Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) φαίνεται να πλησιάζει προς το τέλος του κύκλου μειώσεων των επιτοκίων της. Όπως ανέφερε την περασμένη Πέμπτη η πρόεδρος της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, υπάρχει το ενδεχόμενο τα επιτόκια να βρεθούν κάτω από το 2% πριν το τέλος του 2025, σηματοδοτώντας έτσι ένα πιο ήπιο νομισματικό περιβάλλον για την ευρωζώνη.
Ωστόσο, αυτή η προσέγγιση κάθε άλλο παρά δεδομένη είναι. Η αβεβαιότητα που πλανάται πάνω από τη διεθνή οικονομία –με βασικό παράγοντα τη μεταβλητότητα που προκαλεί η εμπορική πολιτική της προεδρίας Τραμπ στις ΗΠΑ– δυσκολεύει τους σχεδιασμούς. Μέσα στον Ιούλιο αναμένεται να ξεκαθαρίσει το τοπίο γύρω από τη νέα μορφή των εμπορικών σχέσεων ΗΠΑ-ΕΕ, καθώς συνεχίζονται οι διαπραγματεύσεις για τους δασμούς. Μέχρι τότε, είναι αδύνατο να υπολογιστεί με ακρίβεια το κόστος μιας πιθανής αρνητικής έκβασης για τις δύο πλευρές.
Αυτό το κλίμα έχει ωθήσει ακόμα και τα πιο «συντηρητικά» μέλη της ΕΚΤ να εξετάζουν μια νέα, ένατη μείωση επιτοκίων, που θα μπορούσε να φέρει το βασικό επιτόκιο στο 1,75% το φθινόπωρο. Φυσικά, όλα θα εξαρτηθούν από τις εξελίξεις στις εμπορικές σχέσεις με τις ΗΠΑ.
Ο Ρόμπερτ Χόλτζμαν, ο Αυστριακός Κεντρικός Τραπεζίτης και μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΚΤ –γνωστός για τις πιο «αυστηρές» του θέσεις– άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο περαιτέρω μείωσης, εφόσον η κατάσταση χειροτερέψει. Όπως είπε, «ο πληθωρισμός βρίσκεται κοντά στον στόχο μας και δεν φαίνεται να υπάρχει άμεση απειλή από νέες πληθωριστικές πιέσεις». Τόνισε επίσης ότι οι αποφάσεις λαμβάνονται πάντα βάσει των διαθέσιμων στοιχείων, αφήνοντας περιθώριο είτε για παύση είτε για συνέχιση της χαλάρωσης, αν χρειαστεί.
Στο ίδιο πνεύμα κινήθηκε και ο Γερμανός Κεντρικός Τραπεζίτης, Χοακίν Νάγκελ, δηλώνοντας ότι πλέον «έχουμε περάσει σε ένα ουδέτερο στάδιο στη νομισματική πολιτική». Αυτό σημαίνει, όπως εξήγησε, ότι έχει σταματήσει η περιοριστική προσέγγιση και η ΕΚΤ διαθέτει πλέον την ευελιξία να προσαρμόσει τη στρατηγική της ανάλογα με τις συνθήκες.
Εν τω μεταξύ, η Ελβετία φαίνεται να εξετάζει την επαναφορά αρνητικών επιτοκίων, σε μια προσπάθεια να προλάβει τον κίνδυνο αποπληθωρισμού. Αυτή η κίνηση λειτουργεί ως υπενθύμιση και για την Ευρώπη: αν δεν καταφέρει να ανακόψει την επιβράδυνση της οικονομίας, ίσως χρειαστεί να ακολουθήσει ακόμη πιο επεκτατική νομισματική πολιτική.
Η ΕΚΤ έχει ήδη αναθεωρήσει τις προβλέψεις της για την ανάπτυξη της Ευρωζώνης, τοποθετώντας τη στο 1% για φέτος και στο 1,2% για το 2026. Για τον πληθωρισμό, προβλέπει ότι θα κινηθεί στο 2% το 2025 και ελαφρώς χαμηλότερα, στο 1,9%, το 2026. Αξίζει να σημειωθεί πως αυτές οι εκτιμήσεις δεν λαμβάνουν υπόψη πιθανές αρνητικές εξελίξεις από την επιβολή νέων δασμών από τις ΗΠΑ. Σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο, είναι πολύ πιθανό η ανάπτυξη για φέτος να πέσει κάτω και από το 1%.
