Ο δημοσιονομικός χώρος που θα δημιουργήσει η υπεραπόδοση της οικονομίας το 2024 και του 2025 και το κέρδος από την εξαίρεση της αύξησης των αμυντικών δαπανών από το έλλειμμα θα καθορίσουν τις μειώσεις φόρων που θα ανακοινώσει ο πρωθυπουργός στη φετινή ΔΕΘ.
Με αυτά τα δεδομένα, πριν ακούσουμε ποιες θα είναι οι μειώσεις φόρων για τη μεσαία τάξη και ενδεχομένως οι στοχευμένες εισοδηματικές ενισχύσεις, θα πρέπει να διευκρινιστούν πέντε διαφορετικά σημεία.
Το πρώτο είναι ο δημοσιονομικός χώρος που δημιουργεί η υπεραπόδοση της οικονομίας για το 2024. Ο τέως ΥΠΕΘΟ, αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης κ. Κωστής Χατζηδάκης, κατά την παράδοση του Υπουργείου στον νυν υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών κ. Κυριάκο Πιερρακάκη, μίλησε για πρωτογενές πλεόνασμα 3,5% του ΑΕΠ έναντι επίσημου στόχου για πλεόνασμα 2,5% του ΑΕΠ. Η διαφορά του 1% του ΑΕΠ δίνει θεωρητικά ένα δημοσιονομικό περιθώριο 2,47 δισ. ευρώ. Με την ανακοίνωση των τελικών στοιχείων για τον προηγούμενο χρόνο από την Eurostat και την ΕΛΣΤΑΤ, θα ξεκαθαρίσει ποιο μέρος από το υπερπλεόνασμα έρχεται από φορολογικά έσοδα και ποιο από υστέρηση δαπανών. Επίσης, θα πρέπει να συμφωνηθεί με τις Βρυξέλλες ποιο μέρος από την υπεραπόδοση των εσόδων έρχεται από μόνιμα και συνεχή έσοδα, τα οποία θα μπορούν να χρησιμοποιηθούν για μόνιμα μέτρα.
Το δεύτερο που θα πρέπει να ξεκαθαριστεί είναι το δημοσιονομικό “κέρδος”, από τη ρήτρα διαφυγής για την αύξηση των αμυντικών δαπανών. Με δεδομένο ότι η Κομισιόν θέτει ως έτος-βάση για τον υπολογισμό της αύξησης των αμυντικών δαπανών το 2021, η Ελλάδα θα έχει πρόσθετο δημοσιονομικό χώρο για το 2025 κοντά στο 1,1 δισ. ευρώ. Τούτο, με δεδομένο ότι το 2021 η Ελλάδα είχε αμυντικές δαπάνες 5,48 δις ευρώ, ενώ το 2025 θα έχει αμυντικές δαπάνες 6,6 δισ. ευρώ. Εδώ, θα πρέπει να πιστοποιηθεί ότι ο τρόπος υπολογισμού είναι σωστός και να υπάρξει η έγκριση της Κομισιόν ότι ο δημοσιονομικός χώρος που απελευθερώνεται μπορεί να χρησιμοποιηθεί για νέα μέτρα.
Το τρίτο σημείο που θα πρέπει να διευκρινιστεί είναι η υπεραπόδοση της οικονομίας για το 2025. Εδώ το μόνο “κρυφό” μέγεθος είναι η αύξηση των εσόδων από φοροδιαφυγή. Με δεδομένο ότι το 2024 τα έσοδα από την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής έφτασαν στα 2 δισ. ευρώ, θα πρέπει να υπάρξει μια ρεαλιστική προβολή μέχρι και το τέλος του χρόνου, σχετικά με το πόσα περισσότερα από τα 2 δισ. ευρώ θα είναι τα έσοδα από φοροδιαφυγή μέχρι και το τέλος του 2025.
Η οριστικοποίηση των μέτρων
Με μια ρεαλιστική εκτίμηση από την αύξηση των εσόδων από φοροδιαφυγή που δεν αναμένεται να υπάρχει πριν από το τέλος του Ιουνίου, η Κυβέρνηση θα γνωρίζει ποιο είναι το περιθώριο της για την υλοποίηση νέων μόνιμων μέτρων.
Το τέταρτο θέμα που θα πρέπει να διευκρινιστεί είναι το ποια μέτρα θέλει να υλοποιήσει η Κυβέρνηση, για ποιο έτος και ποιο είναι ακριβώς το δημοσιονομικό κόστος, το οποίο θα επωμιστεί ο προϋπολογισμός. Επίσης, θα χρειαστεί να υπάρξει μια αιτιολόγηση για την επιλογή του κάθε μέτρου, σχετικά με το κέρδος που θα έχει για την οικονομία και την κοινωνία.
Το πέμπτο και τελευταίο στάδιο είναι τα μέτρα να συζητηθούν με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία θα ελέγξει το κόστος και τη σκοπιμότητά τους και κατά πάσα πιθανότητα θα τα εγκρίνει. Από το σημείο αυτό και πέρα, η Κυβέρνηση θα μπορεί να νομοθετήσει και να εφαρμόσει τα μέτρα που θα έχει να επιλέξει.
