Η Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή, ανταποκρινόμενη στη δημόσια ανησυχία για τις αυξήσεις στα ασφάλιστρα υγείας και στην ανάγκη για περισσότερη διαφάνεια, ολοκλήρωσε την πρώτη συγκεντρωτική επεξεργασία των στοιχείων που υπέβαλαν οι ασφαλιστικές εταιρείες για τις αναπροσαρμογές του 2026 στα μακροχρόνια συμβόλαια υγείας.
Από την επεξεργασία των στοιχείων που απέστειλαν 11 ασφαλιστικές εταιρείες προκύπτει ότι το συνολικό δείγμα περιλαμβάνει 231.797 ασφαλισμένους με ενεργά μακροχρόνια συμβόλαια υγείας και καθαρά ασφάλιστρα βάσης 2025 ύψους 295,44 εκατ. ευρώ, προ φόρου ασφαλίστρων.
Ο μέσος όρος αύξησης για το 2026, όταν η στάθμιση γίνεται με βάση τον αριθμό των ασφαλισμένων, διαμορφώνεται σε ποσοστό 7,49%. Όταν όμως η στάθμιση γίνεται με βάση την αξία των ασφαλίστρων, δηλαδή με βάση το καθαρό οικονομικό βάρος πριν από τον φόρο ασφαλίστρων, ο μέσος όρος διαμορφώνεται σε ποσοστό 8,20%.
Το εύρημα αυτό δείχνει ότι υπήρξε συνολικά προσπάθεια συγκράτησης των αυξήσεων. Ταυτόχρονα, όμως, δείχνει ότι ένας απλός μέσος όρος δεν αρκεί για να αποτυπώσει πλήρως την επιβάρυνση των ασφαλισμένων. Η εικόνα πρέπει να εξετάζεται στο σύνολό της, λαμβάνοντας υπόψη και την αξία των ασφαλίστρων, το πρόγραμμα, το χαρτοφυλάκιο και την κατανομή των αυξήσεων.
Συγκεκριμένα, 130.119 ασφαλισμένοι, δηλαδή 56,13% του δείγματος, εμφανίζουν αύξηση άνω του 8%, ενώ 36.923 ασφαλισμένοι, δηλαδή 15,93%, εμφανίζουν αύξηση άνω του 9%. Παράλληλα, σημαντικό μέρος των ασφαλισμένων κινείται σε χαμηλότερα επίπεδα αυξήσεων, συγκρατώντας τον συνολικό μέσο όρο.
Συνεπώς, η αγορά δεν εμφανίζει ακραίο συνολικό μέσο όρο, αλλά παρουσιάζει σαφή ζητήματα κατανομής, τεκμηρίωσης και καθαρής εξήγησης των αυξήσεων.
Η ΑΑΕΑ&ΠΚ ευχαριστεί τις ασφαλιστικές εταιρείες για τη συνεργασία τους και για την παροχή αναλυτικών στοιχείων. Είναι η πρώτη φορά που συγκεντρώνεται, σε τέτοια έκταση, δομημένη πληροφόρηση για τα μακροχρόνια συμβόλαια υγείας, ανά εταιρεία, πρόγραμμα και χαρτοφυλάκιο. Η ανταπόκριση αυτή αποτελεί σημαντικό βήμα διαφάνειας και δημιουργεί κοινή βάση σύγκρισης, τεκμηριωμένου διαλόγου και ουσιαστικότερης ενημέρωσης των πολιτών. Ωστόσο, η ανάλυση ανέδειξε και σημαντικές περιοχές που χρήζουν βελτίωσης.
Σε αρκετές περιπτώσεις, στην αιτιολόγηση των αυξήσεων δεν διαχωρίζεται με επαρκή σαφήνεια το νοσοκομειακό κόστος, η ηλικιακή μεταβολή, οι συμβατικοί όροι αναπροσαρμογής που είχαν συμφωνηθεί κατά τη σύναψη του συμβολαίου και οι λοιποί παράγοντες που επηρεάζουν την τελική επιβάρυνση του ασφαλισμένου.
