Στην υπογραφή της συμφωνίας για την υλοποίηση της “Ασπίδας του Αχιλλέα” προχώρησαν σήμερα, Δευτέρα, στο Τελ Αβίβ η Ελλάδα και το Ισραήλ, σε ένα από τα μεγαλύτερα εξοπλιστικά προγράμματα στην ιστορία των δύο χωρών.
Η συμφωνία, ύψους περίπου 3 δισ. ευρώ, προβλέπει τη δημιουργία στην Ελλάδα ενός πολυεπίπεδου συστήματος αεράμυνας, βασισμένου σε ισραηλινά συστήματα και στην επιχειρησιακή τεχνογνωσία που έχει αναπτύξει το Ισραήλ στον συγκεκριμένο τομέα.
Τη συμφωνία υπέγραψαν ο Γενικός Διευθυντής του ισραηλινού υπουργείου Άμυνας, υποστράτηγος ε.α. Amir Baram, και ο Έλληνας ομόλογός του Ιωάννης Μπούρας, σε τελετή που πραγματοποιήθηκε στα κεντρικά γραφεία του ισραηλινού υπουργείου Άμυνας.
Όπως ανακοίνωσε το ισραηλινό υπουργείο Άμυνας, πρόκειται για τη μεγαλύτερη συμφωνία εξαγωγής αμυντικού υλικού στην ιστορία των ελληνοϊσραηλινών σχέσεων και μία από τις μεγαλύτερες που έχει υπογράψει συνολικά το Ισραήλ.
Τι περιλαμβάνει η “Ασπίδα του Αχιλλέα”
Στον πυρήνα του προγράμματος βρίσκονται τα εξής ισραηλινά συστήματα:
- David’s Sling
Το David’s Sling είναι ένα ολοκληρωμένο σύστημα αεράμυνας και αντιπυραυλικής άμυνας μεσαίου έως μεγάλου βεληνεκούς, το οποίο μπορεί να αποτελέσει το ανώτερο επίπεδο μιας πολυεπίπεδης αμυντικής αρχιτεκτονικής, προσφέροντας ευρεία κάλυψη και προστασία απέναντι σε ένα ευρύ φάσμα πυραυλικών απειλών. Αποτελεί ενσωματωμένο τμήμα της πολυεπίπεδης αεράμυνας και αντιπυραυλικής άμυνας του Ισραήλ.
Βασικό στοιχείο του είναι ο αναχαιτιστής πολλαπλών αποστολών Stunner ή SkyCeptor, προϊόν συνεργασίας της Rafael και της Raytheon. Συνδυάζει προηγμένο σύστημα ελέγχου κατεύθυνσης, κινητήρα πολλαπλών παλμών και προηγμένο αισθητήρα αναζήτησης, επιτρέποντας την αντιμετώπιση απειλών υψηλού όγκου, μεταξύ άλλων τακτικών βαλλιστικών πυραύλων και ρουκετών μεγάλου διαμετρήματος.
Το σύστημα είναι πλήρως επιχειρησιακό στις αποστολές των Ισραηλινών Ενόπλων Δυνάμεων και έχει σχεδιαστεί ώστε να ενσωματώνεται εύκολα σε διαφορετικά σενάρια εμπλοκής και συστήματα αεράμυνας και αντιπυραυλικής άμυνας.
- Barak MX
Το Barak MX της Israel Aerospace Industries (IAI) αποτελεί ένα ολοκληρωμένο, δικτυοκεντρικό σύστημα αεράμυνας, με ανοιχτή αρχιτεκτονική και αρθρωτό σχεδιασμό.
Συνδυάζει αισθητήρες, κέντρο διαχείρισης μάχης και αναχαιτιστικά μέσα σε ένα ενιαίο επιχειρησιακό σύνολο, επιτρέποντας τη διαχείριση πολλαπλών εναέριων απειλών από διαφορετικές κατευθύνσεις και σε διαφορετικά βεληνεκή.
Η οικογένεια περιλαμβάνει τα βλήματα BARAK SR, MR, LR και ER, με δημοσιευμένες εμβέλειες 15, 35, 70 και 150 χιλιομέτρων, αντίστοιχα, προσφέροντας διαφορετικές δυνατότητες αναχαίτισης ανάλογα με την απειλή και την επιχειρησιακή ανάγκη.
