Πιλοτική δίκη με ευρύτερες προεκτάσεις για χιλιάδες δημόσιους υπαλλήλους – Κομβικό το ευρωπαϊκό δίκαιο και η σύγκλιση με τον ιδιωτικό τομέα
Σήμερα, Παρασκευή 6 Ιουνίου 2025, η Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ) καλείται να κρίνει μία από τις σημαντικότερες προσφυγές της μεταμνημονιακής περιόδου, που αφορά την πιθανή επαναφορά του 13ου και 14ου μισθού (δώρων Χριστουγέννων, Πάσχα και επιδόματος άδειας) για τους δημόσιους υπαλλήλους.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η αγωγή εκπαιδευτικού του Δημοσίου, ο οποίος ζητά την καταβολή των καταργηθέντων Δώρων για τα έτη 2023 και 2024, συνολικού ποσού 6.278 ευρώ. Το βασικό του επιχείρημα είναι ότι η ελληνική οικονομία δεν βρίσκεται πλέον σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης ή δημοσιονομικής προσαρμογής, όπως ίσχυε την περίοδο των μνημονίων που επέβαλαν τις περικοπές.
Η ευρωπαϊκή Οδηγία και η σύγκλιση αμοιβών
Η συγκεκριμένη υπόθεση αποκτά ιδιαίτερο βάρος καθώς η αγωγή ερείδεται και στην ευρωπαϊκή Οδηγία 2022/2241 για την επαρκή κατώτατη αμοιβή, η οποία μεταφέρθηκε στο εθνικό δίκαιο με τον νόμο 5163/2024. Ο νόμος καθορίζει τον εισαγωγικό μισθό στο Δημόσιο στα 880 ευρώ, στο ίδιο επίπεδο με τον κατώτατο μισθό στον ιδιωτικό τομέα.
Ωστόσο, ο ιδιωτικός τομέας εξακολουθεί να λαμβάνει τα δώρα εορτών, γεγονός που δημιουργεί, σύμφωνα με τον ενάγοντα, ανισότητα και παραβίαση της ευρωπαϊκής οδηγίας. Αν γίνει δεκτή η νομική αυτή προσέγγιση, ενδέχεται να ανοίξει ο δρόμος για επαναφορά των Δώρων ή έστω ισοδύναμων παροχών.
Στην εισήγηση της πιλοτικής δίκης διατυπώνονται κομβικά ερωτήματα για το αν η Οδηγία επιτάσσει πλήρη σύγκλιση μισθολογικών συνθηκών δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, αν αφορά μόνο τους κατώτατους μισθούς και ποια είναι τα όρια ευχέρειας των κρατών-μελών ως προς τη μισθολογική τους πολιτική.
Κόστος και αντοχές του προϋπολογισμού
Το οικονομικό επιτελείο εκτιμά ότι η καθολική επαναφορά των δύο επιπλέον μισθών στο Δημόσιο συνεπάγεται ετήσιο δημοσιονομικό κόστος ύψους 2,68 δισ. ευρώ, υποστηρίζοντας ότι κάτι τέτοιο θα μπορούσε να οδηγήσει σε εκτροχιασμό των δημοσιονομικών στόχων και ενδεχόμενη έναρξη της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος. Αντιπροτείνει ότι υπάρχει περιθώριο για παροχές μόνον έως 1 δισ. ευρώ ετησίως.
Το επιχείρημα της μονιμότητας
Το Δημόσιο επικαλείται ως επιπλέον λόγο απόρριψης της αγωγής τη διαφορετική εργασιακή φύση των δημοσίων υπαλλήλων. Όπως υποστηρίζει, η μονιμότητα, η σταθερότητα της απασχόλησης, και η διαφορετική νομοθετική οργάνωση του μισθολογικού καθεστώτος, δικαιολογούν τη διαφοροποίηση έναντι του ιδιωτικού τομέα, και συνεπώς τη μη παροχή των Δώρων.
Κρίσιμη απόφαση με χιλιάδες ενδιαφερόμενους
Η απόφαση του ΣτΕ αναμένεται να αποτελέσει σημείο αναφοράς για το σύνολο των δημοσίων υπαλλήλων, καθώς θα θέσει είτε όρια είτε πιθανότητες για επαναφορά καταργημένων παροχών. Παράλληλα, το αποτέλεσμα της δίκης ενδέχεται να επηρεάσει και άλλες διεκδικήσεις, όπως αυτές των δικαστικών λειτουργών, για τους οποίους έχουν κατατεθεί επιστολές προς την κυβέρνηση ήδη από τα τέλη του 2024.
