Οι πυρκαγιές αναδεικνύονται ως η κυρίαρχη αιτία των μεγαλύτερων ασφαλιστικών απαιτήσεων στη ναυτιλία το 2025, ενώ την ίδια ώρα το Παγκόσμιο Ναυτιλιακό Συμβούλιο (WSC) με έκθεσή του προειδοποιεί για αυξημένες ελλείψεις στα κυβερνητικά προγράμματα επιθεώρησης φορτίων.
Στο Λονδίνο ξεκίνησε χθες η 11η σύνοδος της Υποεπιτροπής Μεταφοράς Φορτίων και Εμπορευματοκιβωτίων του ΙΜΟ, όπου στο επίκεντρο βρίσκεται και το θέμα της ασφάλειας και της αναθεώρησης των οδηγιών του Εγχειριδίου Ασφάλισης Φορτίου.
Αύξηση απαιτήσεων
Σύμφωνα με ανάλυση της Σκανδιναβικής Ένωσης Ναυτιλιακών Ασφαλιστών (Cefor), μέχρι τις 30 Ιουνίου είχαν καταγραφεί τέσσερις απαιτήσεις άνω των 20 εκατ. δολαρίων, αριθμός πολλαπλάσιος του δεκαετούς μέσου όρου (1,5 εκατ. δολ ανά εξάμηνο) – όλες λόγω πυρκαγιάς.
Από το 2015 μέχρι σήμερα, το 62% των μεγαλύτερων ζημιών (16 στις 26 απαιτήσεις άνω των
20 εκατ. δολαρίων) σχετίζονται με φωτιές, με τις περισσότερες (11) να αφορούν πλοία άνω των 20 ετών, αναδεικνύοντας τον κίνδυνο ενός γηρασμένου στόλου.
Το κόστος των απαιτήσεων ανά πλοίο κατά την περίοδο 2020-2023 ήταν κατά μέσο όρο 22% υψηλότερο από το 2015-2019.
Μεταξύ 2015 και 2022, οποιοδήποτε ποσό άνω των 30 εκατ. δολαρίων θεωρούνταν ασυνήθιστο.
Η Cefor σημειώνει επίσης αύξηση στο κόστος ναυτικών απαιτήσεων που αφορούν συγκρούσεις και προσαράξεις.
Το 2024, οι δύο μεγαλύτερες απώλειες, άνω των 30 εκατ. δολαρίων, προήλθαν από συγκρούσεις.
Το 2025, μέχρι τα τέλη Ιουνίου, από επτά μεγάλες απώλειες άνω των 10 εκατ. δολαρίων, τέσσερις σχετίζονταν με πυρκαγιές, μία με σύγκρουση και δύο με προσάραξη.
Η Cefor αναφορικά με τις πυρκαγιές στα πλοία προειδοποιεί ότι δεν προκαλούν μόνο οικονομικές απώλειες, αλλά απειλούν τη ζωή των ναυτικών και το περιβάλλον, καθιστώντας επιτακτική την πρόληψη.
Γηρασμένα πλοία
Αν και τα παλιά πλοία μπορεί να είναι καλά συντηρημένα, από στατιστικής άποψης είναι πιο
επιρρεπή σε πυρκαγιές, ζημίες μηχανημάτων και επακόλουθα άλλα προβλήματα.
Οι πυρκαγιές στο μηχανοστάσιο έχουν υψηλότερη συχνότητα εμφάνισης στα παλαιότερα πλοία
στους τομείς των επιβατηγών, των εμπορευματοκιβωτίων και των αυτοκινήτων/RoRo.
Ενώ οι σημαντικότερες απώλειες αφορούν συχνά πυρκαγιές που προκαλούνται από επικίνδυνα φορτία, ειδικά σε πλοία εμπορευματοκιβωτίων ή αυτοκινήτων/RoRo, οι πυρκαγιές στο μηχανοστάσιο δεν απαιτούν λιγότερη προσοχή.
Σε κάθε περίπτωση, η γήρανση του στόλου αυξάνει τον κίνδυνο προβλημάτων που σχετίζονται με τα μηχανήματα.
