Το τραπεζικό και επενδυτικό τοπίο στην Ευρώπη φαίνεται ότι αλλάζει πιο γρήγορα από ό,τι περιμέναμε. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει αρχίσει να κινείται ουσιαστικά προς την κατεύθυνση της ενοποίησης των αποταμιεύσεων και των κεφαλαιαγορών της. Μέχρι πρότινος, η διαδικασία έμοιαζε να προχωρά με τους αργούς και γνωστούς ρυθμούς των ευρωπαϊκών θεσμών, μέσα από επιτροπές, εκθέσεις και διαβουλεύσεις.
Αυτή τη φορά, όμως, τα πράγματα δείχνουν να αλλάζουν. Η πολιτική πίεση από τις ΗΠΑ – και ιδιαίτερα από τις επιλογές του Ντόναλντ Τραμπ – φαίνεται να λειτουργεί ως καταλύτης. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, με μπροστάρισσα την Κριστίν Λαγκάρντ, δείχνει έτοιμη να περάσει από τα λόγια στην πράξη, προωθώντας μια ουσιαστική τραπεζική ένωση και παράλληλα τη μετάβαση στο ψηφιακό ευρώ.
Στην τελευταία Σύνοδο της ΕΚΤ, η Λαγκάρντ δεν περιορίστηκε σε γενικόλογες αναφορές. Αντίθετα, επανέλαβε τρεις φορές τη σημασία της τραπεζικής ενοποίησης και του ψηφιακού ευρώ, δίνοντας ξεκάθαρο μήνυμα στα ευρωπαϊκά όργανα ότι είναι ώρα για δράση.
Μάλιστα, στο τέλος της συνέντευξης Τύπου, φρόντισε να τονίσει ξανά το θέμα, λέγοντας χαρακτηριστικά: “Δεν με ρωτήσατε για αυτό το θέμα… Θέλω να επιστήσω την προσοχή σας σε ένα συγκεκριμένο τμήμα της δήλωσης νομισματικής πολιτικής μας… Είναι ένα σαφές μήνυμα από εμάς προς τα άλλα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα”.
Στη δήλωσή της, ξεχώρισε τρεις βασικούς τομείς για την επόμενη φάση ενοποίησης: την Πυξίδα Ανταγωνιστικότητας (που βασίζεται στην έκθεση Ντράγκι), την ένωση αποταμιεύσεων και επενδύσεων (γνωστή και ως ένωση κεφαλαιαγορών) και την προετοιμασία για το ψηφιακό ευρώ.
Η στάση της ΕΚΤ είναι σαφής: δεν υπάρχουν πλέον περιθώρια για αναβολές. Οι πολιτικές καθυστερήσεις και τα εμπόδια πρέπει να παραμεριστούν, ώστε η ΕΕ να προχωρήσει σε μια πραγματική τραπεζική ενοποίηση, χωρίς εσωτερικά σύνορα.
Η Λαγκάρντ τόνισε επίσης ότι, στο σημερινό γεωπολιτικό πλαίσιο, είναι πιο αναγκαίο από ποτέ οι χώρες της Ευρωζώνης να υιοθετήσουν πολιτικές που ενισχύουν την παραγωγικότητα, την ανταγωνιστικότητα και την ανθεκτικότητα της οικονομίας τους.
Η Πυξίδα Ανταγωνιστικότητας, που πρότεινε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, παρέχει έναν σαφή οδικό χάρτη. Οι προτάσεις της – με επίκεντρο την απλοποίηση διαδικασιών – πρέπει να εγκριθούν άμεσα. Σε αυτό το πλαίσιο, η ολοκλήρωση της ένωσης αποταμιεύσεων και επενδύσεων θεωρείται κρίσιμη. Θα δώσει περισσότερες ευκαιρίες στους αποταμιευτές και καλύτερη πρόσβαση σε χρηματοδότηση για τις επιχειρήσεις, ειδικά σε τομείς όπως η καινοτομία και τα επιχειρηματικά κεφάλαια.
Παράλληλα, είναι επείγον να διαμορφωθεί το κατάλληλο νομικό πλαίσιο για την πιθανή κυκλοφορία του ψηφιακού ευρώ. Η Λαγκάρντ υπογράμμισε ότι, για πρώτη φορά, η σχετική αναφορά εντάχθηκε επισήμως στη Δήλωση Νομισματικής Πολιτικής της ΕΚΤ – κάτι που, όπως είπε, είναι ξεκάθαρο μήνυμα προς τους ευρωπαϊκούς θεσμούς.
Κλείνοντας, η Λαγκάρντ απηύθυνε έκκληση στους Ευρωπαίους ηγέτες και φορείς αποφάσεων να δουν τις ευκαιρίες και να κινηθούν με ταχύτητα. Όπως είπε χαρακτηριστικά, “αυτό είναι ένα ισχυρό μήνυμα από εμάς προς τους συναδέλφους, τους φίλους και άλλους φορείς λήψης αποφάσεων στην Ευρώπη”.
