Σε βασικό πυλώνα υλοποίησης δημοσίων υποδομών εξελίσσονται τα έργα Σύμπραξης Δημοσίου και Ιδιωτικού Τομέα (ΣΔΙΤ) καλύπτοντας ευρύ φάσμα τομέων, όπως η εκπαίδευση, η διαχείριση απορριμμάτων και άλλων.
Ο προϋπολογισμός των ΣΔΙΤ με τη διαδικασία να βρίσκεται σε εξέλιξη είναι ύψους 5,070 δις. με προοπτική φέτος να υπογραφούν συμβάσεις αξίας 862 εκατ. ευρώ.
Οι διαδικασίες χρειάζονται 2 έως 4 χρόνια (σε κάποιες περιπτώσεις και περισσότερο) για να ολοκληρωθούν, ωστόσο, το 2024 η Ελλάδα κατετάγη 2η παγκοσμίως ανάμεσα σε 140 χώρες στον τομέα των «Βέλτιστων Διαγωνιστικών Διαδικασιών σε έργα ΣΔΙΤ», σύμφωνα με την Έκθεση ΣΔΙΤ της Παγκόσμιας Τράπεζας.
Οι μέχρι σήμερα υπογεγραμμένες συμβάσεις ΣΔΙΤ, 28 στον αριθμό, είναι συνολικής αξίας 3,5 δισ. ευρώ, χωρίς να περιλαμβάνονται οι 4 για το UFBB (οπτική ίνα μέχρι τα σπίτια και τις επιχειρήσεις σε περιοχές χωρίς εμπορικό ενδιαφέρον) που υπεγράφησαν στο τέλος Δεκεμβρίου 2025.
Στον τομέα της εκπαίδευσης έχουν ξεκινήσει εργασίες για την κατασκευή της φοιτητικής εστίας του Πανεπιστημίου της Κρήτης, ενώ στις μεταφορές ξεχωρίζουν έργα όπως η αναβάθμιση της Εσωτερικής Περιφερειακής Θεσσαλονίκης, ο Βόρειος Οδικός Άξονας Κρήτης (Ηράκλειο – Άγιος Νικόλαος), ο οδικός άξονας Καλαμάτα – Ριζόμυλος – Πύλος – Μεθώνη, αλλά και η λειτουργία και συντήρηση του Μετρό Θεσσαλονίκης.
To 2025 υπογράφηκαν οκτώ συμβάσεις ΣΔΙΤ συνολικού προϋπολογισμού 1,4 δις., (για την φοιτητική εστία Κρήτης, 3 αρδευτικά έργα και 4 συμβάσεις για το UFBB).
Υπό την εποπτεία της μονάδας ΣΔΙΤ του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών με διευθυντή τον Νίκο Σέργη, το δημόσιο «δοκιμάζει» ένα διαφορετικό μοντέλο υλοποίησης έργων το οποίο συνδυάζει μακροπρόθεσμο σχεδιασμό, ιδιωτική χρηματοδότηση και σταδιακή αποπληρωμή.
Η χρηματοδοτική δομή των ΣΔΙΤ, όπως φαίνεται από τις υπογεγραμμένες συμβάσεις, ενέχει μεγάλη μόχλευση ιδιωτικών κεφαλαίων. Από το συνολικό κόστος επένδυσης των 3,5 δισ. ευρώ, περίπου 630 εκατ. ευρώ – ποσοστό 18% – προέρχονται από πόρους του ΕΣΠΑ και του Ταμείου Ανάκαμψης, ενώ το υπόλοιπο 82%, δηλαδή περίπου 2,8 δισ., καλύπτεται από ιδιωτική χρηματοδότηση. Η τελευταία επιμερίζεται κυρίως σε ίδια και δανειακά κεφάλαια ελληνικών τραπεζών ύψους 2,6 δισ., με συμπληρωματική συμμετοχή της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (153 εκατ.) και του χρηματοδοτικού εργαλείου JESSICA (52 εκατ.).
Το μείγμα αυτό αποτυπώνει τη στρατηγική επιλογή αξιοποίησης ευρωπαϊκών και ιδιωτικών πόρων για την επιτάχυνση έργων μεγάλης κλίμακας, χωρίς άμεση δημοσιονομική επιβάρυνση κατά την κατασκευή.