Κρίσιμο χαρακτηριστικό του Barak MX είναι η υψηλή διασυνδεσιμότητα. Πολλαπλές μονάδες μπορούν να λειτουργούν ως ένα ευρύτερο δίκτυο, διευρύνοντας την περιοχή κάλυψης, ενώ οι μονάδες πυρός μπορούν να αξιοποιούν τα μέσα η μία της άλλης για την εμπλοκή στόχων.
Παράλληλα, το Barak MX μπορεί να ενοποιεί χερσαία και ναυτικά αντιαεροπορικά συστήματα σε ένα κοινό δίκτυο, ενισχύοντας τη συνολική δυνατότητα αντιμετώπισης εναέριων και πυραυλικών απειλών.
- SPYDER
Το SPYDER All-in-One (AiO) αποτελεί τη νεότερη διαμόρφωση της οικογένειας SPYDER της Rafael. Πρόκειται για ένα πλήρως ολοκληρωμένο σύστημα που συγκεντρώνει τις λειτουργίες πολλαπλών αυτόνομων συστημάτων σε ένα όχημα 8×8, προσφέροντας υψηλό βαθμό ευελιξίας και αυτονομίας.
Υποστηρίζει τρεις τύπους αναχαιτιστικών και παρέχει άμυνα απέναντι σε ένα ευρύ φάσμα απειλών, μεταξύ των οποίων μαχητικά αεροσκάφη και ελικόπτερα, UAVs, πυραύλους cruise και κατευθυνόμενα πυρομαχικά ακριβείας.
- ELM-2084
Κομβικό ρόλο στη νέα αρχιτεκτονική έχει το ELM-2084. Το ELM-2084 είναι ένα κινητό, επίγειο ραντάρ 3D AESA πολλαπλών αποστολών (MMR), που παράγεται από την ELTA, θυγατρική της Israel Aerospace Industries (IAI).
Το ραντάρ μπορεί να εντοπίζει και να παρακολουθεί αεροσκάφη και βαλλιστικούς στόχους, ενώ παράλληλα παρέχει καθοδήγηση πυρός για την αναχαίτιση πυραύλων ή την αντιμετώπιση στόχων στο πλαίσιο αντιαεροπορικής άμυνας. Μπορεί επίσης να παρακολουθεί στόχους από UAVs έως τακτικούς βαλλιστικούς πυραύλους και να παρέχει προειδοποιήσεις έγκαιρης ανίχνευσης.
Στόχος είναι τα διαφορετικά μέσα να μη λειτουργούν ως ανεξάρτητες μονάδες, αλλά ως τμήματα ενός ενιαίου δικτύου, στο οποίο οι πληροφορίες από τους αισθητήρες θα αξιοποιούνται για τον εντοπισμό, την αξιολόγηση και την αντιμετώπιση των εναέριων απειλών.
Επίσης, το πρόγραμμα περιλαμβάνει ένα νέο εθνικό σύστημα διοίκησης και ελέγχου (command and control), το οποίο θα αναπτυχθεί από τη Rafael και θα ενοποιεί το σύνολο των δυνατοτήτων αεράμυνας.
Με τον τρόπο αυτό, η “Ασπίδα του Αχιλλέα” δεν αφορά την προμήθεια ενός μεμονωμένου αντιαεροπορικού συστήματος, αλλά τη δημιουργία μιας ενιαίας, διασυνδεδεμένης ομπρέλας αεράμυνας, με διαφορετικά επίπεδα προστασίας.
Και αντι-drone “ασπίδα”
Όπως ανακοινώθηκε, παράλληλα με τη βασική συμφωνία των περίπου 3 δισ. ευρώ, Ελλάδα και Ισραήλ υπέγραψαν και συμπληρωματική συμφωνία ύψους 26 εκατ. ευρώ για την προμήθεια συστημάτων Drone Dome της Rafael.
Το Drone Dome έχει σχεδιαστεί για την προστασία κρίσιμων και στρατηγικών εγκαταστάσεων από UAVs και drones και θα χρησιμοποιηθεί για την ενίσχυση των υφιστάμενων δυνατοτήτων άμυνας.
Η συγκεκριμένη συμφωνία αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς τα μη επανδρωμένα συστήματα έχουν εξελιχθεί σε μία από τις βασικότερες απειλές στο σύγχρονο πεδίο επιχειρήσεων.
Το ιδιαίτερο στοιχείο του προγράμματος είναι ότι, σύμφωνα με το ισραηλινό υπουργείο Άμυνας, πρόκειται για την πρώτη φορά που το Ισραήλ εξάγει ένα πλήρες, ολοκληρωμένο σύστημα αεράμυνας, ικανό να αντιμετωπίζει ένα τόσο ευρύ φάσμα απειλών.
