Με τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή να βρίσκεται σε εξέλιξη για τέταρτη εβδομάδα και την έναρξη της τουριστικής σεζόν προ των πυλών, η αγωνία των επιχειρηματιών του τουρισμού χτυπάει “κόκκινο”. Αν και προς το παρόν δεν καταγράφονται μαζικές ακυρώσεις, παράγοντες της αγοράς επισημαίνουν ότι η παρατεταμένη αβεβαιότητα και η κλιμάκωση της έντασης επηρεάζουν ήδη τη ζήτηση, κυρίως από αγορές που εμφανίζουν υψηλή ευαισθησία σε γεωπολιτικούς κινδύνους.
Η Κρήτη και η Ρόδος συγκαταλέγονται στους προορισμούς που παρακολουθούνται πιο στενά, καθώς αποτελούν δύο από τις βασικότερες “μηχανές” εισερχόμενου τουρισμού της χώρας.
Στην περίπτωση της Κρήτης, σύμφωνα με τις πληροφορίες, καταγράφεται επιβράδυνση της ζήτησης. Οι κρατήσεις από χώρες όπως το Ηνωμένο Βασίλειο και η Γερμανία συνεχίζονται χωρίς σημαντικές αναταράξεις, όμως υπάρχουν ακυρώσεις από την αγορά του Ισραήλ.
Η Ρόδος είναι πιο εκτεθειμένη και στον τομέα της κρουαζιέρας και αλλαγές δρομολογίων στην Ανατολική Μεσόγειο θα επηρεάσουν τις προσεγγίσεις πλοίων. Ήδη από τη δεύτερη εβδομάδα καταγράφονται ακυρώσεις, κυρίως σε αφίξεις κρουαζιερόπλοιων. Ταυτόχρονα, παρατηρείται υστέρηση στις νέες κρατήσεις, κυρίως για την έναρξη της τουριστικής περιόδου.
Τα δύο πιθανά σενάρια
Η πορεία της φετινής σεζόν κινείται αυτή τη στιγμή γύρω από δύο σενάρια. Από τη μία πλευρά, το ενδεχόμενο παρατεταμένης γεωπολιτικής αστάθειας ενδέχεται να λειτουργήσει αποτρεπτικά για σημαντικό μέρος των ταξιδιωτών, περιορίζοντας τη ροή αφίξεων και επηρεάζοντας αρνητικά τα τουριστικά έσοδα. Οι πιο άμεσες πιέσεις εκτιμάται ότι θα εμφανιστούν σε δραστηριότητες με υψηλή εξάρτηση από διεθνείς μετακινήσεις και σύνθετες διαδρομές, όπως η κρουαζιέρα, αλλά και σε αγορές που διατηρούν στενότερους δεσμούς με τη Μέση Ανατολή.
Στον αντίποδα, υπάρχει και μια πιο θετική εκτίμηση, σύμφωνα με την οποία η Ελλάδα μπορεί να επωφεληθεί από τη συγκυρία, ενισχύοντας τη θέση της ως σταθερού και ασφαλούς προορισμού στην ευρύτερη περιοχή.
Μεγάλοι ταξιδιωτικοί πράκτορες, όπως η Jet2, έχουν ήδη αναφέρει ακυρώσεις για πακέτα διακοπών προς την Κύπρο, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που είχαν ήδη προγραμματιστεί για την άνοιξη και το καλοκαίρι. Και στην Τουρκία καταγράφονται ακυρώσεις σε πτήσεις και τουριστικά πακέτα, κυρίως από το Ηνωμένο Βασίλειο.
Στην παρούσα φάση, η εικόνα της αγοράς δεν έχει ξεκαθαρίσει σε καμία περίπτωση. Η ζήτηση από παραδοσιακά ισχυρές αγορές, όπως η βρετανική, εμφανίζει ανθεκτικότητα, στοιχείο που συγκρατεί την απαισιοδοξία. Την ίδια στιγμή, ωστόσο, παρατηρείται σαφής μετατόπιση στη συμπεριφορά των ταξιδιωτών και η ενίσχυση των κρατήσεων της τελευταίας στιγμής (“last minute”) δυσχεραίνει τον προγραμματισμό.
Εκτός όμως από τα παραπάνω, η ένταση στη Μέση Ανατολή έχει προκαλέσει άμεση αύξηση του κόστους λειτουργίας για τις αεροπορικές εταιρείες, κυρίως λόγω των υψηλότερων τιμών του jet fuel και της ανάγκης για μεγαλύτερες διαδρομές γύρω από κλειστούς εναέριους χώρους. Η αύξηση του κόστους μεταφράζεται ήδη σε ακριβότερα εισιτήρια.
“Μαξιλάρι” αισιοδοξίας
Παρά το κλίμα ανησυχίας, οι φορείς του τουρισμού τηρούν προς το παρόν στάση αναμονής. Οι προκρατήσεις για το καλοκαίρι είχαν κινηθεί σε υψηλά επίπεδα πριν την έξαρση της κρίσης, γεγονός που δημιουργεί ένα “μαξιλάρι” αισιοδοξίας. Ωστόσο, όπως τονίζουν, οι επόμενες εβδομάδες- και ειδικά η περίοδος του Πάσχα- θα είναι καθοριστικές για την πορεία της σεζόν, καθώς η εξέλιξη των γεωπολιτικών γεγονότων θα επηρεάσει άμεσα τη συμπεριφορά των ταξιδιωτών.
Σε κάθε περίπτωση, βασική προτεραιότητα για την Ελλάδα παραμένει η διατήρηση της εικόνας ενός ασφαλούς και αξιόπιστου προορισμού, συμπληρώνουν φορείς της αγοράς.