Πέραν των ήδη υπογεγραμμένων συμβάσεων, το pipeline των έργων, υπό δημοπράτηση ή σε διαδικασία προετοιμασίας υπογραφής, παραμένει εκτεταμένο.
Στον τομέα των υποδομών εκπαίδευσης περιλαμβάνονται πέντε έργα φοιτητικών εστιών συνολικής δυναμικότητας 4.000 κλινών, σε Δημοκρίτειο, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, Δυτικής Μακεδονίας, Δυτικής Αττικής και ΕΜΠ, καθώς και τρία έργα σχολικών υποδομών σε Χανιά, Ρόδο και Κοζάνη, με συνολική αξία επένδυσης 630 εκατ. ευρώ.
Τα πιο ώριμα που θα μπορούσαν να υπογραφούν οι συμβάσεις εντός του τρέχοντος έτους είναι οι φοιτητικές εστίες του Πανεπιστημίου της Θεσσαλίας με προϋπολογισμό ανάπτυξης έργου 113,6 εκατ. και ανάδοχο τον Όμιλο Aktor, του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου με προϋπολογισμό 10,5,4 και τον ίδιο ανάδοχο, και πιθανώς του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας (92,7 εκατ.). Η διαδικασία για το ΣΔΙΤ του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας έχει προχωρήσει με σχετικά μεγαλύτερη ταχύτητα από άλλες. Βρίσκεται στο στάδιο της αξιολόγησης των δύο δεσμευτικών προσφορών που έχουν κατατεθεί από Metlen και Actor.
Όσο αφορά σχολικές μονάδες εντός του έτους δύναται να υπογραφεί η σύμβαση που αφορά στα Χανιά (33,7 εκατ.) με ανάδοχο την ΑΤΕΣΕ.
Στις υποδομές ύδρευσης και άρδευσης, το χαρτοφυλάκιο περιλαμβάνει δύο αρδευτικά έργα του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης (λιμνοδεξαμενή Χοχλακίων – φράγμα Αγίου Ιωάννη Ιεράπετρας και φράγμα Μιναγιώτικο) και τρία έργα ύδρευσης του υπουργείου Υποδομών, όπως το φράγμα Ενιπέα Φαρσάλων και η ύδρευση Κέρκυρας, με συνολικό προϋπολογισμό 950 εκατ. ευρώ.
Σε προχωρημένο στάδιο βρίσκεται η διαδικασία για τα ΣΔΙΤ που αφορούν στη Λιμνοδεξαμενή Χοχλακίων και Φράγμα Αγίου Ιωάννη Ιεράπετρας (94,4 εκατ.) με ανάδοχο τον ΓΕΚ Τέρνα καθώς το φράγμα Μιναγιώτικο (141,8 εκατ.) με ανάδοχο την κοινοπραξία Metlen – Aktor – Μεσόγειος. Τα ΣΔΙΤ για τα τρία έργα ύδρευσης έχουν ακόμη δρόμο.
Ιδιαίτερα βαρύ είναι το πακέτο έργων διαχείρισης απορριμμάτων και εξοικονόμησης ενέργειας, που περιλαμβάνει 8 ΣΔΙΤ σε περιοχές όπως η Αττική, ο Πειραιάς και νησιά του Νοτίου Αιγαίου, καθώς και έργο αναβάθμισης οδοφωτισμού στην Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, συνολικής αξίας 910,8 εκατ. ευρώ.
Τελευταία προσθήκη σε αυτή την κατηγορία είναι το ΣΔΙΤ υλοποίησης δύο Μονάδων Ολοκληρωμένης Ανακύκλωσης και Ανάκτησης Αποβλήτων σε Λαμία και Χαλκίδα, δύο Χώρων Υγειονομικής Ταφής Υπολειμμάτων και ενός Σταθμού Μεταφόρτωσης Απορριμμάτων στον Δήμο Δελφών, συνολικού προϋπολογισμού 160,8 εκατ. με την Διυπουργική Επιτροπή να εγκρίνει πριν λίγες μέρες την υλοποίησή του.
