«Το εν λόγω μνημόνιο παραμένει άκυρο και ανυπόστατο, αντίκειται στο Διεθνές Δίκαιο και δεν μπορεί να αποτελέσει νόμιμη βάση για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών ούτε να παραγάγει έννομα αποτελέσματα για τρίτα κράτη», υπογράμμισε ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, εκφωνώντας κοινή δήλωση εξ ονόματος της Ελλάδας, της Αιγύπτου, της Κύπρου, του Μπαχρέιν, των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων και της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η δήλωση αφορά την πρόσφατη απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης να κυρώσει το τουρκο-λιβυκό μνημόνιο του 2019 για την οριοθέτηση θαλάσσιων περιοχών δικαιοδοσίας στη Μεσόγειο, η οποία, όπως επισημαίνεται, «εγείρει σοβαρές ανησυχίες για την περιφερειακή ασφάλεια και σταθερότητα».
Σύμφωνα με την κοινή δήλωση, η απόφαση αναδεικνύει επίσης μια ευρύτερη πρόκληση για τη διεθνή έννομη τάξη, δηλαδή «την ανάγκη να διασφαλιστεί ότι αυθαίρετες διμερείς συμφωνίες δεν υπονομεύουν τους καθιερωμένους κανόνες του Διεθνούς Δικαίου ούτε θίγουν τα δικαιώματα τρίτων κρατών».
Ο κ. Γεραπετρίτης τόνισε ότι το Διεθνές Δίκαιο και, ιδίως, η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS), καθώς και το εθιμικό διεθνές δίκαιο, αποτελούν το νομικό πλαίσιο για την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών. Οι κανόνες αυτοί χαρακτηρίζονται «θεμελιώδους σημασίας για τη διασφάλιση της προβλεψιμότητας, της ασφάλειας δικαίου και των ειρηνικών σχέσεων μεταξύ των κρατών».
Παράλληλα, προειδοποίησε ότι η αποδοχή διμερών συμφωνιών που παραβλέπουν τους εφαρμοστέους κανόνες και τις αρχές του Διεθνούς Δικαίου «θα δημιουργούσε επικίνδυνο προηγούμενο, υπονομεύοντας τη διεθνή έννομη τάξη και τις αρχές στις οποίες εδράζεται η ειρηνική επίλυση των διαφορών».
Όπως αναφέρεται στη δήλωση, το «ψευδεπίγραφο τουρκο-λιβυκό μνημόνιο» αντίκειται στις θεμελιώδεις αυτές αρχές, καθώς «παραγνωρίζει τη γεωγραφική πραγματικότητα και τα δικαιώματα όλων των εμπλεκόμενων παράκτιων κρατών επί θαλάσσιων ζωνών, συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων των νησιών σύμφωνα με τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας».
«Η επακόλουθη απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης δεν μεταβάλλει αυτή τη νομική πραγματικότητα», υπογραμμίζεται.
Οι συμμετέχοντες στην κοινή δήλωση επαναβεβαιώνουν την προσήλωσή τους «στην επανένωση των θεσμών της Λιβύης και στην προοπτική μιας ενωμένης και ευημερούσας Λιβύης». Τονίζουν ότι μια σταθερή Λιβύη, με ενεργό συμμετοχή στην περιφερειακή συνεργασία, είναι απαραίτητη για την ειρήνη και την ασφάλεια στη Μεσόγειο.
Επισημαίνουν επίσης ότι η πολιτική μετάβαση της χώρας και οι σχέσεις της με τους γείτονές της «πρέπει να διέπονται από τον σεβασμό του Διεθνούς Δικαίου και τις σχέσεις καλής γειτονίας».
Ειδική αναφορά γίνεται στις διμερείς συνομιλίες Ελλάδας και Λιβύης για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών.
Όπως σημειώνεται, η Ελλάδα τις έχει διεξαγάγει «με καλή πίστη και σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο» και «εκφράζει την ετοιμότητά της να συνεχίσει τις προσπάθειες αυτές».
«Ο σεβασμός του Διεθνούς Δικαίου αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την περιφερειακή σταθερότητα και τη διατήρηση μιας διεθνούς τάξης βασισμένης σε κανόνες», κατέληξε ο κ. Γεραπετρίτης.
