιουργούν περαιτέρω αβεβαιότητα στα σχέδια για στήριξη στο έργο από τη γαλλική κυβέρνηση και τις ΗΠΑ. Καθώς οι διεθνείς ισορροπίες έχουν χαθεί, έχει αλλάξει η λίστα με τις προτεραιότητες και τίποτα δεν είναι πια δεδομένο. Στο πλαίσιο αυτό, η Ελλάδα καλείται να λύσει μόνη της το θέμα με την Τουρκία και να λάβει αποφάσεις για την επόμενη μέρα του έργου.
Γιώργος Παπαναστασίου: Είμαστε σε συνεχή ανταλλαγή πληροφοριών για τη συμμετοχή μας στο έργο
Πρόσκαιρο θεωρεί το πάγωμα η κυπριακή πλευρά και σύμφωνα με δηλώσεις το υπουργού Ενέργειας της Κύπρου κ Γιώργου Παπαναστασίου, « είναι φυσικό ο ΑΔΜΗΕ να θέλει να προστατευθεί από το γεωπολιτικό ρίσκο, καθώς εκτός από φορέας υλοποίησης της Διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου είναι και Διαχειριστής. Όσον αφορά την απόφαση της Κύπρου να συμμετάσχει, εφόσον βέβαια ξεπεραστεί η σημερινή κρίση, ο κ. Παπαναστασίου σημειώνει ότι έχει προχωρήσει η ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με τα οικονομικά δεδομένα και τα στοιχεία του παρελθόντος του έργου μεταξύ του Συμβούλου και του ΑΔΜΗΕ ώστε να ληφθεί και από την Κύπρο η τελική απόφαση.
Εφόσον δοθεί πράσινο φως για τη συνέχιση του έργου, ακόμη μια εκκρεμότητα είναι η απόφαση της ΕΤΕΠ να χρηματοδοτήσει τη διασύνδεση, κάτι που σύμφωνα με πηγές της ΕΤΕΠ, θα προχωρήσει αν εγκριθεί και το κυπριακό ΕΣΕΚ από την Κομισιόν.