Η ελληνική αρχιτεκτονική θα συνδυάζει, επομένως, αντιβαλλιστική άμυνα, αντιαεροπορικά συστήματα, ραντάρ, διοίκηση και έλεγχο, καθώς και δυνατότητες αντιμετώπισης drones, με στόχο τη δημιουργία ενός ενιαίου δικτύου.
35 μήνες και ελληνική συμμετοχή
Το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας υπολογίζει ότι η “Ασπίδα του Αχιλλέα” θα έχει ολοκληρωθεί επιχειρησιακά μέσα σε 35 μήνες, με σταδιακές παραδόσεις στο ενδιάμεσο.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται, ωστόσο, και στο βιομηχανικό αποτύπωμα του προγράμματος. Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας έχει θέσει ως στόχο ελληνική συμμετοχή τουλάχιστον 25%, ενώ στο πλαίσιο της συμφωνίας προβλέπεται και μεταφορά πηγαίου κώδικα στο σύστημα διοίκησης και ελέγχου.
Οι εργασίες που εκτιμάται ότι θα αναλάβουν ελληνικές επιχειρήσεις αποτιμώνται σε περισσότερα από 700 εκατ. ευρώ, δημιουργώντας ένα σημαντικό πεδίο για την εγχώρια αμυντική βιομηχανία.
Μεταφορά τεχνογνωσίας και τεχνολογίας στην Ελλάδα
Πέρα από την προμήθεια των ισραηλινών συστημάτων, η συμφωνία προβλέπει και διεύρυνση της αμυντικής βιομηχανικής συνεργασίας μεταξύ Ελλάδας και Ισραήλ.
Όπως αναφέρει το ισραηλινό υπουργείο Άμυνας, στο πλαίσιο του συνεχιζόμενου διαλόγου με το ελληνικό υπουργείο Εθνικής Άμυνας και της διακυβερνητικής συνεργασίας (Government-to-Government – G2G) μεταξύ των δύο υπουργείων, θα ενισχυθεί η συνεργασία στον αμυντικό τομέα, μεταξύ άλλων μέσω μεταφοράς γνώσης και τεχνολογίας προς την ελληνική αμυντική βιομηχανία.
Η διάσταση αυτή προσθέτει ένα ακόμη επίπεδο στη συμφωνία των περίπου 3 δισ. ευρώ, καθώς δεν περιορίζεται στην απόκτηση ισραηλινών συστημάτων, αλλά ανοίγει τον δρόμο για μεγαλύτερη εμπλοκή της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας στην υλοποίηση του προγράμματος και στην αξιοποίηση της τεχνογνωσίας που συνοδεύει τα συστήματα.
Το ισραηλινό υπουργείο Άμυνας χαρακτηρίζει την “Ασπίδα του Αχιλλέα” ακόμη ένα ορόσημο στην αμυντική συνεργασία με την Ελλάδα, την οποία περιγράφει ως κομβικό στρατηγικό εταίρο στην Ανατολική Μεσόγειο.
Παράλληλα, υπογραμμίζει ότι η επιλογή της ισραηλινής τεχνολογίας ως “ραχοκοκαλιάς” του πιο φιλόδοξου προγράμματος ενίσχυσης της ελληνικής αεράμυνας της τελευταίας δεκαετίας αντανακλά, σύμφωνα με την ισραηλινή πλευρά, το επίπεδο εμπιστοσύνης που έχει οικοδομηθεί μεταξύ των δύο χωρών.
Στόχος η ενίσχυση των ισραηλινών εξαγωγών
Η συμφωνία εντάσσεται, σύμφωνα με το ισραηλινό υπουργείο Άμυνας, και στη νέα στρατηγική για την ενίσχυση των αμυντικών εξαγωγών ως εργαλείου τόσο για την ενδυνάμωση των δυνατοτήτων των ισραηλινών Ενόπλων Δυνάμεων όσο και για την ενίσχυση της διεθνούς θέσης του Ισραήλ και της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας.
Όπως επισημαίνει, από την έναρξη του πολέμου οι ισραηλινές αμυντικές βιομηχανίες λειτουργούν σε καθεστώς έκτακτης ανάγκης, συνδυάζοντας την παραγωγή για τις ανάγκες των ισραηλινών Ενόπλων Δυνάμεων με τη συνέχιση των παραδόσεων προς χώρες-εταίρους.