Επιπρόσθετα, οι επιστολές ενημέρωσης των ασφαλισμένων δεν έχουν ενιαία μορφή και δεν περιλαμβάνουν πάντα, μέσα στο ίδιο έγγραφο, το παλαιό ασφάλιστρο, το νέο ασφάλιστρο, το ακριβές ποσοστό αύξησης, την ημερομηνία εφαρμογής και σαφή εξήγηση της βάσης υπολογισμού.
Για την Αρχή, το ζήτημα δεν είναι μόνο πόσο αυξήθηκε ένα ασφάλιστρο αλλά αν ο ασφαλισμένος μπορεί να καταλάβει, χωρίς ειδικές γνώσεις και χωρίς να αναζητά πληροφορίες σε διάσπαρτες πηγές, τι αλλάζει στο δικό του συμβόλαιο, γιατί αλλάζει και ποιες επιλογές έχει.
Στο πλαίσιο αυτό, η ΑΑΕΑ&ΠΚ έχει ήδη ζητήσει από τις ασφαλιστικές εταιρείες συμπληρωματικά στοιχεία και πρόσθετη τεκμηρίωση, ιδίως για τα προγράμματα και τα χαρτοφυλάκια που εμφανίζουν υψηλότερες αυξήσεις ή σημαντική απόκλιση μεταξύ της αύξησης βάσει αριθμού ασφαλισμένων και της αύξησης βάσει αξίας ασφαλίστρων.
Παράλληλα, η Αρχή θεωρεί ως ελάχιστο πρότυπο διαφάνειας ότι η ενημέρωση κάθε ασφαλισμένου για αναπροσαρμογή ασφαλίστρου πρέπει να περιλαμβάνει, με καθαρή και απλή γλώσσα: το παλαιό ασφάλιστρο, το νέο ασφάλιστρο, το ακριβές ποσοστό αύξησης, την ημερομηνία εφαρμογής, τη διάκριση μεταξύ ηλικιακής μεταβολής και αναπροσαρμογής λόγω κόστους ή εμπειρίας χαρτοφυλακίου, σύνδεσμο στη δημόσια ανακοίνωση ανά ασφαλιστικό προϊόν και σαφή περιγραφή των επιλογών του ασφαλισμένου.
Η διαφάνεια δεν είναι αυτοσκοπός· είναι εργαλείο προστασίας του πολίτη και προϋπόθεση για μια αγορά που λειτουργεί με κανόνες, λογοδοσία και πραγματικό ανταγωνισμό. Στον ευαίσθητο χώρο της ιδιωτικής υγείας, το τελικό ασφάλιστρο επηρεάζεται από ολόκληρη την αλυσίδα κόστους: τις ασφαλιστικές εταιρείες, τις νοσοκομειακές χρεώσεις, το κόστος αποζημιώσεων, τη χρήση υπηρεσιών υγείας και τους συμβατικούς όρους αναπροσαρμογής.
Η ΑΑΕΑ&ΠΚ θα συνεχίσει τη δράση της με συντονισμένες και πολυδιάστατες ενέργειες. Θα ζητήσει περισσότερα και πιο συγκρίσιμα στοιχεία, θα αναλύσει σε βάθος τους παράγοντες που διαμορφώνουν το κόστος, θα αναδείξει τυχόν αδικαιολόγητες αποκλίσεις και θα συνεργαστεί με τους αρμόδιους θεσμούς, ώστε η αγορά να κινείται με μεγαλύτερη διαφάνεια, καλύτερη τεκμηρίωση και ουσιαστικότερη προστασία του ασφαλισμένου.
Ο στόχος είναι καθαρός: να γνωρίζει ο πολίτης τι πληρώνει και γιατί το πληρώνει· να κινηθεί όλη η αλυσίδα κόστους με μεγαλύτερη λογοδοσία· να περιοριστούν τυχόν αδικαιολόγητες επιβαρύνσεις· και να διαμορφωθούν συνθήκες για πιο δίκαια ασφάλιστρα, καλύτερη ποιότητα υπηρεσιών υγείας και μεγαλύτερη εμπιστοσύνη στην αγορά.
