Με δεδομένη πλέον τη μείωση των επιτοκίων του ευρώ κατά 0,25% στη σημερινή συνεδρίαση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ), το ενδιαφέρον στρέφεται τώρα στο “τι έπεται”. Όλοι περιμένουν να ακούσουν από την Κριστίν Λαγκάρντ πώς σκοπεύει η ΕΚΤ να κινηθεί στη συνέχεια – και ιδιαίτερα αν μπορεί να επαναλάβει τη διάσημη φράση του προκατόχου της, Μάριο Ντράγκι, το 2012: «θα κάνουμε ό,τι χρειαστεί για να στηρίξουμε το ευρώ».
Οι προκλήσεις είναι διαφορετικές, αλλά η ανάγκη στήριξης παραμένει
Μπορεί οι συνθήκες του 2024 να μην είναι ίδιες με εκείνες της κρίσης του 2012, ωστόσο πολλά κράτη-μέλη της Ευρωζώνης αντιμετωπίζουν δημοσιονομικά προβλήματα, με περιορισμένα περιθώρια δράσης. Έτσι, η ελπίδα πέφτει ξανά στην ΕΚΤ και στη νομισματική της πολιτική, για να δώσει ώθηση στην οικονομία.
Υπάρχει κάτι πέρα από τα επιτόκια;
Αν κάποιος περιμένει κάτι παραπάνω, όπως επιστροφή στα μεγάλα προγράμματα αγοράς ομολόγων (όπως το PEPP και η ποσοτική χαλάρωση), μάλλον θα απογοητευτεί. Αυτή τη στιγμή, ο στόχος είναι να μειωθεί το χαρτοφυλάκιο των 5,5 τρισ. ευρώ, ώστε να ελεγχθεί ο πληθωρισμός και να παραμείνει γύρω στο 2%.
Μία μείωση έγινε – έρχεται και δεύτερη;
Μετά τη σημερινή απόφαση, οι αγορές ήδη προεξοφλούν νέα μείωση των επιτοκίων κατά 0,25%, πιθανόν τον Ιούνιο. Οι συνθήκες, άλλωστε, δείχνουν πως δεν είναι απλώς πιθανό – είναι σχεδόν αναμενόμενο.
Ο εμπορικός πόλεμος με τις ΗΠΑ και η τρίμηνη αναστολή των δασμών 20% από την αμερικανική πλευρά δημιουργούν ένα αποπληθωριστικό περιβάλλον, αν και για λάθος λόγους: οι φόβοι για ύφεση μέσα στο 2025 τόσο στις ΗΠΑ όσο και στην ΕΕ πληθαίνουν.
Πέφτουν τιμές, περιορίζεται ο πληθωρισμός
Αυτό έχει ήδη οδηγήσει σε μείωση των διεθνών τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου, ρίχνοντας το κόστος παραγωγής και υπηρεσιών. Αυτό αποτυπώνεται και στη μείωση του δείκτη τιμών καταναλωτή στην Ευρωζώνη – από 2,3% τον Φεβρουάριο, στο 2,2% τον Μάρτιο. Επιπλέον, έχει μειωθεί και η ιδιωτική κατανάλωση, κάτι που επίσης τραβάει τις τιμές προς τα κάτω.
Το “σκληρό ευρώ” βοηθά ακόμα περισσότερο
Την εικόνα συμπληρώνει και η ενίσχυση του ευρώ – περίπου 9% έναντι του δολαρίου τον τελευταίο μήνα. Αυτό κάνει φθηνότερες τις εισαγωγές από τις ΗΠΑ, συμπεριλαμβανομένων των προϊόντων ενέργειας που τιμολογούνται σε δολάριο. Μπορεί αυτή η ενίσχυση να είναι προσωρινή, αλλά στην παρούσα φάση βοηθάει στη μείωση του πληθωρισμού και ευνοεί περαιτέρω μειώσεις επιτοκίων.
Τι κρατάμε;
Η σημερινή μείωση επιτοκίων είναι η αρχή μιας νέας πορείας για την ΕΚΤ, που καλείται να σταθεί για άλλη μια φορά στο ύψος των περιστάσεων. Οι αγορές “διαβάζουν” την κατεύθυνση και περιμένουν τη συνέχεια με ιδιαίτερο ενδιαφέρον – ειδικά στη συνέντευξη Τύπου της Κριστίν Λαγκάρντ. Το μεγάλο ερώτημα παραμένει:
Μπορεί και θέλει η ΕΚΤ να κάνει “ό,τι χρειαστεί” ξανά;
