Μπορεί να ακούγεται απίστευτο, αλλά 15 χρόνια μετά την οικονομική κρίση και την απειλή χρεοκοπίας, η Ελλάδα καταφέρνει σήμερα να διαχειρίζεται το δημόσιο χρέος της με μικρότερο κόστος απ’ ό,τι η οικονομικά πανίσχυρη Γερμανία.
Το ελληνικό χρέος ανέρχεται στα 364,8 δισ. ευρώ, αλλά η διαχείρισή του είναι εξαιρετικά ευνοϊκή. Έχει μέσο χρόνο ωρίμανσης σχεδόν 19 έτη (18,8 έτη για την ακρίβεια), ενώ το μέσο επιτόκιο εξυπηρέτησης είναι μόλις 1,73%. Αυτό το χαμηλό κόστος οφείλεται στο ότι περίπου τα 2/3 του χρέους – σχεδόν 240 δισ. ευρώ – βρίσκονται στα χέρια επίσημων θεσμών όπως ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας (ESM), ο EFSF και οι χώρες της Ευρωζώνης, με σταθερά και χαμηλά επιτόκια από το 2017.
Αν το ελληνικό χρέος παρουσιαζόταν σαν ένα ενιαίο ομόλογο, θα είχε διάρκεια 19 ετών, επιτόκιο 1,73% και μηδενικό ρίσκο από πλευράς αγοράς ή επιτοκίων. Για σύγκριση, η Γερμανία – που θεωρείται η πιο αξιόπιστη χώρα της Ευρωζώνης – θα πλήρωνε σήμερα 2,93% για ένα ομόλογο 19 ετών, δηλαδή 1,2 ποσοστιαίες μονάδες περισσότερο από την Ελλάδα.
Επιπλέον, το γερμανικό δημόσιο χρέος έχει μέση διάρκεια μόλις 8 έτη, κάτι που αυξάνει τον κίνδυνο αναχρηματοδότησης σε ένα περιβάλλον με αυξημένα επιτόκια. Αντίστοιχη είναι η εικόνα για τις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες, με μέση διάρκεια χρέους γύρω στα 8,5 έτη.
Ισχυρή Θέση με 44 Δισ. σε Ταμειακά Διαθέσιμα
Η Ελλάδα διατηρεί ταμειακά διαθέσιμα άνω των 44 δισ. ευρώ, κάτι που προσφέρει ισχυρό “μαξιλάρι” και δυνατότητα ευέλικτης διαχείρισης του χρέους. Ήδη έχει αποπληρώσει πρόωρα όλα τα δάνεια του ΔΝΤ και 21,3 δισ. ευρώ από τα διμερή δάνεια του πρώτου μνημονίου (GLFA), τα οποία είχαν συνολικό ύψος 52,9 δισ. ευρώ. Το υπόλοιπο των 31,6 δισ. ευρώ αποπληρώνεται σταδιακά έως το 2041.
Η Επόμενη Πρόκληση: Μετά το 2032
Από το 2032 ξεκινά η αποπληρωμή των δανείων ύψους 90 δισ. ευρώ που δόθηκαν στην Ελλάδα μέσω του EFSF στο δεύτερο μνημόνιο, μαζί με τόκους 25 δισ. ευρώ οι οποίοι είναι σε περίοδο χάριτος μέχρι τότε. Ωστόσο, η καταβολή τους δεν γίνεται μονομιάς, αλλά σταδιακά, ανάλογα με τις εκταμιεύσεις που είχαν γίνει.
Σύμφωνα με τον Υπουργό Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκο Πιερρακάκη, δεν αναμένεται απότομη αύξηση του κόστους εξυπηρέτησης του χρέους το 2032, αλλά πιθανότατα το 2038, όταν η αποπληρωμή θα μπει στην πλήρη φάση της. Μέχρι τότε, η χώρα θα έχει ήδη αποπληρώσει το σύνολο των διμερών δανείων του πρώτου μνημονίου, μειώνοντας τις ετήσιες υποχρεώσεις κατά 2,65 δισ. ευρώ.
Προοπτικές: Αναβάθμιση και Μείωση Χρέους
Με βάση τις προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, το δημόσιο χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ αναμένεται να μειωθεί από 147,5% το 2025 σε περίπου 120% έως το 2032. Αν η χώρα διατηρήσει τη δημοσιονομική της πορεία και επιτύχει αναβάθμιση σε επενδυτική βαθμίδα Α, τότε το κόστος δανεισμού θα διαμορφωθεί κάτω από το 3%, ενισχύοντας περαιτέρω τη σταθερότητα της ελληνικής οικονομίας.