Το πιο ώριμο έργο από αυτά με προοπτική υπογραφής της σύμβασης εντός του έτους είναι η μονάδα Διαχείρισης απορριμμάτων δυτικού τομέα Κεντρικής Μακεδονίας με ανάδοχο το ΓΕΚ Τέρνα και προϋπολογισμό ανάπτυξης έργου 130 εκατ. ευρώ. Τα ΣΔΙΤ που αφορούν τα απορρίμματα της Αττικής παραμένουν στάσιμα.
Στις μεταφορές
Στις οδικές και σιδηροδρομικές υποδομές, τρία μεγάλα έργα, μεταξύ αυτών η αναβάθμιση του οδικού άξονα Μαυροβούνι – Έδεσσα και ο κάθετος άξονας Δράμα – Αμφίπολη, συγκεντρώνουν επενδύσεις ύψους 830 εκατ. ευρώ. Στην περίπτωση τους δεν υπάρχει εκτίμηση για το πότε θα υπογραφούν οι συμβάσεις.
Το μεγαλύτερο, ωστόσο, πακέτο υπό προετοιμασία αφορά τις υποδομές δημόσιας διοίκησης, με έργα συνολικής αξίας 1,4 δισ. ευρώ. Σε αυτά περιλαμβάνονται το Κυβερνητικό Πάρκο «Αντρέας Λεντάκης», οι νέες κτιριακές εγκαταστάσεις της Γενικής Γραμματείας Υποδομών, η αξιοποίηση της πρώην χαρτοποιίας Λαδόπουλου στην Πάτρα, τρία έργα δικαστικών μεγάρων σε Κεντρική Μακεδονία, Κρήτη και Κεντρική Ελλάδα, καθώς και υποδομές για αστυνομικές διευθύνσεις και η μετεγκατάσταση του καταστήματος κράτησης Κορυδαλλού.
Για το κυβερνητικό πάρκο θεωρητικά θα μπορούσε να αναδειχτεί ανάδοχος εντός του 2026, αν και οι εκκρεμότητες είναι ακόμα πολλές.
Το ΣΔΙΤ της Γενικής Γραμματείας Υποδομών (100,6 εκατ.) έχει ανάδοχο τον Aktor και βρίσκεται στη διαδικασία της συγκέντρωσης των αναγκαίων δικαιολογητικών για το χρηματοοικονομικό κλείσιμο και την υπογραφή της σύμβασης, εκτός απρόοπτου, εντός του έτους.
Το ΣΔΙΤ για τις 5 αστυνομικές διευθύνσεις σε ισάριθμες πόλεις της χώρας (Πάτρα, Λευκάδα, Καρδίτσα, Βέροια και Αλεξανδρούπολη) με προϋπολογισμό ανάπτυξης 49,8 εκατ. ευρώ επίσης θα μπορούσε να υπογραφεί εντός του έτους. Η σύμβαση βρίσκεται στο Ελεγκτικό Συνέδριο και ανάδοχος είναι η κοινοπραξία ΕΚΤΕΡ – ΤΕΝΑ – ΕΡΕΤΒΟ.
Μεγάλο στοίχημα θεωρείται η υλοποίηση ενός νοσοκομείου με ΣΔΙΤ. Η πρώτη προσπάθεια έχει ξεκινήσει και αφορά στο Θεαγένειο στη Θεσσαλονίκη (350 εκατ. χωρίς ΦΠΑ). Εκδήλωση ενδιαφέροντος υπέβαλαν οι ΓΕΚ Τέρνα, Άβαξ, ΕΚΤΕΡ, Aktor – Metlen και Plenary Europe.
Τα ΣΔΙΤ σε εξέλιξη σε τομείς:
- Υποδομές Εκπαίδευσης: 630 εκατ. ευρώ
- Υποδομές Ύδρευσης – Άρδευσης: 950 εκατ. ευρώ
- Υποδομές Διαχείρισης Απορριμμάτων και Εξοικονόμησης Ενέργειας: 910,8 εκατ. ευρώ
- Οδικές και Σιδηροδρομικές Υποδομές: 830 εκατ. ευρώ
- Υποδομές Δημόσιας Διοίκησης: 1,4 δισ. Ευρώ
- Υποδομές υγείας (Θεαγένειο): 350 εκατ.
