Ξεκίνησαν ήδη οι μειώσεις στα επιτόκια των δανείων, που φτάνουν έως 1,1% μεσοσταθμικά σε όλα τα νέα δάνεια μέχρι το τέλος του 2024, μετρώντας από το επίπεδο κορύφωσής τους τον Αύγουστο 2023.
Ταυτόχρονα, ξεκίνησαν και οι μειώσεις στα επιτόκια των καταθέσεων από τις τράπεζες, μετά τις μειώσεις επιτοκίων της ΕΚΤ, αλλά οι μεταβολές είναι μικρότερες και πιο σταδιακές. Υπάρχει μικρή διαφορά στον χρόνο που περνούν οι μειώσεις στα επιτόκια.
Η αποκλιμάκωση των επιτοκίων της ΕΚΤ είχε ως αποτέλεσμα τη μείωση του Euribor, που αποτελεί το επιτόκιο της αγοράς, πάνω στο οποίο βασίζονται τα κυμαινόμενα επιτόκια, δηλαδή το 90% των δανείων της ελληνικής αγοράς και ασφαλώς τα βραχυπρόθεσμα δάνεια της διατραπεζικής αγοράς, που διαμορφώνουν κόστος στις τράπεζες.
Οι μειώσεις τώρα γίνονται περισσότερο αντιληπτές ειδικά στα επιτόκια των δανείων, τα οποία, όπως στον προηγούμενο κύκλο της ανόδου, έτσι και τώρα στον κύκλο της αποκλιμάκωσης προηγούνται και έχουν μεγαλύτερα περιθώρια υποχώρησης. Θα πρέπει να αναμένεται μικρή μόνον χρονική υστέρηση, λένε τραπεζικά στελέχη.
Η εφαρμογή των μειωμένων επιτοκίων στις καταθέσεις, πάντως, θα καθυστερήσει λίγο περισσότερο. Η ΤτΕ αναφέρει ότι αυτό γίνεται για να συγκρατηθούν οι καταθέσεις, αλλά, με εξαίρεση τις καταθέσεις ταμιευτηρίου ή μίας ημέρας, οι προθεσμιακές καταθέσεις των επιχειρήσεων τουλάχιστον έχουν επιτόκια πολύ κοντά στα ευρωπαϊκά.
Η ουσία παραμένει ότι οι ελληνικές τράπεζες έχουν μεγάλη ρευστότητα και ο λόγος δανείων προς καταθέσεις είναι περίπου στο 60%. Μπορούν να δώσουν δάνεια και δεν βρίσκονται στην ανάγκη να προσφέρουν αυξημένα επιτόκια για τις καταθέσεις.
Ειδικά τώρα που είμαστε πλέον σε κύκλο αποκλιμάκωσης επιτοκίων, η τάση θα είναι καθοδική για δάνεια και για καταθέσεις.
Η επίπτωση τουλάχιστον στις ετήσιες προθεσμιακές καταθέσεις θα αρχίσει να γίνεται αντιληπτή ξεκινώντας ήδη από τον Ιανουάριο φέτος, που θα λήξουν προθεσμιακές καταθέσεις για τις οποίες το νέο μέσο επιτόκιο ήταν 1,74% στο τέλος του έτους, έναντι 1,86% για τον καταθέτη που κλείδωσε τα χρήματά του τον Ιούνιο του 2024.
Αυτό μέχρι να οδηγήσει η ΕΚΤ τα επιτόκια στον στόχο που προσδιορίζεται ως το επιτόκιο 2% (προβλέπεται ότι θα φτάσει στο επίπεδο αυτό από τον Ιούνιο φέτος μέχρι και το φθινόπωρο), με βάση τις μέχρι τώρα προβλέψεις και εκτιμήσεις των ειδικών, μεταξύ αυτών και του Διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννη Στουρνάρα.
Αλλά, στο μεταξύ, μεγάλο είναι το όφελος από τις μειώσεις στα επιτόκια των δανείων, στα οποία έχει ξεκινήσει η αποκλιμάκωση. Να σημειωθεί εδώ ότι τα μεγάλα επενδυτικά δάνεια των τραπεζών με επιδοτούμενα επιτόκια από το Ταμείο Ανάπτυξης δίνονται ήδη με επιτόκια 1,70% ή και λίγο χαμηλότερα. Η Τράπεζα της Ελλάδος δεν τα υπολογίζει στις μετρήσεις – εύλογα, καθώς οι ελληνικές τράπεζες χρεώνουν τα επιτόκιά τους κανονικά, αλλά οι επιχειρήσεις έχουν την ευνοϊκή επιδότηση επιτοκίου που μειώνει το δικό τους κόστος.