Σύμφωνα με την ανάλυση της Σκανδιναβικής Ένωσης Ναυτιλιακών Ασφαλιστών (Cefor), η ορθή δήλωση και στοιβασία των φορτίων αυτών, καθώς και η βελτίωση των μεθόδων ανίχνευσης και κατάσβεσης πυρκαγιών, θεωρούνται κρίσιμοι παράγοντες για την πρόληψη, ενώ η αύξηση του μεγέθους των πλοίων ενισχύει στατιστικά την πιθανότητα μεταφοράς επικίνδυνων υλικών.
Η αποτροπή λανθασμένων δηλώσεων επικίνδυνων φορτίων από τους αποστολείς και η διασφάλιση της τοποθέτησής τους σε ειδικά διαμορφωμένους και ασφαλείς χώρους επί των πλοίων πρέπει να αποτελέσουν προτεραιότητες, έχει αναφέρει ο πρόεδρος της Ελληνικής Ένωσης Πλοιοκτητών Ρυμουλκών, Ναυαγοσωστικών, Αντιρρυπαντικών και Πλοίων
Υποστήριξης Υπεράκτιων Εγκαταστάσεων, Παύλος Ξηραδάκης.
Όπως έχει επισημάνει, οι ασφαλιστικές εταιρείες θα πρέπει να εξετάσουν την επαναξιολόγηση
και αναπροσαρμογή των ασφαλίστρων κινδύνου για τα επικίνδυνα φορτία, ώστε να ενισχυθεί
η πρόληψη.
«Οι οικονομικές συνέπειες μιας πυρκαγιάς, πέραν του ανθρώπινου παράγοντα, μπορεί να είναι
πολλαπλάσιες από το ασφάλιστρο ενός λανθασμένα δηλωμένου εμπορεύματος», υπογράμμισε.
Πάντως, στις πρόσφατες σοβαρές πυρκαγιές συμπεριλαμβάνονται το πλοίο μεταφοράς αυτοκινήτων Morning Midas στον Ειρηνικό και το containership Wan Hai 503 στα ύδατα της Ινδίας, και οι δύο τον Ιούνιο.
WSC: Ανάγκη ελέγχων
Στο μεταξύ, το Παγκόσμιο Ναυτιλιακό Συμβούλιο (WSC) έδωσε στη δημοσιότητα την έκθεση του 2024 για τις ελλείψεις στα κυβερνητικά προγράμματα επιθεώρησης φορτίων, αναβιώνοντας τη συλλογή δεδομένων που ο IMO είχε διακόψει πέρυσι.
Σύμφωνα με την ανάλυση, το 11,39% των επιθεωρημένων φορτίων παρουσίαζαν ελλείψεις – ελαφρά αυξημένο ποσοστό σε σχέση με το 11% του 2023. Τα προβλήματα περιλάμβαναν εσφαλμένα ή αδήλωτα επικίνδυνα εμπορεύματα, λανθασμένα έγγραφα και ακατάλληλη συσκευασία, παράγοντες που μπορούν να οδηγήσουν σε σοβαρά περιστατικά, όπως πυρκαγιές σε πλοία. Βασιζόμενη σε δεδομένα επιθεώρησης από κράτη λιμένων, η έκθεση του WSC συνεχίζει μια σειρά δεδομένων που χρονολογείται από το 2011.
«Η ασφάλεια του φορτίου ξεκινά με τη σωστή δήλωση και την ασφαλή συσκευασία των εμπορευμάτων», δήλωσε ο Joe Kramek, πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος του World Shipping Council, επισημαίνοντας ότι μόλις επτά κράτη λιμένων υποβάλλουν αναφορές.
Το WSC υπέβαλε αυτά τα ενοποιημένα αποτελέσματα σε ένα έγγραφο στη συνεδρίαση της Υποεπιτροπής Μεταφοράς Φορτίων και Εμπορευματοκιβωτίων CCC του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού IMO, που άρχισε χθες.
Στην ατζέντα περιλαμβάνονται καίρια ζητήματα για το μέλλον της ναυτιλίας, όπως η τροποποίηση του Διεθνούς Κώδικα Επικίνδυνων Εμπορευμάτων (IMDG Code).