Το ισραηλινό υπουργείο αποδίδει, μάλιστα, την αυξημένη διεθνή ζήτηση για ισραηλινά αμυντικά συστήματα στις επιχειρησιακές επιτυχίες τους στο πεδίο της μάχης, υποστηρίζοντας ότι αυτές ενισχύουν το ενδιαφέρον για την ισραηλινή αμυντική τεχνολογία.
Ν. Δένδιας: “Η Ελλάδα είναι η πρώτη χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης που υιοθετεί παρόμοιο σύστημα”
Στην επίσημη ανακοίνωσή του, το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας αναφέρει:
Υπεγράφη σήμερα στο Τελ Αβίβ, η Διακρατική Συμφωνία του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας με την ισραηλινή πλευρά για την ανάπτυξη του αντιαεροπορικού, αντιβαλλιστικού και αντί – drone Θόλου (“Ασπίδα του Αχιλλέα”), με ενιαίο και ολιστικό σύστημα διοίκησης και ελέγχου. Εκ μέρους του ελληνικού Υπουργείου Εθνικής Άμυνας υπέγραψε τη Συμφωνία, η οποία προβλέπει την άμεση εκκίνηση της υλοποίησης του προγράμματος, ο Γενικός Διευθυντής Αμυντικών Εξοπλισμών και Επενδύσεων Υποστράτηγος Ιωάννης Μπούρας.
Από την ισραηλινή πλευρά τη Συμφωνία υπέγραψαν ο Γενικός Διευθυντής του Υπουργείου Άμυνας Amir Baram, o επικεφαλής της Διεύθυνσης Διεθνούς Αμυντικής Συνεργασίας (SIBAT) του Υπουργείου Άμυνας Yair Kulas, ο επικεφαλής της Διεύθυνσης Αμυντικής Έρευνας και Ανάπτυξης του Υπουργείου Άμυνας Daniel Gold, ο επικεφαλής του Οργανισμού Αντιπυραυλικής Άμυνας Moshe Patel, o Διευθύνων Σύμβουλος της Rafael, Yoav Tourgeman, ο Διευθύνων Σύμβουλος της κρατικής εταιρείας Αεροδιαστημικής και Άμυνας ΙΑΙ, Guy Barlev και άλλοι αξιωματούχοι.
Ο συνολικός προϋπολογισμός του προγράμματος ανέρχεται στα τρία δισεκατομμύρια τριάντα πέντε εκατομμύρια ευρώ (3.035.000.000€). Στο πλαίσιο της υλοποίησής του προβλέπεται ευρεία συμμετοχή του ελληνικού αμυντικού και τεχνολογικού οικοσυστήματος, με 19 ελληνικές εταιρείες να συμμετέχουν ήδη στις σχετικές διαδικασίες. Το ποσοστό συμμετοχής τους υπερβαίνει το 25% και συγκεκριμένα τα επτακόσια πενήντα εκατομμύρια ευρώ (750 εκατ. €). Παράλληλα, προβλέπεται η δημιουργία παραγωγικής βάσης στην Ελλάδα με εξαγωγικές προοπτικές.
Ο Θόλος αποτελεί κεντρικό τμήμα της μεταρρύθμισης “Ατζέντα 2030”, για την αναγκαιότητα της οποίας ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας, επισήμανε:
“Βρισκόμαστε σε εποχή ριζικών αλλαγών. Οι σύγχρονες συγκρούσεις έχουν ήδη μεταβάλει τις παραμέτρους της στρατιωτικής άμυνας και αποτροπής.
Η τεχνολογία, οι βαλλιστικοί πύραυλοι, οι δορυφορικές επικοινωνίες, τα μη επανδρωμένα συστήματα, οι κυβερνοαπειλές, οι υβριδικές μορφές πολέμου και η διασύνδεση των πεδίων επιχειρήσεων έχουν καταστήσει από καιρού τα προϋπάρχοντα δόγματα Άμυνας παντελώς ανεδαφικά.
Με αυτό ακριβώς το σκεπτικό προχωράμε στη συνολική και εκ θεμελίων μεταρρύθμιση των Ενόπλων Δυνάμεων, με απόλυτη επίγνωση και συναίσθηση των δυσλειτουργιών και αγκυλώσεων του χθες.
Η Ελλάδα είναι η πρώτη χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης που υιοθετεί παρόμοιο σύστημα.
Η ταχεία αλλαγή των πάντων είναι ο απαραίτητος όρος της εθνικής επιβίωσης απέναντι στον αναθεωρητισμό και τη διαρκώς διευρυνόμενη απειλή”.