Ποια επιτόκια και πόσο έχουν μειωθεί
Το ίδιο, άλλωστε, συμβαίνει και με τις επιδοτήσεις των επιτοκίων στα στεγαστικά δάνεια από το πρόγραμμα “Σπίτι μου ΙΙ”, καθώς υπάρχει επιδότηση επιτοκίου και οι δικαιούχοι θα λάβουν τα δάνεια με προνομιακά επιτόκια μέχρι 2,20%, ενώ οι τράπεζες θα χρεώσουν το κανονικό επιτόκιό τους. Ο δανειολήπτης θα καταβάλει λιγότερα, λόγω της επιδότησης.
Όλα αυτά τα δάνεια θα μειώνονται σταδιακά με την εφαρμογή των νέων Euribor. Αν μια τυπική δόση για δάνειο 100.000 ευρώ είναι τώρα 380 ευρώ μηνιαίως, η δόση θα μειώνεται όσο η ΕΚΤ οδηγεί τα δικά της επιτόκια να υποχωρήσουν στο 2%. Όταν τα επιτόκια της ΕΚΤ φτάσουν το 2%, το επιτόκιο των δανειοληπτών του προγράμματος θα υποχωρήσει, από περίπου 2,20%, σε περίπου 1,90%. Αντίστοιχα, θα υποχωρήσει το ποσόν της μηνιαίας δόσης.
Αντίστοιχα μειώνονται και οι δόσεις των δανείων για όλα τα δάνεια με κυμαινόμενα επιτόκια. Στο τέλος του 2024, μετά τη μείωση των επιτοκίων της ΕΚΤ κατά 1% από τον Ιούνιο 2024, το ακριβότερο μέσο σταθμισμένο επιτόκιο στα νέα δάνεια ήταν 6,38% και υποχώρησε στο 5,27%, ενώ στις καταθέσεις το ανώτερο μεσοσταθμικό επιτόκιο των προηγούμενων ετών μετρήθηκε σε 0,57% και υποχώρησε στο 0,49%.
Αυξομειώσεις των επιτοκίων
Με βάση τα στοιχεία της ΤτΕ, στα επιτόκια μεταξύ Ιουνίου 2022, οπότε ξεκίνησε η ΕΚΤ να τα αυξάνει στον κύκλο σύσφιξης, και Νοεμβρίου 2024 προέκυψαν οι παρακάτω αυξομειώσεις. Περιλαμβάνεται και σύγκριση των μέσων επιτοκίων στην Ευρώπη την ίδια περίοδο, σύμφωνα με στοιχεία της ΕΚΤ.
Μέσο σταθμισμένο επιτόκιο όλων των νέων στεγαστικών δανείων:
– Ήταν 3,09% τον Ιούνιο 2022
– Κορύφωσε στο 4,58% τον Δεκέμβριο 2023
– Μειώθηκε σε 3,72% τον Νοέμβριο 2024 (μέσο ευρωπαϊκό 3,43% – 3,62%)
Μέσο σταθμισμένο επιτόκιο για νέα δάνεια σε ατομικές επιχειρήσεις, ελεύθερους επαγγελματίες:
– Ήταν 4,81% τον Ιούνιο 2022
– Κορύφωσε σε 7,12% τον Απρίλιο 2023
– Μειώθηκε σε 5,38% τον Νοέμβριο 2024 (μέσο ευρωπαϊκό 4,92%)
Μέσο σταθμισμένο επιτόκιο για δάνεια σε επιχειρήσεις (ΜΧΕ):
– Ήταν 3,02% τον Ιούνιο 2022
– Κορύφωσε σε 6,34% τον Αύγουστο 2023
– Μειώθηκε σε 4,83% τον Νοέμβριο 2024 (μέσο ευρωπαϊκό 4,80% για δάνεια 250.000 ευρώ, μέσο σταθμισμένο μέχρι ποσά άνω του 1 εκατ. ευρώ 4,52%)
Αντίστοιχα τα νέα επιτόκια στις καταθέσεις
Μέσο σταθμισμένο επιτόκιο ετήσιων προθεσμιακών για νοικοκυριά:
– Ήταν 0,12% τον Ιούνιο 2022
– Κορύφωσε σε 1,88% τον Αύγουστο 2024
– Μειώθηκε σε 1,74% τον Νοέμβριο 2024 (μέσο ευρωπαϊκό 2,61%)
Για ετήσιες προθεσμιακές καταθέσεις επιχειρήσεων
– Ήταν 0,06% τον Ιούνιο 2022
– Κορύφωσε σε 3,25% τον Δεκέμβριο 2023
– Μειώθηκε σε 2,56% τον Νοέμβριο 2024 (μέσο ευρωπαϊκό 2,89%)
